Pwogram Aliyen Aksyon Nasyonal pou Konbat Dezètifikasyon

Ayiti te ratifye Konvansyon Nasyonzini pou Konbat Dezètifikasyon epi li te prepare yon pwogram aksyon nasyonal an 2009 ak sipò PNUD ak GTZ. Dokiman sa a aliyen pwogram sa a ak plan-kad estratejik dizan an yo te adopte nan uityèm konferans pati yo nan Konvansyon an, ki te fèt nan Madrid an 2007, epi li pran an kont limit mizanplas la depi 2009 ak nouvo priyorite nasyonal yo. Li vini apre katriyèm rapò nasyonal sou dezètifikasyon nan jen 2014, se konpayi Agroconsult Haïti SA ki te ekri l, menm konpayi ki te fè rapò sa a, epi se sou-komite Ranjman ak jesyon entegre basen vèsan ki te valide l, ki reyini ministè anviwònman, agrikilti, planifikasyon ak koperasyon ekstèn, ekonomi ak finans, ak enteryè.

Kad fizik la pote agiman an. Ayiti se prèske 80 pousan mòn ak yon relyèf trè aksidante: se sèlman 21 pousan tè ki gen yon pant ki pi ba pase 10 pousan, plis pase mwatye depase 40 pousan, epi yon ka teritwa a se plèn. Tout kalite degradasyon tè yo rekonèt prezan, ewozyon, salinizasyon tè, pèt fètilite, depeman forè, dife nan forè ak degradasyon patiraj, epi nan tout sa yo dokiman an di ewozyon se pi grav la. Ewozyon dlo estime koute peyi a anviwon 37 milyon tòn tè pa ane, sa vle di yon mwayèn pre 15 tòn pou chak ekta pa ane sou plan nasyonal, ak zòn ki pi grav afekte yo nan tout depatman. Kad sosyo-ekonomik la soti nan done epòk la: yon kwasans PIB ki depase 3 pousan soti 2011 rive 2013 apre yon kontraksyon 5,4 pousan nan ane tranblemanntè 2010 la, yon kontribisyon agrikilti k ap bese pandan katastwòf yo t ap frape sektè a, anviwon 77 pousan popilasyon an anba seyi lapovrete ak mwens pase 2 dola pa jou epi plis pase mwatye anba 1 dola, plis pase 77 pousan nan 140 komin yo ak yon defisi sèvis debaz, epi anviwon 51 pousan popilasyon riral la ki gen aksè ak dlo potab.

Aliyman an menm òganize otou objektif operasyonèl Konvansyon an olye reekri fon pwogram lan: domèn entèvansyon yo pa chanje, epi aktivite, rezilta ak endikatè ki egziste yo mete anba plede ak edikasyon, yon kad politik favorab, syans, teknoloji ak konesans, ranfòsman kapasite, ak finansman ak transfè teknoloji, epi yon menm aktivite souvan mete anba plizyè objektif. Objektif estratejik Konvansyon an vize yo se amelyore kondisyon lavi popilasyon ki touche yo, amelyore eta ekosistèm yo, degaje avantaj jeneral yon mizanplas efikas, epi mobilize resous ak patenarya ant aktè nasyonal ak aktè entènasyonal. Dokiman an trete tou kapasite bidjetè pwòp ministè Anviwònman an kòm yon kontrent operasyonèl, li pwopoze yon konsèy oryantasyon estratejik, fòmasyon kad yo sou lejislasyon ak pwosedi bidjè ansanm ak pasasyon mache piblik, etablisman komisyon mache a nan ministè a, ak ranfòsman inite pwogramasyon, swivi ak evalyasyon li. Rejyon sib yo idantifye dapre nivo degradasyon ak enpòtans estratejik, ak aks Sant, Latibonit ak Nòdwès otou Boukan Kare, Laskaobas, Mayisad ak Tomasik, Chèn Kaho a ak basen Enri yo ki mete apa an rapò ak basen vèsan Latibonit ak Estè ak pi gwo sistèm irigasyon peyi a. Pwofil zòn mwayen egzistans riral, ki chak konsène popilasyon twa a kat milyon moun, sèvi pou lye degradasyon ak jan moun viv.