Nouvo lwa min Ayiti a
- Dekrè min 2026 la sanble anpil ak yon pwojè lwa 2015 ki te prepare ak sipò teknik Labank Mondyal, e li pa gen dire maksimòm pou yon akò min.
- Li kreye yon Otorite Nasyonal Min epi li pa egzije ankò apwobasyon Palman an pou pèmi eksplwatasyon, jan dekrè 1976 la te egzije a.
- Atik 115 kenbe rapò, dokiman ak done travay anba yon tit min konfidansyèl pou 10 an, e dekrè a pa egzije konpayi yo divilge revni oswa peman yo bay Leta.
- Otorite Nasyonal Min nan gen 30 jou pou evalye yon demann pèmi eksplorasyon ak 90 jou pou yon pèmi eksplwatasyon, epi Ministè Anviwònman an gen 180 jou pou reponn yon etid anviwònmantal, apre sa yo prezime pa gen objeksyon.
- Atik 3 rele min yon aktivite itilite piblik e atik 165 pèmèt konpayi yo mande ekspwopriyasyon, alòske dekrè a pa di anyen sou dwa moun min yo deplase.
- Nòt la konkli se pa bon moman pou ankouraje envestisman min, akoz absans gouvènman reprezantatif ak kontwòl teritoryal gang yo.
Nòt la di Dekrè min 2026 la, ki pibliye nan Le Moniteur 30 mas 2026 e ki dwe antre an vigè sis mwa apre, sanble anpil ak yon pwojè lwa 2015 ki te prepare ak sipò teknik Labank Mondyal, ke sosyete sivil la, avoka dwa moun ak Labank Mondyal li menm te kritike. Li note kat diferans ak pwojè sa a: pa gen dire maksimòm pou yon akò min, yon lang ki yon ti kras pi fò sou ekspwopriyasyon, yon nouvo klòz ki pèmèt chanje redevans pa dekrè, ak pa gen Fon pou Pwomosyon ak Devlopman Resous Mineral yo. Li di dekrè a kreye yon Otorite Nasyonal Min epi li pa egzije ankò apwobasyon Palman an pou pèmi eksplwatasyon, jan dekrè 1976 la te egzije a.
Nòt la site feblès dekrè a sou transparans, anviwònman ak dwa kominote yo. Li montre yon peryòd konfidansyalite 10 an pou rapò ak done tit min yo, delè egzamen 30 a 180 jou li jije irealis, yon prezonsyon pa gen objeksyon sou etid anviwònmantal yo lè Ministè Anviwònman an pa reponn, ak silans sou moun min yo deplase. Li sipoze dekrè a kontredi Konstitisyon 1987 la sou dwa pwopriyete, enfòmasyon ak patisipasyon. Li konkli Ayiti pa gen gouvènman reprezantatif e gang yo kontwole yon gwo pati nan peyi a, kidonk se pa bon moman pou ankouraje envestisman min.
Kijan pou site
Global Justice Clinic, 2026, Nouvo lwa min Ayiti a, https://en.ayitikanpemin.org/s/Preliminary-Draft_Analysis-of-2026-Mining-Decree_Global-Justice-Clinicdocx.pdf
- Moun oswa enstitisyon ki gen dwa yo
- Global Justice Clinic