Ayiti nan yon kafou : analiz faktè ki lakoz kriz politik ayisyen an
- Manifestasyon mas yo te deklanche pa ogmantasyon pri gaz 38 a 51 pousan FMI te egzije an jiyè 2018 ak eskandal PetroCaribe a, kote anviwon 3,8 milya dola disparèt e yon rapo Sena 650 paj idantifye 15 ansyen minis ak gwo ofisyel; yo di Martelly te depanse anviwon 1,256 milya sou 1,7 milya dola nan pwojè ki pa t fini oswa ki pa t janm komanse.
- Omwen 34 moun mouri e plis pase 100 blese pandan fèmti fevriye 2019 la.
- Prezidan Moise, ki te eli ak anviwon 600 000 vòt nan yon patisipasyon anviwon 20 pousan, enplike li menm tou, akize de surfaktirasyon sou yon kontra 100 000 dola lanp solè.
- Goud la pèdi 37 pousan valè li nan yon lane, enflasyon rive 17 pousan, e okenn ofisyel poko kondane penalman pou PetroCaribe.
Rapo IJDH me 2019 sa a analize faktè kriz politik k ap monte ki te paralize Ayiti plizyè fwa. Deklanchè imedya yo se te anons jiyè 2018 la sou ogmantasyon pri gaz 38 a 51 pousan FMI te egzije, kanpay viral responsablite PetroCaribe a sou anviwon 3,8 milya dola ki disparèt, ak arestasyon epi liberasyon ilegal sèt mèsenè etranje byen ame yo te kenbe devan Bank santral la an fevriye 2019. Pandan dis jou manifestasyon fevriye 2019 yo, omwen 34 moun mouri e plis pase 100 blese. Faktè amwayen tèm yo se mank manda popilè prezidan Jovenel Moise, ki te eli ak sèlman anviwon 600 000 vòt nan yon patisipasyon anviwon 20 pousan, yon gouvenans klyantelis, yon defisi bidjetè rekò 89,6 milyon dola, enflasyon 17 pousan, yon goud ki pèdi 37 pousan valè li nan yon lane, ak blokaj ankèt PetroCaribe yo nan nivo lejislatif, egzekitif ak jidisyè. Faktè alontèm yo se eleksyon defòme, yon sistèm jistis ki pa fonksyone ak politik ekonomik k ap apovri majorite a. Rapo a mande kominote entenasyonal la sipòte yon refom sistemik Ayisyen ap dirije.
Kijan pou site
Institute for Justice and Democracy in Haiti (IJDH), 2019, Ayiti nan yon kafou : analiz faktè ki lakoz kriz politik ayisyen an, https://www.ijdh.org/wp-content/uploads/2021/12/IJDH-Report-Haiti-at-a-Crossroads-May-2019.pdf