Evalyasyon bezwen apre siklòn: sektè anviwònman (PDNA Matthew)
- Li chifre domaj sou sektè anviwònman an nan 485 106 220,55 dola ameriken ak bezwen relvman nan 491 606 220,55, montan sektoryèl ki pi wo nan evalyasyon Matthew la, nan yon rejyon kote prèske 60 % popilasyon an ap viv anba sey povrete.
- Li mete pi fò domaj yo nan tè, vejetasyon ak forè, 434 543 626,77 dola nan total la, ak agrofoterasi pou kont li nan 329 527 042 dola sou yon sifas afekte 101 392,936 ekta valorize nan 3 250 dola ekta a, ak yon dire minimòm swivi senk an.
- Li retni Gran Sid kòm rejyon ki gen plis zòn pwoteje e ki rekonèt kòm rezèv mondyal byosfè, epi li note Pak Nasyonal Natirèl Macaya, ki gen pi gwo richès byodivèsite peyi a, kòm afekte 95 %, ak Grand Bois ak Deux Mamelles tou nan 95 %.
- Li chifre repons pou zòn pwoteje yo nan 10 284 217,99 dola sou uit zòn ki kouvri 196 260,87 ekta, ladan 4 025 000 dola sipò pou delokalizasyon nan Macaya sèlman, sèl sit kote yon delokalizasyon gen bidjè.
- Li konsidere pèt yo kòm pètibasyon sèvis ekosistemik, pa kòm byen ki kraze, epi li mete gravite a sou degradasyon basen vèsan, feblès kay ak absans yon politik amenajman teritwa menm jan ak vitès van.
- Paj rezime li pote de chif pwòp tablo li kontredi: yon sifas tè-vejetasyon-forè afekte 4 493 336 776 ekta, ki pi gwo pase tout tè sou latè, alòske tablo yo bay dè dizèn milye ekta, ak yon total zòn pwoteje 27 200 ekta, ki se lòt kote nan menm volim lan perimèt pwoteksyon sous an mèt, kont yon total 196 260,87 ekta nan tablo a.
Youn nan trèz volim sektoryèl ki chita anba evalyasyon bezwen apre katastwòf pou siklòn Matthew, ki te travèse peninsil Tiburon 4 oktòb 2016. Domaj nan sektè anviwònman an estime a 485,1 milyon dola epi bezwen yo a 491,6 milyon. Vejetasyon natirèl, byodivèsite bèt, agrofore, dlo dous, plaj, mang, resif koray ak zèb lanmè tout frape, ak konsekans sou touris, lapèch ak agrikilti. Volim nan swiv estrikti PDNA abityèl la: kontèks, efè siklòn nan, objektif relèvman ak bezwen sektè a, enpak imen ak sosyal, priyorite sektè a, ak politik sektoryèl yo. Yo pibliye l jan ministè a apwouve l, ak yon avètisman ki di tout diferans ak rapò konsolide 31 janvye 2017 la se pa espre.
Kijan pou site
Ministè Anviwònman (MDE), 2016, Evalyasyon bezwen apre siklòn: sektè anviwònman (PDNA Matthew), https://www.undp.org/fr/haiti/publications/rapport-sectoriel-environnement