Plan estratejik devlopman agrikòl ak riral depatman Grandans
Rezime: Plan estratejik devlopman agrikòl ak riral depatman Grandans pa Asosyasyon Mè Grandans, janvye 2011.
Dekouve Enpotan
- Premye jijman plan an se ke modèl kwasans agrikòl ki an vigè nan depatman an kontrepwodiktif : nan yon kontèks presyon demografik, gwo ibanizasyon ak fèb pwodiktivite, li mennen nan efondreman pwodiktivite tè ak degradasyon rapid resous natirèl, epi ansyen ekilib ekolojik ki te kenbe fètilite sòl kase nan anpil sitiyasyon anba doub efè presyon sou tè ak chanjman klimatik.
- Agrikilti defann kòm yon priyorite sosyal otan ke ekonomik. Apeprè 60 pousan popilasyon depatman an viv nan zòn riral, epi plan an di agrikilti pran moun ki pa gen kapital kiltirèl ak sosyal pou travay nan lòt sektè, epi an menm tan li mare peyizan an ak espas li yon jan ki fè pati idantite l.
- Prezans Leta chifre, epi li mens : ministè a gen 3 ajan ankadreman oswa agwonòm nan depatman an ak 7 ajan teren nan biwo agrikòl kominal, sa vle di apeprè yon teknisyen pou youn a twa komin. Yo mete enstabilite pèsonèl la sou kont diferans salè ak ONG, ki rale ajan yo depi yon okazyon parèt.
- Majinalite depatman an nan planifikasyon nasyonal esplike ak yon sèl chif : Grandans gen sèlman 3 pousan tè plèn ke politik nasyonal konsidere kòm prioritè, se sa k fè yo pa konsidere l kòm yon enjè nasyonal malgre yo idantifye l kòm yon rejyon ki bay manje.
- Pwodiksyon an byen sezonye epi plan an bay repatisyon an : gwo rekòt la soti oktòb rive janvye epi li bay 70 a 80 pousan pwodiksyon, dezyèm lan soti avril rive jiyè pou 20 a 30 pousan. Tout entèvansyon sou komèsyalizasyon oswa transpò dwe bati sou konsantrasyon sa a.
- Avantaj konparatif yo pwopoze a se ekolojik, pa volimetrik. Kòm agrofòstri deja pran apeprè 45 pousan sifas la dapre rapò Pwogram devlopman riral, plan an plede pou bati yon ekwasyon ant kalite ekolojik ak peyizaj Grandans ak kalite pwodwi li, atravè agwo-ekoloji oswa agrikilti byolojik, depi yo prezève peyizaj la.
- Rekòmandasyon yo òganize an twa blòk : bay pwodiksyon souf ak sèvis toupre (asistans teknik, kredi, semans ak plant, eksperimantasyon, difizyon ak demonstrasyon) ; estriktire ekonomi agrikòl ak riral (yon plan transpò manje pou Grandans, amelyore dispozitif komèsyalizasyon, divèsifye aktivite) ; ak òganizasyon teritoryal devlopman agrikòl ak riral.
- Plan an se yon pwodwi minisipal, pa yon pwodwi ministeryèl. Asosyasyon mè yo fè l ak yon komite redaksyon ak pilotaj ki nonmen ak kat anketè teren, epi yo bay Konsèy jeneral Côtes-d'Armor kredi pou sipò finansye ak operasyonèl, ki gen ladan mete yon ajan disponib, ki fè l posib.
- Yon prekosyon sou tèks ki estoke a : li gen pasaj sou zòn metwopolitèn Pòtoprens, pri tè iben ak repatisyon nasyonal sèvis sante ak edikasyon, ak mak nòt anba paj, ki li tankou yo soti nan yon lòt sous olye nan plan sa a. Chif ki soti nan pasaj sa yo pa dwe mete sou kont AMAGA san yo tcheke PDF la.
Deskripsyon Konple
Asosyasyon Mè Grandans te pwodwi l, ak dat janvye 2011. Komite redaksyon ak pilotaj li nonmen konplètman: Guims Germain kòm responsab etid la, Gilles Maréchal ak Lambian Pierre kòm konseye teknik, ak kat ankètè teren. Atribisyon an enpòtan: se yon plan mè eli depatman an te pwodwi ansanm, pa ministè a ni yon bayè.
Kijan pou site
Association des Maires de la Grand'Anse (AMAGA), 2011, Plan estratejik devlopman agrikòl ak riral depatman Grandans, https://agripubhaiti.org/wp-content/uploads/2025/03/GrandAnse-Rapport-du-travail-sur-l-elaboration-du-plan-Agricole-version-validee-Grand-Anse-ND-adds-Repaired.docx