Alyans Peyizan Kafé D'Ayiti: yon modèl kopouvwa pou pwodiktè ak konsomatè kafe an Ayiti
- Plantè yo resevwa 1,17 a 1,75 dola pou chak liv kafe pandan yon sak angrè koute anviwon 30 dola, epi pri angrè a monte dis fwa, selon moun yo te entèwoje yo.
- Tèz la site rechèch ki montre mache lokal yo peye 2,5 a 5 fwa sa mache ekspòtasyon an peye nan chèn valè yo te etidye yo, epi li rapòte ekspòtatè yo desann soti nan 18 an 1998 rive nan katrè o plis.
- Yon reprezantan Rebo Café di konpayi an pa ekspòte depi omwen 2017 paske demann andedan peyi a depase ofri a.
- Alyans yo pwopoze a ta ankouraje konsomasyon lokal, bay angrè ak plan san kondisyon ekspòtasyon, epi sipòte rebwazman atravè kafe anba lonbraj.
- Plantè yo te entèwoje sou COOPCAB di yo pa konnen pri ekspòtasyon an ni ki lè y ap peye ristoun nan (prim konmès ekitab la), epi direktè INCAH la di sitiyasyon an soti nan move jesyon.
Tèz Shay Foster la mete ansanm rechèch nan dokiman ak entèvyou ak gwoup diskisyon nan sidès Ayiti an out 2020, tankou plantè ak machann kafe nan Tyòt ak nan zòn ki bò kote l, yon reprezantan Rebo Café, yon agwonòm ki pran retrèt ak Direktè Nasyonal Kafe nan INCAH. Li retrasab istwa kafe depi 1734, dèt endepandans lan, debwazman ak ajisteman estriktirèl, epi li site rechèch Timothy Schwartz ki montre mache lokal yo peye 2,5 a 5 fwa sa mache ekspòtasyon an peye nan chèn valè li te etidye yo, kafe enkli. Li di kantite ekspòtatè kafe soti nan 18 an 1998 rive nan katrè o plis, epi yon reprezantan Rebo Café di konpayi an pa ekspòte depi omwen 2017 paske demann andedan peyi a depase ofri a.
Pwopozisyon an se yon Alyans plantè kafe peyizan ki gen twa fonksyon: ankouraje sektè andedan peyi a, ONG ak biznis enkli, achte kafe ayisyen; bay angrè ak plan kafe san kondisyon ekspòtasyon, ak jesyon entegre fètilite tè olye angrè sentetik enpòte; epi sipòte rebwazman atravè kafe ki grandi anba lonbraj. Yo ta idantifye lidè lokal yo ak metòd sondaj NOLKINS epi Alyans lan ta swiv yon apwòch evalyasyon riral patisipatif. Otè a chwazi non Alyans pou distenge l ak asosyasyon ak kooperativ ki egziste deja.
Etid ka COOPCAB la dekri yon kooperativ dezyèm nivo ki kreye an 1999 ki vann kafe nèf kooperativ primè alantou Tyòt. Plantè yo te entèwoje di yo pa konnen pri ekspòtasyon an ni ki lè y ap resevwa ristoun nan (prim konmès ekitab la), epi direktè INCAH la di sitiyasyon an soti nan move jesyon. Otè a site kèk limit: li se yon etranje, plantè yo pa dakò sou pi bon fason pou ogmante revni, epi gen ladan yo ki ka prefere pwojè ekspòtasyon pou finansman yo pote.
Ekstrè dokiman an
Tèks ki soti nan dokiman orijinal la. Li ka gen kèk erè rekonesans karaktè.
Kijan pou site
Northwest University, 2021, Alyans Peyizan Kafé D'Ayiti: yon modèl kopouvwa pou pwodiktè ak konsomatè kafe an Ayiti, https://archives.northwestu.edu/bitstream/handle/nu/57355/foster_shay_icd_2021.pdf?sequence=1&isAllowed=y
- Moun oswa enstitisyon ki gen dwa yo
- Northwest University