Rapò final Gwoup Ekspè sou Ayiti, S/2026/714
- Operasyon sekirite yo depi desanm 2025 rete ekspansyon gang yo nan Pòtoprens e libere kèk pati nan kapital la, men pwogrè sa yo frajil e wout nasyonal ki konekte kapital la ak rès peyi a rete anba kontwòl gang.
- Alyans Viv Ansanm nan kase: 613 moun mouri nan Site Solèy ak nan plenn Kildesak ant 6 mas ak 31 jiyè 2026.
- Nouvo vag atak gang nan ba Latibonit depi mas 2026, konsolidasyon nan Sant, e atak rive jis nan Sidès.
- 3 165 moun mouri e 1 551 blese ant oktòb 2025 ak avril 2026; 65 pousan viktim yo pandan operasyon sekirite.
- Anbago sou zam yo vyole regilyèman atravè rezo transnasyonal ak detounman nan stòk nasyonal.
- Prèske pa gen byen ki jele: se kont de moun ki deziye sèlman, ak ti balans piti anpil.
- Sezi dwòg ki pi gwo yo: 1 045 kg kokayin bò Latòti, 1 156 kg nan Anvè ki soti Okap, 1 376 kg kanabis nan Nòdwès.
Gwoup Ekspè sou Ayiti, ki te kreye dapre rezolisyon 2653 (2022) Konsèy Sekirite a, voye rapò final sa a 3 septanm 2026, e li pibliye anba kòt S/2026/714 nan dat 8 septanm. Li soumèt dapre paragraf 13 rezolisyon 2794 (2025), li kouvri peryòd oktòb 2025 rive jiyè 2026, e li rann kont ankèt ki fèt jis 10 jiyè 2026. Gwoup la te vizite Ayiti, Sendomeng ak Miami an oktòb 2025, fevriye 2026 ak me 2026. Anèks yo distribye nan lang yo te soumèt yo, san koreksyon fòmèl.
Sou rejim sanksyon an, Gwoup la jwenn anbago sou zam yo vyole regilyèman. Otorite ayisyen yo entèsepte plizyè chajman ilegal nan pò antre yo, alòske yo pa t sezi okenn nan peryòd anvan an. Prèske pa gen byen ki jele: Bank Repiblik d Ayiti ak bank komèsyal yo rapòte kont jele pou de moun ki deziye sèlman, ak ti balans piti anpil, e Gwoup la note pa gen okenn pwosedi nasyonal pou idantifye e jele byen moun ki anba sanksyon. Li pa jwenn okenn tantativ pou vyole entèdiksyon vwayaj la, men li siyale fwod ki kontinye nan bay paspò. Lis sanksyon an gen nèf moun ak de antite, apre rezolisyon 2794 te ajoute Dimitri Hérard ak Kempes Sanon.
Pati politik la kouvri fen manda Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon an 7 fevriye 2026, lè pouvwa egzekitif la pase bay Konsèy Minis yo anba direksyon Premye Minis la, ak Pak nasyonal pou estabilite ak òganizasyon eleksyon 23 fevriye a, kote objektif sekirite yo te pran reta pou aplike. Repons sekirite a fragmante: Gouvènman an apiye sou yon konpayi militè prive etranje ak sou Fòs Represyon Gang lan, ki te kòmanse opere an jen, pandan popilasyon an ap vire bò kote gwoup oto-defans, konpayi sekirite prive ak Brigad Sekirite Zòn Pwoteje yo. Gwoup la avèti kèk gwoup oto-defans komèt abi e yo ka vin pwochen jenerasyon gang yo.
Alyans Viv Ansanm nan kase sou kesyon teritwa ak lajan. Batay nan Site Solèy ak nan plenn Kildesak fè 613 moun mouri, ladan yo 214 ki pa gen okenn lyen ak gang, ant 6 mas ak 31 jiyè 2026. Depi mas, gang Gran Grif, Kokorat San Ras ak Canaan atake plizyè douzèn lokalite nan ba Latibonit; 400 Mawozo ak Canaan konsolide kontwòl yo nan Sant ak sou wout ki mennen nan fwontyè dominiken an; e atak gang rive jis nan Sidès. Ant oktòb 2025 ak avril 2026, 3 165 moun mouri e 1 551 blese, 65 pousan viktim yo pandan operasyon sekirite e 30 pousan nan atak gang. Kantite moun ki deplase anndan peyi a rive 1,5 milyon, apeprè 12 pousan popilasyon an, e vyolans seksyèl ogmante anpil depi kòmansman 2026.
Sou trafik, Gwoup la dokimante zam ak bal ki rive jwenn gang yo atravè rezo transnasyonal ak detounman nan stòk nasyonal; yon fizi 5,56 mm vann ant 5 000 ak 8 000 dola e yon sèl bal apeprè 3 dola. Lapolis sezi 356 zam afe an 2025. Pami sezi dwòg yo gen 1 045 kg kokayin bò Latòti an jiyè 2025, 1 156 kg nan yon kontenè ki soti Okap e ki sezi nan Anvè, ak 1 376 kg kanabis nan Nòdwès an avril 2026. Sou koule lajan ilegal, li pale de ranson kidnaping, yon komès zangi ki pa transparan, ak 428 892 dola ki konfiske nan men vwayajè ki t ap ale Ayiti san yo pa t deklare lajan kach yo nan fwontyè Etazini. Li rekòmande pou Fòs Represyon Gang lan anrejistre e jere materyèl li sezi e pataje enfòmasyon sou yo ak Gwoup la, pou Eta manm yo sipòte dezameman, demobilizasyon ak reyentegrasyon ansanm ak lapolis ak fòs ame yo, e pou Ayiti reglemante komès zangi.
Kijan pou site
Konsèy Sekirite Nasyonzini, Rapò final Gwoup Ekspè sou Ayiti, S/2026/714, https://main.un.org/securitycouncil/en/sanctions/2653/PoE/Reports
- Moun oswa enstitisyon ki gen dwa yo
- United Nations