Seismes en Haiti
Rezime: Esè Claude Prepetit fè pou LNBTP, « Tremblements de terre en Haïti : mythe ou réalité ? », ki soutni menas sismik an Ayiti reyèl epi moun bliye l. Li rasanble sismisite istorik zile a apati deskripsyon Moreau de Saint-Méry ki pibliye an 1797, li bay dizwit ane kote zile a tranble ant 1564 ak 1789 ak entèval youn a 120 an, li esplike orijin tranblemanntè ak sitiyasyon tektonik Ispanyola, epi li fè vilnerabilite bilding yo tounen enkyetid santral otè a.
Dekouve Enpotan
- Agiman an sou memwa, pa sou jeyoloji. Tèz esè a se ke enkonsyan kolektif ayisyen pa gen nan memwa l ankò katastwòf sismik ki te make nan istwa peyi a, ke souvni sa yo efase de jenerasyon an jenerasyon, epi ke bliye sa a, ansanm ak yon konfyans relijyez ke Bondye pwoteje moun kont risk natirèl, se sa k fè yo trete menas la kòm yon mit.
- Relve istorik la presi ase pou moun tcheke l. Sou baz deskripsyon pati fransè Sen Domeng ke Moreau de Saint-Méry pibliye an 1797, esè a bay dizwit ane kote zile a tranble : 1564, 1684, 1691, 1701, 1713, 1734, 1751, 1768, 1769, 1770, 1771, 1783, 1784, 1785, 1786, 1787, 1788 ak 1789, sa vle di entèval ki soti youn rive 120 an.
- De evènman deziyen kòm sa ki make plis istwa sismik zile a, 1751 ak 1770, epi sekans 1751 la site an detay : de sekous vyolan Pòtoprens 18 oktòb 1751 a dezè apremidi, ki dire apeprè twa minit, balansman jiska 25 la, plizyè bilding pèdi nan vil Sen Domeng, twa sekous 28 la, de 29 la ak de lòt 19 novanm.
- Otè a separe tranblemanntè ak inondasyon sou yon pwen responsablite : kontrèman ak inondasyon, tranblemanntè se yon dezas kote kòz yo konplètman endepandan de aksyon lòm. Li tire ladan ke se sèlman ekspozisyon ak vilnerabilite yo ka travay sou yo.
- Se vilnerabilite, pa aleya, ki deziyen kòm pi mal la. Seksyon ki rele pi move kochma otè a pale sou gwo vilnerabilite nou, sa ki mete konklizyon esè a sou bilding yo, pa sou fay yo.
- Esè a bati pou yon lektè ki pa espesyalis epi li louvri ak de epigraf sou prevansyon ak enfòmasyon : li li tankou yon materyèl edikasyon piblik laboratwa nasyonal bilding lan fè, pa tankou yon etid teknik.
Kijan pou site
Laboratoire National du Batiment et des Travaux Publics (LNBTP), 2010, Seismes en Haiti, https://lnbtp.gouv.ht/publications/Seismes en Haiti.pdf