Pwogram nasyonal pou devlopman lapèch maritim an Ayiti
Rezime: Pwogram nasyonal devlopman lapèch maritim MARNDR pou 2010-2014, ak dat jiyè 2010, ki soti nan egzèsis politik oktòb 2008 ministè a.
Dekouve Enpotan
- Li konte sektè a an fwaye ak bato plis pase an tonaj: bò 52 000 fanmi pechè nan plis pase 420 lokalite, k ap sèvi ak 26 000 inite lapèch ladan 14 800 kannòt, 10 000 bato avwal ak 1 200 bato ak motè.
- Li retni yon pak zouti bò 350 000 inite ak 9 000 filè, ladan 1 900 sèn plaj, ki dekri kòm souvan ridimantè ak fèb pèfòmans, se sa ki bare kaptè anvan tout kesyon sou stòk.
- Li mezire aval chèn lan nan prèske 20 000 ajan, ak plis pase 12 000 machann lokal ak 7 000 madan sara, plis yon estrikti piramidal entèmedyè bò 100 rezo ak 1 600 achtè k ap bay ekspòtatè.
- Li mete pwodiksyon anyèl la nan bò 15 000 tòn pwason ak 600 tòn lòt pwodwi, ki bay yon valè nan milya goud ak yon valè ajoute anyèl 2 milya goud.
- Li idantifye pèt yo nan konsèvasyon olye nan kaptè: yon pèt valè bò 40 % akoz feblès sistèm konsèvasyon, ak marj bò 20 % yo pran nan chak etap chèn lan.
- Li chifre pwogram lan nan 400 milyon goud, sa vle di bò 80 milyon pa ane sou senk an.
- Li mete kontèks povrete kote li chita, 56 % popilasyon an t ap viv anba sey povrete ekstrèm nan 2001.
Deskripsyon Konple
Li soti nan egzèsis oktòb 2008 kote MARNDR te reyini yon senkantèn pwofesyonèl pou tabli politik sou-sektè pwodiksyon bèt ak lapèch. Volim sa a pale sou lapèch maritim: kondisyon sou-sektè a, kontrent lapèch atizanal, ak pwogram devlopman ministè a pou 2010-2014. Li vin anvan pwogram devlopman lapèch atizanal (PDPA) 2016-2017 la.
Kijan pou site
Gouvènman Ayiti; Ministè Agrikilti, Resous Natirèl ak Devlopman Riral (MARNDR), 2010, Pwogram nasyonal pou devlopman lapèch maritim an Ayiti, https://agripubhaiti.org/wp-content/uploads/2025/03/Peche_-_MARNDR_2010.pdf