Rapò Dyagnostik Gouvènans - Ayiti
- Ayiti se peyi ki pi pòv nan Amerik Latin ak prèske 11 milyon moun k ap viv, mwatye yo rete nan rejyon Pòtoprens lan.
- Plis pase 96% popilasyon Ayiti an ekspoze nan danje natirèl yo tankou siklòn, inondasyon, ak tranbleman tè.
- Mank sekirite ak vyolans gang yo yo idantifye kòm kontribitè yo ki pi enpòtan nan frajilite Ayiti a.
- Kouvèti forè a te vin desann rive nan sèlman 12,6% nan 2020, sa k ap kreye menas alontèm pou ekonomi a ki depann sou agrikilti.
- Gen feblès gouvènans yo ki grav nan gouvènans fiskal, sipèvizyon sektè finansye a, ak kad yo kont koripsyon.
Rapò dyagnostik gouvènans konplè sa a egzamine risk koripsyon ak feblès gouvènans nan fonksyon Leta yo ki enpòtan nan Ayiti. Evalyasyon an te fèt pa anplwaye FMI yo nan peryòd septanm-desanm 2023 nan atravè misyon vityèl yo ak yon revizyon dokiman yo ki pwofon. Rapò a analize gravite koripsyon an ak enpak li genyen sou frajilite Ayiti kòm peyi ki pi pòv nan Amerik Latin ak yon popilasyon ki prèske 11 milyon moun.
Dyagnostik la kouvri kat domèn prensipal yo: gravite koripsyon an ak relasyon li ak frajilite eta a, dwa ak lòd ak kad yo kont koripsyon, feblès gouvènans nan gouvènans fiskal ki gen ladan administrasyon kòb yo ak jesyon finansye piblik, ak feblès gouvènans nan sipèvizyon sektè finansye a. Rapò a idantifye vilnerabilite gouvènans yo ki kritik pou makwo-ekonomi ak li pwopoze mezi refòm konkrè yo ki aliyen ak estanda entènasyonal yo.
Ayiti ap fè fas ak defi yo ki enpòtan tankou mank sekirite, vyolans gang yo, ekspozisyon nan katastwòf natirèl yo (ak plis pase 96% popilasyon an ki ekspoze nan danje natirèl yo), enpak chanjman klima yo, ak deteriorasyon aksè nan sèvis debaz yo. Rapò a mete aksan sou sa ke kontinye bese tè yo ki ka kiltive a ap poze menas ekonomik alontèm akòz depo lou sou agrikilti a.
Kijan pou site
Fon Monetè Entènasyonal (FMI), 2025, Rapò Dyagnostik Gouvènans - Ayiti, https://www.imf.org/en/publications/technical-assistance-reports/issues/2025/04/09/haiti-technical-assistance-report-governance-diagnostic-report-566014