Dwa Moun ak Eta Dwa an Ayiti: Prensipal Devlopman Resan, mas rive oktòb 2020
- Ensekirite toupatou anvayi Ayiti mas-oktòb 2020, ak enkyetid kredib ke vyolans gang t ap itilize kòm zouti represyon politik.
- Kontinyasyon Prezidan Moïse gouvène pa dekrè, ladan yo nonmen yon gouvènman 3 mas, te apwofondi enstabilite politik ak elektoral.
- Manda majistra yo te ekspire nan tout 141 minisipalite yo an jiyè paske pa t gen eleksyon; Moïse te dekrete tèt li pouvwa apre pou nonmen komisyon minisipal yo.
- Yon nouvo Konsèy Elektoral Pwovizwa ki enstale 18 septanm te rejte kòm enkonstitisyonèl pa sosyete sivil epi Kou Siprèm lan pa t asèmante l.
- Enpinite pou vyolans lapolis ak gouvènman kont manifestan ak près la te toupatou, ki lye ak yon sistèm jidisyè politize.
Mizajou sa a, yon tradiksyon enfòmèl ki kouvri mas rive oktòb 2020, rapòte ke ensekirite toupatou anvayi Ayiti pandan peryòd depi mizajou fevriye 2020 IJDH la, ak òganizasyon lokal dwa moun ki dokimante enplikasyon lapolis ak fonksyonè gouvènman nan atak sou kominote majinalize yo epi ki leve enkyetid kredib ke vyolans gang ap itilize kòm zouti represyon politik; omwen, gouvènman an echwe kontwole vyolans ki afekte kèk nan kominote ki pi majinalize an Ayiti, ansanm ak anpil ensidan vyolans gouvènman kont manifestan ak près la ki rapòte, ki rankontre yon enpinite toupatou ki lye an pati ak yon sistèm jidisyè politize.
Enkyetid sou gouvènans demokratik te pèsiste nan mitan gwo diskisyon elektoral: kontinyasyon Prezidan Jovenel Moïse gouvène pa dekrè, ladan yo nonmen yon premye minis ak yon kabinè 3 mas nan yon fason obsèvatè yo konsidere kontrè a pwosedi konstitisyonèl, te ajoute ensètitid politik ak elektoral sou yon klima ki te deja enstab. Lè absans eleksyon te lakòz manda majistra yo ekspire nan tout 141 minisipalite Ayiti yo an jiyè, Moïse te itilize yon dekrè 9 jiyè pou bay tèt li pouvwa pou nonmen komisyon minisipal yo, sa ki retire kontwòl elektoral lokal.
Manm Konsèy Elektoral Pwovizwa (CEP) te demisyone mwa sa a, li mande dyalòg, men Moïse te enstale yon nouvo CEP 18 septanm yon ti tan apre Etazini te avèti sou “konsekans” pou aktè sosyete sivil ayisyen yo konsidere kòm k ap bloke pwosesis elektoral la. Figi kle sosyete sivil yo te rejte nouvo CEP a kòm enkonstitisyonèl, ladan yo manda li pou fè yon referandòm konstitisyonèl, epi Kou Siprèm Ayiti a te refize asèmante l; anpil nan sosyete sivil pito te mande yon gouvènman tranzisyon pou sipèvize nenpòt pwosesis elektoral, yo diskite administrasyon Moïse la pa t gen lejitimite ki nesesè pou prezide eleksyon akoz pwòp istwa elektoral kontste li ak akizasyon konplisite nan gwo koripsyon finansye.
Kijan pou site
Institute for Justice and Democracy in Haiti (IJDH), Dwa Moun ak Eta Dwa an Ayiti: Prensipal Devlopman Resan, mas rive oktòb 2020, https://reliefweb.int/node/4119251