Sistèm agwoforestri kafe ayisyen yo gen melanj konplèks varyete arabika ak yon divèsite jenetik yo pa rekonèt ase
- Divèsite jèn echantiyon ayisyen yo (He 0,33) sèlman yon ti kras pi ba pase sa koleksyon referans yo (0,37) epi li varye sitou ant plantasyon yo ak andedan chak plantasyon, san estrikti enpòtan selon depatman oswa komin.
- Yo jwenn sis gwoup jenetik: tip Typica, Bourbon, CR95/Catimor, Kent/I-60, tip etyopyen, ak yon gwoup echantiyon ayisyen ki pa koresponn ak okenn aksesyon referans.
- Kat nan 28 plantasyon yo te gen yon sèl varyete, tout se Typica, pandan 22 plantasyon te gen de a senk gwoup jenetik, epi 194 echantiyon ayisyen te soti nan kwazman.
- Non varyete plantè yo bay yo koresponn ak gwoup jenetik yo sèlman an pati, pa egzanp 31 % nan plan yo rele Blou Monntenn te nan gwoup CR95/Catimor.
- Yon plantasyon nan nò a te gen C. canephora (robusta), ke otè yo di yo pa t rapòte anvan an Ayiti.
- Otè yo rekòmande etid fenotipik pou pye ki soti nan kwazman, etid rezo echanj grenn ak plan, epi petèt yon sant ayisyen pou konsève resous jenetik.
Etid la pran echantiyon sou 28 plantasyon, 14 nan depatman Nò ak 14 nan Grandans, nan senk komin (Bayon, Dondon ak Grann Rivyè ddi Nò nan Nò; Boumon ak Pestèl nan Grandans). Yo te chwazi plantasyon yo apati yon ankèt 2021 sou sistèm agwoforestri kafe divèsifye ki pa entansif, pwogram PITAG la te fè, ki AVSF ak Ministè Agrikilti a te aplike. Yo te ranmase fèy nan novanm ak desanm 2021, plantè yo te di ki varyete yo kwè yo plante, epi yo te fè jenotipaj echantiyon yo ak 96 mak SNP de baz (KASP) ak yon dezyèm seri mak (HiPlex) ki fèt pou distenge Typica ak Bourbon, ansanm ak aksesyon referans nan koleksyon CATIE ak lòt koleksyon.
Apre filtraj, yo te analize 724 moun sou 87 lokis. Divèsite jèn echantiyon ayisyen yo (He 0,33) sèlman yon ti kras pi ba pase sa koleksyon referans yo (0,37), epi li varye sitou ant plantasyon yo ak andedan chak plantasyon, san estrikti enpòtan selon depatman (p = 0,431) oswa komin (p = 0,141). Analiz la idantifye sis gwoup jenetik: tip Typica, Bourbon, CR95/Catimor, Kent/I-60, tip etyopyen, ak yon sizyèm gwoup ki fèt sèlman ak echantiyon ayisyen epi ki pa koresponn ak okenn aksesyon referans. Nan echantiyon ayisyen yo, yo te rale 407 sou yon varyete epi 194 te soti nan kwazman. Kat plantasyon te gen yon sèl varyete, tout se Typica, pandan 22 plantasyon te gen de a senk gwoup jenetik. Yon plantasyon nan nò a te gen tou C. canephora (robusta), ke otè yo di yo pa t rapòte anvan an Ayiti.
Non varyete plantè yo bay yo koresponn ak gwoup jenetik yo sèlman an pati. Pa egzanp, 31 % nan plan yo rele Blou Monntenn te nan gwoup CR95/Catimor, epi okenn plan gwoup Bourbon pa t rele Bougon. Konesans lokal la rive distenge plantasyon ki gen yon sèl varyete ak sa ki divèsifye, men li sousestime nivo divèsite a. Otè yo di varyete ki reziste ak lawouy pwojè devlòpman te mete yo melanje ak varyete tradisyonèl anba yon jesyon ki pa itilize anpil entran, epi yo rekòmande etid fenotipik pou pye ki soti nan kwazman, etid rezo echanj grenn ak plan, epi petèt yon sant ayisyen pou konsève resous jenetik. Atik la di li lib de tout dwa dotè epi li disponib anba dedikas domèn piblik Creative Commons CC0.
Ekstrè dokiman an
Tèks ki soti nan dokiman orijinal la. Li ka gen kèk erè rekonesans karaktè.
Kijan pou site
PLOS ONE, 2024, Sistèm agwoforestri kafe ayisyen yo gen melanj konplèks varyete arabika ak yon divèsite jenetik yo pa rekonèt ase, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299493
- Moun oswa enstitisyon ki gen dwa yo
- PLOS ONE