Kourye diplomatik: Edisyon espesyal, Bisantnè òdonans wa Chal X, avril 2025

Kourye diplomatik: Edisyon espesyal, Bisantnè òdonans wa Chal X, avril 2025

Ministè Afè Etranjè (MAE) • 2025-04 • 34 paj
Rezime: Edisyon espesyal Kourye diplomatik la sou bisantnè òdonans wa Chal X 17 avril 1825, 34 paj. Li repwodui kominike Prezidans lan ak diskou Fritz Alphonse Jean ak Leslie Voltaire, arete ki kreye Komite Nasyonal Ayisyen Restitisyon ak Reparasyon, deklarasyon prezidan Macron ki anonse yon komisyon mikst istoryen, yon pwopozisyon rezolisyon Asanble nasyonal franse a sou doub dèt la ak yon revi laprès.
Dekouve Enpotan
Deskripsyon Konple

Nan mo li a, minis la di Ayiti reklame restitisyon rasanse a, ki prezante kòm yon aksyon verite ak jistis, e ministè a pral kontinye dyalòg ak Lafrans. Nan seremoni 17 avril la nan Villa d'Accueil, Fritz Alphonse Jean te dekri 150 milyon fran-lò yo te enpoze an 1825 la, apeprè dis ane revni fiskal pou yon teritwa lagè te devaste, ki te dwe peye nan senk an, ak anprun 30 milyon fran yo te lanse nan Pari, ki te vann bay konsòsyòm Laffitte a 800 fran pou chak obligasyon 1 000 fran, sa ki fè doub dèt la. Li te di Ayiti te pote fado sa a pandan 125 an. Leslie Voltaire te evalye rasanse a apeprè 30 milya dola jodi a, redwi an 1838 a 90 milyon fran, sa ki egal apeprè 20 milya dola, li te di li te gen 14 batiman lagè ak plis pase 500 kanon dèyè li, peman an te dire jiska 1952, epi li te mande restitisyon ak reparasyon. Li te sonje Ayiti te rantre nan revandikasyon reparasyon CARICOM nan 5 out 2024, li te rann omaj ak demann prezidan Aristide an 2003 epi li te pran nòt sou nòt Elize a.

Edisyon an pibliye Moniteur espesyal 17 avril la ak arete 14 avril la ki kreye Komite Nasyonal Ayisyen Restitisyon ak Reparasyon (CNHRR). Li gen 21 manm, li tache nan rektora Inivèsite Leta Ayiti a, li travay ak ministè Afè etranjè a epi li dwe fini etid ak kalkil yo, enfòme piblik la epi reprezante Ayiti nan Komisyon Reparasyon CARICOM nan. Yon lòt komisyon 15 avril nonmen Gusti-Klara Gaillard Pourchet nan yon komisyon mikst franko-ayisyen sou dèt la. Apre sa, edisyon an repwodui deklarasyon Elize 17 avril la, ki kreye yon komisyon istoryen franse ak ayisyen, ki gen Yves Saint-Geours ak Gaillard Pourchet kòm kopresidan, pou egzamine de syèk istwa pataje, ansanm ak enpak endenite 1825 la. Atik laprès yo repwodui yo note deklarasyon an pa pale de reparasyon finansye. Pwopozisyon rezolisyon nimewo 1267 Asanble nasyonal franse a, ki anrejistre 9 avril 2025, mande rekonesans, ranbousman ak reparasyon doub dèt la. Dènye paj yo gen atik Le Monde ak AFP, ONU Info ak Le Devoir.

Sekte
Jewografi
Peryod Kouvri
2025-04-09 rive 2025-04-19

Kijan pou site

Ministè Afè Etranjè (MAE), Kourye diplomatik: Edisyon espesyal, Bisantnè òdonans wa Chal X, avril 2025, https://mae.gouv.ht/category/bulletin/

Moun oswa enstitisyon ki gen dwa yo
Ministère des Affaires Étrangères et des Cultes (MAE)