Dwa Moun ak Eta Dwa an Ayiti: Devlopman Kle Resan, jen rive novanm 2021
- Kontwòl gang sou enfrastrikti petwòl ak bòdwo gaz gouvènman an pa t peye lakòz yon gwo pann gaz ki pètibe swen sante, edikasyon, kominikasyon ak aksè dlo.
- Asasina Prezidan Moïse 7 jiyè a te entansifye yon kriz gouvènans yon dekad rèy PHTK te deja agrave, li kite okenn chemen konstitisyonèl pou ranpli prezidans lan.
- Dr Ariel Henry te pran otorite defakto kòm premye minis malgre li pa t gen lejitimite konstitisyonèl.
- Yon gwo tranblemanntè an out nan sidwès lakòz gwo pèt lavi ak destriksyon, ki ajoute sou yon ka COVID-19 k ap vin pi mal.
- Yon Komisyon sosyete sivil dirije pibliye yon Akò 30 out ki pwopoze kondisyon pou eleksyon kredib obsèvatè yo dakò ki pa egziste kounye a.
Mizajou sa a, ki kouvri jen rive novanm 2021, rapòte ke echèk gouvènman an peye gaz ki livre a, konbine ak kontwòl gang sou enfrastrikti kle, lakòz yon gwo pann gaz ak gwo pètibasyon nan swen sante, kominikasyon, edikasyon, sekirite alimantè ak menm aksè dlo potab, li pouse yon kantite Ayisyen k ap ogmante pou migre pandan menm politik imigrasyon rejyonal ak yon ralanti ekonomik te lakòz rapatriman fòse. Feblès demokratik Ayiti ak entèvansyon etranje site kòm rasin anpil nan kriz sa a: asasina Prezidan Jovenel Moïse 7 jiyè a te entansifye yon kriz gouvènans yon dekad rèy Parti Ayisyen Tèt Kale (PHTK) l te deja agrave, pandan ki pa t gen okenn eleksyon ki te fèt oswa yo te jije jis, li kite okenn mwayen konstitisyonèl pou ranpli vakans prezidansyèl la.
Dr Ariel Henry, yon ofisyèl PHTK eksperyanse Moïse te nonmen men li potko enstale kòm premye minis, te pran otorite defakto malgre li pa t gen lejitimite konstitisyonèl; sosyete sivil la wè gouvènman Henry a kòm sèlman yon lòt vèsyon PHTK ki gen yon istwa travay ak gang ak angaje nan vyolans politize. Malgre sa, fanm ayisyen yo te kontinye defann dwa yo atravè manifestasyon nasyonal ki mande Eta Dwa ak demokrasi, epi an janvye Komisyon Rechèch Solisyon Ayisyen pou Kriz la te lanse yon efò tranzisyon patisipatif, li pibliye yon Akò 30 out ki pwopoze yon chemen konkrè pou eleksyon kredib nan kondisyon sosyete sivil, ekspè gouvènman ak obsèvatè alontèm jeneralman dakò ki pa egziste kounye a. Yon gwo tranblemanntè an out lakòz gwo pèt lavi ak destriksyon nan sidwès la, ki ajoute sou presyon yon ka COVID-19 k ap vin pi mal sou enfrastrikti ki te deja devaste.
Mizajou a kouvri sitiyasyon sekirite a, vyolans ak koripsyon Leta sanksyone, disfonksyone jidisyè ki alimante enpinite, pwoblèm ki afekte gwoup majinalize, kondisyon sosyal ak ekonomik k ap degrade, ak difikilte migran ayisyen yo fè fas, ak yon atansyon patikilye sou motè entènasyonal kriz Ayiti a.
Kijan pou site
Institute for Justice and Democracy in Haiti (IJDH), 2022, Dwa Moun ak Eta Dwa an Ayiti: Devlopman Kle Resan, jen rive novanm 2021, https://reliefweb.int/node/4119246