Sitiyasyon dwa moun ann Ayiti: Rapò Wo Komisè Nasyonzini pou Dwa Moun
- Gang kriminèl yo ann Ayiti vin pi ini ak kowòdone, souvan depase fòs sekirite nasyonal yo.
- Vyolans ame rete alarmantman wo, gang atake, operasyon lapolis, ak jistis popilè alimente li.
- Vyolasyon dwa moun yo dokimante genyen ladan yo touye moun, kidnapin, vyòl, ak restriksyon sou aksè a sèvis esansyèl yo.
- Itilizasyon zam afe pa gang yo gen yon gwo enpak sou jwisans dwa sivil ak politik yo ansanm ak dwa ekonomik, sosyal ak kiltirèl yo.
- Trafik zam ak minisyon ann Ayiti konekte ak dinamik rejyonal ak sou-rejyonal yo.
Rapò sa a, ki soumèt an akò ak rezolisyon 55/24 Konsèy Dwa Moun nan, mete aksan sou sitiyasyon dwa moun ki alamòd ann Ayiti, prensipalman akòz itilizasyon toupatou zam ak minisyon pa gang kriminèl yo. Gang sa yo vin pi fò ak pi kowòdone, souvan yo depase fòs sekirite nasyonal yo, sa ki mennen nan yon eskalasyon dramatik nan kriz sekirite, dwa moun, ak imanitè. Rapò a dokimante anpil vyolasyon ak abi dwa moun ant jiyè 2024 ak fevriye 2025, tankou asasina vize, kidnape pou ranson, vyòl ak eksplwatasyon seksyèl, destriksyon pwopriyete, ak gwo restriksyon sou aksè a sèvis esansyèl tankou swen sante ak edikasyon.
Rapò a abòde tou obstak ki anpeche aplikasyon efikas lalwa ak kontwòl zam, li note gwo mank finansman, mank pèsonèl, koripsyon nan sistèm lapolis ak jistis, ak trafik ilegal zam ki pèsistan ann Ayiti malgre anbago entènasyonal yo. Li mete aksan sou nesesite pou yon estrateji konplè ki konbine prevansyon, règleman, aplikasyon lalwa, ak refòm sosyo-ekonomik pou adrese kòz rasin vyolans lan epi redwi lanmò ak blesi ki gen rapò ak zam.
Kijan pou site
Wo Komisarya Nasyonzini pou Dwa Moun (HCDH), 2025, Sitiyasyon dwa moun ann Ayiti: Rapò Wo Komisè Nasyonzini pou Dwa Moun, https://docs.un.org/en/A/HRC/58/76