CDL-AD(2024)017: Avi entèrimè sou solisyon konstitisyonèl ak lejislatif pou pwosedi elektoral yo
- Requested by the OAS, not by the Haitian authorities; the choice of solutions is left to Haiti.
- Interim because the Commission had not yet met Haitian representatives.
- Names the pre-election priorities later repeated in the final opinion and the referendum-decree opinion: registration, equal territorial access, a balanced lower electoral administration, faster and transparent results, and an appeal that does not return to the body being appealed against.
- Records 4 women among 149 members of the last Parliament as the baseline for its gender-parity recommendation.
Premye avi Komisyon Venise sou kad elektoral Ayiti a. Se yon lèt 4 mas 2024 Luis Almagro, Sekretè jeneral Òganizasyon Eta Ameriken yo, ki mande l: li te mande Komisyon an analize kad lejislatif eleksyon ayisyen yo ansanm ak rekòmandasyon misyon obsèvasyon elektoral OEA yo, epi ede jwenn solisyon lejislatif pou pwosesis elektoral k ap vini.
Komisyon an di klè ki limit wòl li: se otorite yo ak pèp ayisyen an ki chwazi nan mitan solisyon sa yo, epi travay pa l se bay analiz la, nòm entènasyonal yo ak eksperyans lòt peyi pou desizyon an ka pran ak konesans. Avi a entèrimè paske, san enstitisyon estab epi pandan l ap tann yon rankont ak Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon an, Komisyon an pibliye san l pa tande pati ayisyen an.
Rekòmandasyon li yo mete ajanda a de lòt avi yo pral kontinye: pou tout Ayisyen ka patisipe, pou elektè yo byen enskri, pou aksè nan vòt la egal toupatou nan peyi a, epi pou restriksyon sou dwa pou moun eli limite ak kondanasyon penal. Sou machin lan, li mande yon administrasyon elektoral anba ki gen konpozisyon balanse epi kote yo pa ka revoke manm yo jan yo vle, yon transmisyon rezilta pi rapid ak transparan, yon rekou ki pa retounen devan menm òganis la, ak aksè konplè pou obsèvatè nasyonal ak entènasyonal nan tout etap.
Sou reprezantasyon, li mande yon finansman piblik kanpay ki limite epi ki pa ankouraje pati san baz reyèl, aksè egal nan medya piblik, ak mezi efikas pou fanm ak jèn, kòm kandida epi kòm elektè. Dènye Palman ayisyen an te gen kat fanm sou 149 manm.
Yo adopte l nan 139yèm sesyon plenyè Komisyon an 21-22 jen 2024, apre Konsèy Eleksyon Demokratik la te apwouve l 20 jen, sou baz obsèvasyon Michael Frendo, Eirik Holmøyvik, Janine Otálora Malassis ak François Séners.
Kijan pou site
Venice Commission (Council of Europe), CDL-AD(2024)017: Avi entèrimè sou solisyon konstitisyonèl ak lejislatif pou pwosedi elektoral yo, https://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2024)017-e
- Moun oswa enstitisyon ki gen dwa yo
- Council of Europe (Venice Commission)