Plan nasyonal envestisman agrikòl (PNIA) 2016-2021

Ministè Agrikilti, Resous Natirèl ak Devlopman Riral (MARNDR) te mande kat konsiltan ayisyen ekri plan sa a apre yon evalyasyon plan 2010-2016 la, ki te prevwa anviwon 791 milyon dola ameriken sou sis ane. Evalyasyon an konkli plan anvan an se yon bon zouti yo pa t sèvi avèk byen, e li rekòmande pou enplike kadè teknik yo ak moun k ap travay sou teren, pou mete pwogram envestisman piblik yo ann akò ak plan an, pou monte yon sistèm swivi-evalyasyon epi pou ranfòse Inite Etid ak Pwogramasyon (UEP) la. Plan sa a gen dat novanm 2016, apre siklòn Matthew, e li note sipò bidjetè ak èd lan te bese konpare ak sa ki te genyen apre tranblemanntè 2010 la.

Analiz sitiyasyon an di agrikilti reprezante 68 pousan nan total travay peyi a. Li konte 975 500 eksplwatasyon ki gen yon gwosè mwayen 0,9 ekta, li fè konnen se 7 pousan sèlman nan tè yo kiltive ki gen irigasyon, e li estime pèt apre rekòlt yo a anviwon 30 pousan. Pwodiktivite tè a se anviwon 563 dola pou chak ekta e pwodiktivite travay la se 200 dola pou chak moun ki travay. Tèks la bay pati agrikilti nan PIB a 22 pousan, men tablo li a bay 20,2 pousan. Bidjè agrikilti 2015-2016 la te anviwon 11 milya goud, ki fè 9,7 pousan bidjè nasyonal la, e donatè yo domine envestisman piblik nan sektè a.

Plan an gen twa aks: enfrastrikti agrikòl ak amenajman basen vèsan, pwodiksyon plant, bèt ak lapèch, ak sèvis piblik agrikòl ansanm ak ranfòsman enstitisyonèl. Yo konsantre envestisman yo nan zòn ki alantou senk gwo chato dlo peyi a ak plenn alivyal ki anba yo. Tablo 3 fikse bezwen yo a 796,3 milyon dola, ak 283,5 milyon pou irigasyon ak drenaj e 140,7 milyon pou amenajman basen vèsan. Gouvènman an ta bay 22 pousan, donatè yo 19 pousan ak sektè prive a 5 pousan; rès la, 53 pousan oswa 426 milyon dola, toujou rete pou chèche. Analiz depans-benefis la bay yon to rantabilite entèn 49 pousan sou 15 ane ak yon valè aktyèl nèt ki plis pase 709 milyon dola avèk yon to aktualizasyon 12 pousan; to a desann a 22 pousan si benefis yo bese 50 pousan e a 9 pousan si yo bese 70 pousan. Dènye chapit yo pale sou mekanis ekzekisyon, kowòdinasyon, endikatè swivi ak estrateji pou mobilize resous.