Lejislasyon sou lapèch ann Ayiti (I)
- Tèks de baz sou lapèch la se dekrè 27 oktòb 1978 la, 147 atik nan dis tit, ki te abwoje lwa sou lachas ak lapèch nan Kòd riral 1962 la.
- Rapò a jwenn dekrè 1978 la pa reflete kad Konvansyon Nasyonzini sou dwa lanmè a, e li pa mete baz pou kontwole bato lapèch etranje yo pi byen.
- Anpil nan règ konsèvasyon li yo vize espès ki pa egziste ann Ayiti, e sanksyon li yo, tankou prizon, twò lou pou enfraksyon yo.
- Li rekòmande yon lwa senp ki ankouraje yon sektè atizanal, ak plan jesyon, konsèy konsiltatif, deklarasyon sa pechè yo pran ak yon sistèm lisans pou aplike pakanpak.
- Ayiti te gen apeprè 8 000 pechè, yon pwodiksyon estime ant 3 000 ak 5 000 tòn pa ane, anviwon 500 tòn woma, ak 12 000 tòn pwason enpòte chak ane.
Pwojè a te la pou ede Ministè Agrikilti, Resous Natirèl ak Devlopman Riral prepare lwa ak règleman sou lapèch; yon dezyèm rapò te dwe pote pwojè tèks yo. Premye pati a prezante zòn maritim ki anba jiridiksyon Ayiti (dekrè 6 avril 1972, deklarasyon prezidan an 6 avril 1977 ak dekrè 8 avril 1977 sou zòn ekonomik eksklizif la, akò sou fwontyè maritim ak Kiba an 1977 ak Kolonbi an 1978), tèks sou lapèch 1961, 1962 ak 1978 yo, ak lòt lwa ki touche nasyonalite bato, envestisman ak kota enpòtasyon. Dezyèm pati a jwenn dekrè 1978 la, ki gen 147 atik, twò long, li repete tèt li, li mal ranje, li gen definisyon ki pa gen fòs legal, règ konsèvasyon pou espès ki pa menm egziste ann Ayiti, ak sanksyon ki twò lou pou enfraksyon yo.
Twazyèm pati a rekòmande yon kad ki pi senp pou yon sektè atizanal: plan jesyon lapèch, òganis konsiltatif, enfòmasyon sou kantite pwason yo pran, yon sistèm lisans pou aplike pakanpak, kondisyon ki pi sevè pou bato etranje, mezi konsèvasyon, metòd lapèch ki entèdi, DCP, rezèv maren, kalite ak ijyèn pwodwi lapèch, pouvwa ajan kontwòl yo, sanksyon administratif ak abwogasyon ansyen tèks yo. Entwodiksyon an dekri yon sektè ki gen apeprè 8 000 pechè, pifò ladan yo travay tan pasyèl, ak yon pwodiksyon total estime ant 3 000 ak 5 000 tòn pa ane epi 12 000 tòn pwason enpòte chak ane.
Kijan pou site
Òganizasyon Nasyonzini pou Manje ak Agrikilti (FAO), 1986, Lejislasyon sou lapèch ann Ayiti (I), https://openknowledge.fao.org/bitstreams/1b28bc19-714e-4d4a-a6fb-0f939de6f6e3/download
- Moun oswa enstitisyon ki gen dwa yo
- FAO