RAPÒ CHAK TRIMÈS SOU SITUASYON DWA MOUN ANN AYITI
Rezime — Rapò chak trimès sa a detaye sitiyasyon dwa moun ann Ayiti soti avril rive jen 2024. Li souliye yon diminisyon nan asasina ak kidnapin parapò ak trimès anvan an, men li note yon ogmantasyon enpòtan nan vyolans seksyèl, sitou nan zòn gang kontwole ak sit deplase yo. Rapò a pale tou de paralizi sistèm jistis la akòz grèv ak kondisyon deplorab nan prizon ayisyen yo.
Dekouve Enpotan
- Asasina ak blesi diminye pa 45%, ak kidnapin pa 2%, parapò ak trimès anvan an, men 1,379 moun te toujou touye/blese ak 428 te kidnape.
- Vyolans seksyèl, ki gen ladan vyòl, ogmante anpil nan zòn gang kontwole ak sit deplase yo, ak kèk founisè sèvis rapòte 40 viktim chak jou.
- Sistèm jistis la rete lajman paralize akòz grèv repete majistra ak pèsonèl jidisyè yo, ak tribinal yo te fonksyone sèlman dis jou depi oktòb 2023.
- 78 prizonye te mouri nan prizon ayisyen yo nan dezyèm trimès la, sitou akòz maladi ki te koze pa malnitrisyon, sa ki souliye yon kriz imanitè grav.
- Gwo pwogrè te fèt nan ankèt anti-koripsyon Inite Lit Kont Koripsyon (ULCC) te mennen kont gwo fonksyonè gouvènman yo.
Deskripsyon Konple
Rapò chak trimès sou sitiyasyon dwa moun ann Ayiti pou avril-jen 2024 endike yon diminisyon 45% nan asasina ak blesi pa bal ak yon diminisyon 2% nan kidnapin parapò ak trimès anvan an, menm si 1,379 moun te touye oswa blese ak 428 te kidnape. Malgre diminisyon jeneral sa a, te gen yon ogmantasyon enkyetan nan vyòl ak vyolans ki baze sou sèks, ak founisè sèvis yo rapòte jiska 40 viktim vyòl chak jou nan kèk zòn nan kapital la. Timoun rete trè vilnerab, yo touye, blese, epi rekrite pa gang yo. Sistèm jistis la lajman paralize pa grèv repete, ak tribinal yo te fonksyone sèlman dis jou depi oktòb 2023. Kondisyon prizon yo deplorab, sa ki lakòz lanmò 78 prizonye akòz maladi ki gen rapò ak malnitrisyon nan trimès sa a sèlman.
Rapò a note tou pwogrè nan ankèt anti-koripsyon ULCC te mennen kont gwo fonksyonè gouvènman yo. Rekòmandasyon yo gen ladan akselere deplwaman misyon sipò sekirite miltinasyonal la, mete ajou lis sanksyon yo, ranfòse enspeksyon chajman pou Ayiti, epi etabli inite jidisyè espesyalize pou krim masiv ak vyolans seksyèl. Dokiman an detaye tou aktivite gang yo, enpak yo sou dwa ekonomik, sosyal ak kiltirèl, ak defi defansè dwa moun ak jounalis yo rankontre.