Dyagnostik lwa 12 fevriye 2008 sou deklarasyon patrimwàn: mank jiridik ak enstitisyonèl

Sa a se yon dokiman dyagnostik ULCC te fè an 2023 anndan enstitisyon an sou lwa 12 fevriye 2008 ayisyen ki mande sèten ajan piblik ak pèsonalite politik pou deklare patrimwàn yo lè yo antre ak lè yo kite fonksyon. Dokiman an prezante tèt li klèman kòm travay preparatwa pou yon avan-pwojè lwa amandman, li konsidere lwa sa a kòm pyè angilè achitekti jiridik ayisyen kont koripsyon men li jije li pa t rive nan objektif desiratif ak represif li yo. Li egzamine fondman konstitisyonèl ak konvansyonèl lwa a (Konstitisyon 1987 ak Konvansyon Entè-Ameriken kont Koripsyon, Ayiti te ratifye l an 2000), sèt kategori ajan ki oblije fè deklarasyon dapre atik 7 (soti nan Prezidan an ak minis yo rive nan palmantè, majistra, manm CSCCA, elu kolektivite teritoryal tankou majistra ak manm CASEC, kontab piblik ak fòs lòd), ak difikilte pou etabli yon chif presi popilasyon ki asijeti a lakòz enstabilite anplwaye fonksyon piblik la.

Sou aplikasyon, li rapòte ke soti mas 2008 rive me 2022, ULCC te kolekte nan grèf tribinal yo yon total 3 458 fòmilè deklarasyon patrimwàn, ki genyen 3 179 deklarasyon antre ak 279 deklarasyon sòti, epi li kalkile yon to konfòmite 28,82 pou san sèlman pou deklarasyon antre yo sou peryòd 2008-2020, li atribye defisi sa a an pati a kontrent resous ULCC te genyen nan premye ane l yo ak kriz politik ak elektoral ki rekiran an Ayiti. Li rapòte tou dapre atik 16, ULCC te mande Ministè Ekonomi ak Finans pou prelve ka salè 180 ajan ki pa konfòm, sa ki bay prelèvman total 3 167 115 goud (ekzèsis 2018-2019), 3 467 030 goud (ekzèsis 2019-2020) ak 8 166 352,50 goud (ekzèsis 2020-2021), sa vle di 14 800 497,50 goud antou.

Dyagnostik la idantifye senk gwo feblès jiridik: yon rejim sanksyon ki fèb kont deklaran ki pa konfòm; lwa a pa itilize zouti dijital pou depo; yon mekanis aktyalizasyon ki pa fonksyone lè patrimwàn ogmante plis pase 40 pou san revni anyèl taksab; kritè ki pa presi ak ki pa realis pou detèmine ki moun ki asijeti a; ak efè kontrepwodiktif konfidansyalite deklarasyon yo olye yo piblik. Li fini ak rekòmandasyon pou amande lwa a pou ranfòse sanksyon, itilize zouti dijital, ak bay Direktè Jeneral ULCC a yon manda estab. Chif yo se sa ULCC rapòte nan pwòp tèks li; tèks kòpis la te ekstrè dirèkteman nan fichye .docx sous la (tèks natif, pa gen OCR).