Kilti kafe nan Sent-Sizann, Ayiti: yon analiz valè sosyoekonomik li yo

Atik la chèche konprann plas kafe nan ekonomi ak lavi sosyal plantè twa seksyon kominal Sent-Sizann (Sarazin, Foulon, Côtellette), yon komin ki 95 % riral epi ki gen 25 492 moun selon IHSI (2015). Ankèt la, ki fèt an 2010 nan twa etap (eksploratwa, tès kesyonè a, koleksyon fòmèl), pran 45 plantè kafe, sa vle di 15 pou chak seksyon, nan 180 pwodiktè kooperativ KPKS te resanse yo. Yo klase plantè yo selon sipèfisi: ti plantè (0,1 a 0,5 ektar), plantè mwayen (0,6 a 1 ektar) ak gwo plantè (plis pase 1 ektar). Pasèl kafe yo soti 0,12 a 2,5 ektar, ak yon mwayèn 0,60 ektar, epi yo melanje ak yanm, pwa ak malanga; varyete yo site yo se arabica typica, blue mountain ak caturra.

Rezime atik la bay valè ajoute brit pou chak ektar 62 791,83 goud nan Sarazin, 98 272,84 nan Foulon ak 76 357,99 nan Côtellette, ak yon reminerasyon brit pou travay fanmi 3 533,59, 7 340,92 ak 6 544,29 goud. Tablo ki nan kò tèks la gen lòt valè, epi Foulon vini an premye pou valè ajoute ak pou reminerasyon. Otè a kalkile reminerasyon travay fanmi an 78,52 goud pa jou nan Sarazin, 122 nan Foulon ak 145 nan Côtellette, epi li konpare l ak 125 goud ak de repa pou yon jou travay lakay yon lòt plantè, kidonk li konkli kafe kontribye ti kras nan pèfòmans sosyoekonomik plantè yo.

Vant kooperativ KPKS la monte soti 2 236,26 liv an 2005 rive 7 101,25 liv an 2010, ak yon pri 2,50 dola pou chak liv de 2007 a 2010; bès 2008 la gen pou kòz yon siklòn. Otè a note plantasyon yo fin vye anpil epi li rekòmande taye sanitè, taye antretyen ak taye renouvèlman, ansanm ak seyans sansibilizasyon pou diminye koupe pyebwa lonbraj yo.