(2021-10) Demonstrations in Haiti: Human Rights Consequences and the State's Obligation to Protect Citizens, Creole Executive Summary
Summary — Creole executive summary of the BINUH and OHCHR report on human rights during the 2018 and 2019 demonstrations. 2 pages.
Key Findings
- 131 victims of violations and abuses recorded across the ten departments in 2019, 43 women and 47 children.
- A 333 percent rise in recorded victims between 2018 and 2019.
- Non-state actors account for 66 percent of the violations recorded.
- The police recorded 2 officers killed and 30 injured.
- Few investigations, no trials and no compensation followed.
Full Description
Haitian Creole executive summary of the joint BINUH and OHCHR report on human rights violations and abuses during the demonstrations held between 6 July 2018 and 10 December 2019. The Human Rights Service identified 131 victims across the ten departments in 2019, 43 of them women and 47 children, a 333 percent rise on 2018. Non-state actors carried out 66 percent of the recorded violations, and the police recorded 2 officers killed and 30 injured. Few investigations were opened, no one was tried, and no victim was compensated. The summary runs to 2 pages; the full report is not held here.
Full Document Text
Extracted text from the original document for search indexing.
Manifestasyon an Ayiti : konsekans yo sou dwa moun ak obligasyon Leta pou
pwoteje sitwayen yo
Rapò sou vyolasyon ak abi dwa moun pandan manifestasyon 2018-2019 nan peyi Dayiti
Rezime rapò a
Rapò sa fèt nan tèt kole ak sèvis dwa moun (SDH) Biwo entegré Nasyon Zini nan peyi Dayiti ak
Wo Komisarya Nasyon Zini pou Dwa Moun, pou bay dizon yo sou sa ki te pase nan moman
manifestasyon ki te òganize nan peyi Dayiti soti 6 Jiyè 2018 pou rive 10 desanm 2019 ; epi tou
gade gwo tèt chaje sa bay sou sa ki gen rapò ak zafè dwa moun.
Nan peryòd sa, opozisyon politik la ak sosyete sivil la, te òganize mobilize nan tout peyi a. Te
genyen 6 seri manifestasyon nan mwa Jiyè, Oktòb epi novanm 2018, nan mwa Fevriye, Jen epi
sòti Septanm pou rive Desanm 2019. Manifestasyon yo te koumanse byen pandan twazyèm trimès
2018, apre yo pral gen vyolans, sitou lè yo pral mete barikad sou wout yo pandan 3 dènye peryòd
ki te mennen nan fenomèn « PEYI LOCK LA », sa vle bloke anpil kote nan peyi a.
Pandan nou rekonèt dwa pou moun reyini ak sa ki lakoz yo tap manifeste, tankou sa ki gen pou
wè nan denonse zak koripsyon epi revandikasyon popilasyon an pou respè dwa ekonomik ak
sosyal, SDH mennen ankèt sou vyolasyon ak abi dwa moun ki fèt nan manifestasyon yo, ak
konsekans sa genyen pou popilasyon an jwi bon jan dwa, epi sa leta fè pou bay repons sou
vyolasyon ak abi yo. Nan lide sa, SDH chèche enfòmasyon sou vyolasyon dwa ki gen pou wè ak
lavi, ak sekirite moun, pou jwenn repons, ak dwa pou moun reyini nan lapè epi pou yo di sa yo
vle. Konsa, SDH jwenn enfòmasyon sou ki jan barikad yo ka lakoz vyolasyon dwa pou moun
deplase lib e libè, dwa pou swen sante, edikasyon, manje, ak moun ki pa gen libète ki merite pou
yo trete yo tankou moun. SDH te founi je gade tout konsekans barikad yo sou fonksyonman lajistis
tou.
Nan sa ki gen pou wè ak dwa pou moun viv epi jwenn sekirite, SDH idantifye nan 10 depatman
peyi a 131 moun ki viktim vyolasyon ak abi ki fèt nan manifestasyon 2019 yo, gen 43 viktim pami
yo ki se fanm epi 47 se te timoun. Zak sa yo se moun ki pa nan leta ki fè yo. Genyen se moun ki
patizan pouvwa, gen lòt tou se moun ki pa danse kole ak gouvènman. (66% abi ak vyolasyon sa
yo se group moun sa yo ki fèl.). Te gen plis vyolans konsa pandan manifestasyon tap fèt sòti
septanm pou rive desanm 2019. Konsa, SDH wè gen ogmantasyon 333% moun ki viktim
vyolasyon dwa moun ak abi sòti 2018 pou rive 2019. Bò kote pa li, Polis Nasyonal peyi Dayiti gen
2 ajan ki mouri epi 30 lòt blese akoz manifestasyon 2018 ak 2019 yo. Pou fini, pa gen anpil ankèt
ki louvri sou abi ak vyolasyon sa yo, pa gen moun ki jije pou zak sa yo epi pa gen pyès dedomajman
ki rive jwenn viktim yo.
Konsa tou, manifestasyon ak barikad ki te mete yo, sitou nan lane 2019, te bay anpil pwoblèm nan
lavi chak jou moun yo ap mennen nan anpeche yo deplase, pou yo jwenn bon sen sante (ni sante
seksyel ak kapasite pou moun yo fè pitit) ak edikasyon, epi ki anpeche dwa pou moun manje.
Sitiyasyon sa yo te gen gwo konsekans sou moun ki pi fèb yo, sitou sa yo kap swiv trètman nan
lopital ak sa ki nan prizon. Atak ki fèt sou lopital ak ambilans, lekòl ki fèmen akoz vyolans, bagay
ki lakoz manje ak lòt prodwi vinn pichè, lè wout yo tebloke, te bay gwo tèt chaje nan lavi chak jou
popilasyon an sou tout teritwa a. Amplis, lè pou yon moun travèse yon barikad, fòk ou peye
manifestan dèyè barikad yo, sitou sòti septanm pou rive desanm 2019. Sa te parèt yon diplis nan
gwo chay ekonomik pou fanmi yo ki pa gen gwo mwayen epi ki te anpeche ale kote yo vle.
Rapò sa bay kèk rekòmandasyon ki chita sou obligasyon Repiblik Dayiti nan sa ki gen pou wè ak
dwa entènasyonal ak nasyonal. Li enpòtan pou yo aplike rekòmandasyon sa yo pou pwoteje dwa
reyinyon pasifik, pou evite vyolasyon dwa moun sa yo pa refèt lè gen manifestasyon epi ede viktim
vyolasyon ak abi sa yo.
Nan lide pou bagay sa yo pa refèt ankò, sitou avèk eleksyon ki pral gen pou fèt, epi pou retabli
konfyans nan leta. Li ta bon tou pou leta bay popilasyon an satisfaksyon, sitou lè moun yo fache
paske gen koripsyon devan dèyè ak enpinite san limit, lamizè kap taye banda, pwoblèm fòs kote,
lè moun pa ka jwenn bon sèvis sosyal, epi sa ki pa mache pou fè moun jwi dwa ekonomik ak sosyal
ki ka fè tout popilasyon an viv byen.