(2026-03) Sitiyasyon dwa moun ann Ayiti - Rapò Komisyonè Segondè Nasyonzini pou Dwa Moun
Rezime — Rapò sa a detaye sitiyasyon alarmant dwa moun ann Ayiti, ki make pa vyolans gang k ap ogmante, e ki gaye pi lwen pase Pòtoprens. Li dokimante anpil asasina, vyolans seksyèl, ak deplasman moun, ki afekte gravman sèvis esansyèl ak pwosesis demokratik yo. Rapò a mande pou ranfòse sekirite, jistis, ak pwoteksyon kominotè, avèk sipò entènasyonal.
Dekouve Enpotan
- Vyolans gang ann Ayiti rete nan nivo alarmant, li gaye pi lwen pase Pòtoprens rive nan Latibonit ak Sant, sa ki lakòz anpil abi dwa moun.
- Ant mas 2025 ak janvye 2026, omwen 5 519 moun te mouri ak 2 608 te blese, ak 61% nan viktim yo te mouri pandan operasyon sekirite, sa ki soulve enkyetid sou pwopòsyonalite.
- Vyolans seksyèl, sitou vyòl an gwoup, gaye toupatou, ak 1 495 ensidan dokimante, epi trafik timoun pa gang se yon enkyetid k ap grandi.
- Enpinite pou vyolasyon dwa moun ak koripsyon pèsiste nan sistèm jidisyè a, malgre kèk efò pou etabli inite espesyalize ak mennen ankèt sou gwo ka.
- Sipò entènasyonal, ki gen ladan Misyon Sipò Sekirite Miltinasyonal la ak Fòs Represyon Gang yo pwopoze a, enpòtan anpil men li fè fas ak defi pou diminye vyolans efikasman epi asire respè dwa moun.
Deskripsyon Konple
Ayiti kontinye ap fè fas ak yon gwo kriz dwa moun, ki alimante pa nivo alarmant vyolans gang ki gaye soti nan kapital la rive nan lòt depatman tankou Latibonit ak Sant. Rapò a dokimante anpil abi dwa moun, ki gen ladan plizyè milye asasina ak blesi, vyolans seksyèl toupatou, ak trafik timoun. Vyolans sa a lakòz gwo deplasman entèn epi li deranje gravman aksè a edikasyon, swen sante, ak manje, sa ki agrave yon sitiyasyon imanitè ki deja difisil. Efò fòs sekirite ayisyen yo, pafwa avèk sipò yon konpayi militè prive, bay rezilta melanje, ak enkyetid sou pwopòsyonalite fòs yo itilize. Rapò a souliye tou defi ki pèsiste nan ranfòse enstitisyon demokratik yo, konbat enpinite ak koripsyon nan sistèm jidisyè a, epi asire responsablite pou vyolasyon dwa moun. Li ensiste sou nesesite kritik yon sipò entènasyonal, mezi sekirite solid, ak estrateji prevansyon ak pwoteksyon konplè, sitou pou popilasyon vilnerab yo.