Etid sou ekonomi vèt nan depatman Sid
Rezime: Etid PNUE sou ekonomi vèt nan depatman Sid Ayiti, ki fèt ak apui Inyon Ewopeyen epi ki pibliye an 2016.
Dekouve Enpotan
- Li chwazi twa filyè nan depatman Sid kòm sa yo pou mete an priyorite pou yon ekonomi vèt, siwo myèl, maskriti ak kakao, li bay kritè chwa a, epi li mare plan envestisman yo ak Kontribisyon Prevwa Detèmine nan Nivo Nasyonal Ayiti.
- Li mezire opòtinite maskriti a sou yon ekà randman plis pase sou demann sèlman: Ayiti jwenn bò 250 kg pa ekta kont 3 000 kg lòt kote, pwodiksyon nasyonal la bò 1 300 tòn ak omwen 10 000 pwodiktè grenn, e 4 125 ekta idantifye nan komin ladan Aken.
- Li note òf mondyal maskriti ap grandi 1 % kont 3 % pou demann, ak yon defisi òf prevwa 25 %, se sa ki fè li vo lapèn fèmen ekà randman an.
- Li jwenn siwo myèl nan yon pozisyon enpòtasyon nèt nan yon echèl piti: bò 9 000 ruch ak bò 1 000 apikiltè kote se sèlman 10 % ki sèvi ak ruch modèn, ak 5 ruch an mwayèn, kont 33 000 dola ameriken ekspòtasyon nan 2013 ak bò 100 000 enpòtasyon, ak yon lit enpòte ki koute 30 % plis pase lit lokal la.
- Li retni yon kakao yo vann prèske tout san fèmantasyon, 96 % kont 4 % fèmante ak 2 % kòm chokola atizanal, se la valè a pèdi, epi li mete antre nan filyè a nan 4 600 dola pa ekta.
- Li mete sektè a nan yon deklen long, pati agrikilti nan PIB pase soti 32 % nan kòmansman ane 80 yo rive 25 % nan 2014, nan yon depatman ki gen 9 % popilasyon nasyonal la sou 2 654 km² kote 75 % moun nan ensekirite alimantè e kote to enterè soti 24 rive 60 %.
- Li obsève aksyon fanm ki vize gwo antrepriz prive yo resevwa sèlman 5 % bidjè prevwa 170 milyon dola Pwogram Nasyonal Envestisman Agrikòl la, e sib CPDN yo gen ladan plante 137 500 ekta forè, pwoteje 10 500 ekta pak forestye nasyonal ak 19 500 ekta mangrove, ak restore omwen 60 000 ekta sistèm agroforestye.
Deskripsyon Konple
Pwogram Nasyonzini pou Anviwonman pibliye l an 2016 ak èd Inyon Ewopeyen. Etid la egzamine pèspektiv ekonomi vèt pou depatman Sid. Paj copyright li otorize repwodiksyon lib pou rezon pedagojik oswa san bi likratif si w mansyone sous la. Li pibliye nan ane siklòn Matthew frape Sid la nan oktòb.
Kijan pou site
Programme des Nations Unies pour l'environnement (PNUE); Inyon Ewopeyen, 2016, Etid sou ekonomi vèt nan depatman Sid, https://agripubhaiti.org/wp-content/uploads/2025/03/Etude-Economie-Verte-Sud.pdf