(2025-09) Mizajou mesaj kle: Malgre aksyon kont vyolans gang yo, ensekirite kontinye ap deranje aksè ak disponiblite manje
Rezime — Ensekirite alimantè grav kontinye vin pi mal, konsantre nan zòn metwopoliten Pòtoprens, Lwès, Nòdwès ak Grandans, akoz pèt rekòt ki soti nan defisi dlo ak bès pouvwa dacha. Malgre operasyon lapolis, vyolans monte anpil (anviwon 220 ensidan pa mwa, me-out) ; gang yo kontwole prèske 90% zòn metwopoliten an. Deplase yo depase 1,3 milyon epi depòtasyon rive prèske 190 000 nan 11 septanm ; pri pwodwi de baz yo depase 100% mwayèn senkanyèl la akoz ogmantasyon gazolin ak depresyasyon goud la.
Dekouve Enpotan
- Ensekirite alimantè grav ap vin pi mal nan ZMPP, Lwès, Nòdwès ak Grandans.
- Vyolans monte anpil malgre operasyon: ~220 ensidan/mwa (me-out) ; gang kontwole ~90% ZMPP.
- Deplase > 1,3 M ; depòtasyon prèske 190 000 nan 11 septanm (~98% soti RD).
- Pri pwodwi de baz > 100% pi wo pase mwayèn senkanyèl ; gazolin monte epi goud ap depresye.
- Lapli anba mwayèn ak kondisyon sèk montre rekòt otòn/ivè anba mwayèn.
Deskripsyon Konple
FEWS NET jwenn ensekirite alimantè grav ap kontinye vin pi mal, sitou nan katye majinalize zòn metwopoliten Pòtoprens (ZMPP) kote gang yo aktif ak nan Lwès, Nòdwès ak Grandans. Pèt rekòt akoz defisi dlo, bès pouvwa dacha ak pèt revni se prensipal faktè yo ; menaj pòv ak deplase nan kapital la, ki pèdi mwayen lavi yo akoz ekstòsyon gang epi k ap viv nan sit prekè, se yo ki pi frape. Sitiyasyon an ka vin pi mal ant septanm 2025 ak fevriye 2026, menm pandan fèt fen ane ak rekòt otòn ak ivè ki anba mwayèn, paske repons imanitè a rete trè limite fas ak koupi finansman ak kontrent aksè. Malgre operasyon lapolis, ensekirite monte anpil depi me, ak ~220 ensidan vyolan pa mwa (me-out, PLSO) ; gang yo kontwole prèske 90% ZMPP epi entansifye atak nan Lwès (Kenskòf, Akayè, Kabarè), Latibonit ak Sant. Deplase yo depase 1,3 milyon epi depòtasyon mas rive prèske 190 000 (janvye-11 septanm, ~98% soti Repiblik Dominikèn). Apwovizyònman mache nan ZMPP, Sant ak Latibonit deranje paske wout gang kontwole ak dwa pasaj anpeche machann 'Madan Sara' apwovizyone mache vil yo ; pri gazolin monte (plis pase 13% pou gazolin, ~8% pou dizèl nan Nòdwès). Ak ensekirite, ogmantasyon gazolin ak depresyasyon goud, pri pwodwi de baz yo (diri enpòte, pwa ak mayi lokal) depase 100% mwayèn senkanyèl nasyonal la. Lapli anba mwayèn ka retade sezon ivè a, epi kondisyon sèk tankou El Niño montre rekòt anba mwayèn.