Pwogram nasyonal pou relanse filyè diri a
Rezime: Pwogram nasyonal MARNDR pou relanse filyè diri a sou 2012-2017, ki soti Damien nan septanm 2012. Li kòmanse ak pwoblèm estriktirèl la: konsomasyon diri te pase soti 120,000 tòn an 1989 rive apeprè 450,000 tòn an 2011.
Dekouve Enpotan
- Li di pwoblèm estriktirèl la an de chif: konsomasyon diri pase soti 120 000 tòn nan 1989 rive 450 000 tòn nan 2011 dapre estimasyon BRH, pandan pwodiksyon nasyonal tonbe nan 70 000 tòn, kont 129 000 tòn Latibonit pou kont li te bay nan ane 1980 yo, sa vle di twa ka total nasyonal.
- Li retni randman yo jwenn vre fas ak sa yo sipoze: yon mwayèn 2,5 tòn pa ekta kounye a, kont 2,8 tòn pa ekta nan Latibonit ane 1980 yo.
- Li bati sib li sou yon kalkil klè olye sou yon swè: mennen randman soti 2,5 rive 5 tòn pa ekta sou 50 000 ekta ak de rekòt pa ane ta bay 500 000 tòn diri padi, sa vle di yon ogmantasyon 350 000 tòn sou senk an.
- Li mete to otosifizans ki ta soti ladan nan bò 55 %, sa vle di 300 000 tòn diri blanchi pou yon demann prevwa 550 000 tòn: konsa pwogram lan di menm si li reyisi, prèske mwatye konsomasyon an ap toujou enpòte.
- Li nonmen varyete li ta chita sou yo, Star Bonnet, Blue Bonnet, Rex Oro, Crête à Pierrot ak Madame Gougousse, ki byen prize sou mache lokal ak entènasyonal.
- Li prevwa retire sibvansyon fertilizan piti piti, yo estime yo nan 33 %, pou fè yon segman chèn pwodiksyon an ki dekri kòm ap mouri depi dis an refè.
- Li gen ladan enfrastrikti apre rekòt, glasi sechaj, silo stokaj, moulen ak antrepo, pou redwi pèt ak to grenn kase, ak fòmasyon bò 300 rizikiltè nan pwodiksyon semans.
Deskripsyon Konple
Pwogram sa a soti Damien nan septanm 2012. Li bay apwòch MARNDR pou relanse pwodiksyon diri sou 2012-2017. Pwoblèm santral la se sa ki make politik alimantè ayisyen depi fen ane 1980 yo: diri vin premye sereyal popilasyon an, konsomasyon an pase soti 120,000 tòn metrik an 1989 rive apeprè 450,000 tòn an 2011 dapre BRH, pandan Latibonit - ki te bay twa ka pwodiksyon total nan ane 1980 yo - pèdi teren.
Kijan pou site
Gouvènman Ayiti; Ministè Agrikilti, Resous Natirèl ak Devlopman Riral (MARNDR), 2012, Pwogram nasyonal pou relanse filyè diri a, https://agripubhaiti.org/wp-content/uploads/2025/03/PROGRAMME-NLE-_-RELANCE-FILIERE-RIZ_version-2.doc