EN FR HT
Repiblik Ayiti
Bibliyotèk Dokiman
Chèche & telechaje Rezime IA Gratis & louvri
(1957) Constitution of 1957

(1957) Constitution of 1957

République d'Haïti 1957 56 paj
Rezime — Constitution of 1957. Se yon pati nan kad reglemantè finans piblik Ayiti, ki pibliye nan Moniteur (jounal ofisyèl la).
Sije
Gouvènans
Jewografi
Nasyonal
Peryod Kouvri
1957-12 — 1957-12
Mo Kle
constitution, loi fondamentale, cadre réglementaire, series:hti-constitution
Antite
République d'Haïti
Teks Konple Dokiman an

Teks ki soti nan dokiman orijinal la pou endeksasyon.

/ x— ^ Tttl»^ -— - \ I- ^ '\ 1 \ ^ ^.i^Z^..L...^/.f.t....7.. — - • 18—47372-2 WPO j CONSTITUTION DELA REPUBLIQUE D'HAITI 19S7 IMPRIMERIEDEL'ETAT RUEHAMMERTON KIUUICK PORT-AU-PRINCE, HAITI CONSTITUTIO DELA REPUBLIQUE D'HAITI 1957 IMPRIMERIEOEL'ETAT RUEHAMMERTON KILLICK PORT-AU-PRINCE, HAITI / 1^. TABLEDESMATIERES Pages PREAMBULE 1 TTTREI DUTERRITOIREDELAREPUBLIQUE 1 TITREII DESDROITS 2 ChapitreI DesHaitiensetdeleursdroits 2 Chapitre11 Desdroitscivilsetpolitiques 2 Chapitrem DesEtrangers 3 ChapitreIV DuDroitPublic 4 TITREIII DESDROITS :CHAPITREUNIQUE :Dudevoirciviqueetdelaresponsa- bilitedesFonctionnaii'es etEmployesPublics 8 TITREIV DELASOUVERAINETENATIONALE 9 ChapitrePremier DesPouvoirsauxquelsI'exercicedelaSouveraineteNationaleestdelegue 9 Chapitre2 DuPouvoirLegislatif 10 Section1 DuCorpsLegislatif 10 Section2 DeI'AssembleeNationale 11 Section3 DeI'exerciceduPouvoirLegislatif 12 TABLEDESMATIERRES Pages Chapitre3 DuPouvoirExecutif 16 Section1 DuPresidentdelaRepublique 16 Section2 DerelectionduPresidentdelaRepublique 18 Section3 DesSecretairesd'Etat 19 Section4 DuGrandConseilTechniqueetdeI'OfficeduBudget 20 Chapitre4 DuPouvoirJudiciaire 20 Chapitre5 DesPoursuitescontrelesMembresdesPouvoirsdeI'Etat 22 TITREV DesAssembleesPrimaires : 24 TITREVI DuRegimeAdministratif 24 Chapitre1 DesInstitutionsCommunEiles etPrefectorales,desConseilsTechniquesetAd- ministratifsd'Arrondissements etdesConseilsd'Administration delaSec- tionRurale 24 Chapitre2 DuServiceCivil 26 TITREVII DesFinancesPubliques 26 Chapitre1 DesRecettesdeI'EtatetduBudget 26 Chapitre2 DesOrganismesdeGestiondesRecettesdeI'EtatetdecontroledesDepenses Publiques 28 TABLEDESMATIERRES Pages TITREVIII DuRegimeEconomique 30 TITREIX DuRegimeSocial 31 Chapitre1 DelaFamille 31 Chapitre2 DuTravail 31 TITREX DELACULTURE 32 TTTREXI SANTEETASSISTANCEPUBLIQUE 33 TTTREXII DESFORCESARMEES 33 TITREXIII DISPOSITIONSGENERALES 34 TITREXIV DELAREVISIONCONSTITUTIONNELLE 35 TITREXV DISPOSITIONSTRANSrrOIRES 36 CONSTITUTION DELA REPUBLIQUED'HAITI 1957 PREAMBULE LEPEUPLEHAITIENPROCLAME LAPRESENTECONSTITUTION PourconsacrerSesDroits,SesLiberies,SaSouve-raine- te.SonIndependanceNationaleetlesPrincipesDt;-mocralJ- quesquidoiventetrclefondementdeSaVie; PourdefinirSesDevoirsciviquesetsesresponsabilites; PouretablirI'equilibredesPouvoirsdeI'Etat; PourinstaureruneOrganisationefficientedeTAdminis- trationPublique; PourassainirlesFinancesPubliquesetdevelopper I'E- conomieNationale; PourassurerlaJusticeSocialeetprotegerleTravail; PourprocurerlebeneficedelaCultureatousleshaitiens sansdistinction; PourpreserverlaSantedesPopulationsurbainesetru- ralesetgarantirlaSecuriteSociale; PourconsoliderlaPaixinterieure; PourconstituerainsiuneNationHaitiennesocialement juste,economiquement libreetpolitiquementindependante. TITRE I DUTERRITOIREDELAREPUBLIQUE Articleler.—LaRepublique d'Hai'tiestune,indivisible, libre,sou- veraine,independante,deinocratique etsociale. Port-au-Prince, sacapitale,estlesiegedesonGouvernement, ce siegepeutetretransporteailleursencasdeforcemajeure. 1— Toutesleslies,quisetrouventdansleslimitesconsaoreesparle DroitdesGensetdontlesPrincipales sont:LaTortue,laGonave, rileaVache,LesCayemittes, laNavase,LaGrandeCaye,fontpartie- integranteduTerritoiredelaRepublique,lequelestinviolableetne peutetrealieneparaucunTraiteniConvention. Article2.—^LeTerritoiredelaRepublique estdiviseenNeufDe- partementsquisont:LeDepartementduNord,leDepartementdu Nord-Est,leDepartementduNord-Ouest, leDepartementdeTArti- bonite,leDepartementduCentre,leDepartementdeI'Ouest,leDe^ partementduSud-Eist,leDepartementduSudetleDepartementde laGrandeAnse.LaloifixeleslimitesdecesDepartements. ChaqueDepartement estsubdiviseenArrondissements, chaque Arrondissement enCommunes,chaqueCommuneenQuartiers et SectionsRurales. Laloidetennine lenombreetleslimitesdecessubdivisionsdont elleregieegalementI'organisation etlefonctionnement. TITREII DESDROITS CHAPITRE I DesHai'tiensetdeleursDroits Article 3.—LesregiesrelativesalaNationalitysontdeterminees parlaLoi. Article 4.—EstHaitiend'originetoutindividuned'unperequi, lui-memeestneHaitien.EstegalementHaitiend'originetoutindivi- duneenHaitidepereinconnu,maisd'unemereneeellememe Haitienne. Article5.—LavieetlalibertedesHaitienssontsacreesetdoivent etrerespecteesparlesindividusetparI'Etat. L'Etataobligationd'assurerenoutreauxcitoyensdelaRepubli- quelaculture,lebienetreeconomique etlajusticesociale. CHAPITRE II DesDroitscivilsetpolitiques Article 6.—Lareuniondesdroitscivilsetpolitiquesconstitue la qualitedeCitoyen. L'exercicedesdroitscivils,independentsdesdroitspolitiques, est regieparlaLoi. —2— Article 7.—^L'exercice, lajouissance, lasuspension etlapertedes droitspolitiquessontregiesparlaLoi. Article8.—Lesuffrageconstituepourlescitoyensundroitetun devoir,sauflesexceptionsprevuesparlapresenteConstitution. Article9.—TouslesHaitiensagesdeVingtetUnansaccomplis,de I'unetI'autresexe,exergentleursdroitspolitiquesetcivils,s'ilsreu- nissentlesconditionsdetermineesparlaConstitution etparlaLoi. CHAPITREm DesEtrangers Article10.—Lesetrangersapres10ansderesidencecontinuesur leTerritoiredelaRepubliquepeuventacquerirlanationality hai'- tienneenseconformantauxregiesetabliesparlaloi. LesetrangersnaturaliseshaitiensnesontadmisaI'exercicedes droitspolitiquesqu'aprescinqansapartirdeladatedeleurnatu- ralisation. Article11.—^Laqualited'haitiennaturaliseseperddanstousles casprevusparlaloinotammentparlaresidencecontinueper-dant plusdetroisanshorsduterritoirehaitien,sansuneautorisationre- gulierementaccordee. Quiconqueperdainsilanationalitenepeutlarecouvrer. Article12.—Lespersonnesmoralesconstitutesconformementaux LoisdelaRepubliqueetquiontleurdomicilelegalhorsdupayssont haitiennes. LesdispositionsprevuesparlaLoiaubeneficedesHaitiensne peuventetrefrauduleusement detourneesdeleursfinsparlemoyen depersonnesmoraleshaitiennes. Article13.—Toutetrangerquisetrouvesurleterritoired'Haiti doitO'beiSfSanceauxLoisetReglementsdelaRepublique etjouitde lamemeprotectionaccordeeauxHaitiens,sauflesmesuresdontla necessiteseferaitsentircontrelesressortissantsdesPaysouI'Hai'lien nejouitpasdecettememeprotection. Article14.—Ledroitdepropcrieteimmobiliere estaocordeaI'e- trangerresidantenHaitipourlesbesoinsdesademeure. CependantI'etrangerresidantenHaitinepeutetreproprietairede plusd'unemaisond'habitationdansunememelocalite. IInepeut,en aucuncas,selivrerautraficdelocationd'immeubles. Toutefois,lesSocietesetrangeresdeconstructionsimmobilieresbe- neficierontd'unstatutspecialregieparlaLoi. LedroitdeproprieteimmobiliereestegalementaccordeaI'etran- gerresidantenHaitietauxSocietesetrangerespourlesbesoinsde leursentreprisesagricoles,commerciales, industriellesoud'enseigne- ment,dansleslimitesetconditionsdetermineesparlaLoi. Cedroitprendrafindansuneperiodededeuxanneesapresque I'etrangerauracessederesiderdanslepaysouqu'aurontcesseles operationsdecesSocietesconformement alaLoiquidetermineles regiesasuivrepourlatransmission etlaliquidationdesbiensappar- tenantauxetrangers. Toutcitoyenesthabile,souslebeneficedecertainsavantagesde- terminesparlaLoi,adenoncerlesviolationsdecesdispositions,vio- lationsquientrainentlasaisiepureetsimpledesbiensparI'Etat. Article15.—^LaLoietablitlescasetlaformedanslesquelsI'entree oulesejoursurleTerritoirenationalpeutetrerefuseatoutEtranger. L'autoritecompetentepeutluirefuserI'entreeduPaysouTenex- pulserlorsqu'ils'immisce,soitdirectement soitindirectementdansla viepolitiqueinternedeI'Etatoupropagedesdoctrinesanarchistesou contrairesalaDemocratic. CHAPITREIV EhiDroitPublic Article16.—LesHaitienssontegauxdevantlaLoisousreservedes avantagesconferesauxHaitiensd'origine. ToutHaitienaledroitdeprendreuneparteffectiveauGouverne- mentdesonPays,d'occuperdesFonctionspubliquesoud'etrenom- meadesemploisdeI'Etat,sansaucunedistinctiondecouleur,de sexeoudereligion. L'Administration desServicesPublicsdeI'Etat,encequiconcerne lesnominations,termesetconditionsdeserviloe,doitetreexemptede toutprivilege,detoutefaveuroudiscrimination. Article17.—Laliberteindividuelle estgarantie.Nulnepeutetre pouTsuivi,arreteoudieteouquedanslescasdeteraninesparlaLoi etselonlesformesqu'elleprescrit. Ausurplus,I'arrestation etladetentionnepeuventavoirlieuque surleMandatd'unfonctionnairelegaiementcompetent. PourqueceMandatpuisseetreexecute, ilfaut: lo.— qu'ilexprimeformellement lemotifdeladetentionetladis- positionlegalequipunitlefaitimpute; 2o.— qu'ilsoitnotifieetqu'ilensoitlaissecopieaumomentde I'executionalapersonnedetenue,sauflecasdeflagrantdelit. —4— Nulnepeutetremaintenuendetention s'iln'acomparudansles quaranteHuitheuresdevantunJugeappeleastatuersurlalegalite deI'arrestation, etsicejugen'aconfirmeladetentionpardecision motivee. S'ils'agitd'unecontravention, ledetenuseradefereauJugede Paixquistatueraalorsdefinitivement. S'ils'agitdecrimesetdelits,ilpourra,sanspermissionprealable etsursimplememoire,sepourvoirpardevantleDoyenduTribunal Civilduressortqui,surlesconclusionsverbalesduCommissairedu Gouvemement, statueraarextraordinaire, audiencetenante,sans remisenitourderole,toutesaffairescessantes,surlalegalitede I'arrestation. DansI'unetI'autrecas,siI'arrestation estjugeeillegale,ledetenu seralibere,nonobstaintaippeloupourvoienCassation. Touterigueuroucontraintequin'estpasnecessairepourappre- lienderunepersonneoulamaintenirendetention,toutepression moraleoubrutalitephysiquesontinterdites. Toutesviolationsdecettedispositionsontdesactesarbitrairescon- trelesquelslespartiesleseespeuvent,sansautorisation prealable, sepourvoirdevantlesTribunauxcompetentsenpoursuivant soitles auteurs.soitlesexecutants, quellesqu'ensoientlesqualiteseta quelquecorpsqu'ilsappartiennent. Article18.—NulnepeutetredistraitdesJugesquelaConstitution oulaLoiluiassigne.Uncivilnepourrajamaisetrejusticiabled'une CourMilitairequellequ'ellesoit,niunmilitaire,enmatierededroit commun,distraitduTribunaldeDroitCommun,exceptionfaitepour lecasd'EtatdeSiegelegalementdeclare. Article19.—Aucunevisitedomiciliaire,aucunesaisiedepapiers nepeuventavoirlieu,qu'envertudelaLoietdanslesformes qu'elleprescrit. Article20.—Laioinepeutavoird'effetretroactif,saufenmatiere penale,quandelleestfavorableaudelinquant. Laloiretroagittouteslesfoisqu'elleravitdesdroitsacquis. Article21.—NuUepeinenepeutetreetabliequei>arlaLoimap- piiqueequedanslescasqu'elledetermine. Article22.—Ledroitdeproprieteestgarantiauxcitoyens.L'expro- poriationpouricaused'utilitepubliquelegalementconstateenepeut avoirlieuquemoyennant lepaiementoulaconsignationauxordres dequidedroitd'unejusteetprealableindemnite. —5— Laproprieteentraineegalementdesoljligations, li'usagedoiten etredansI'interetgeneral. Leproprietairefoncieravis-a-visdelacommunaute ledevoirde cultiver,d'exploiteretdeprotegerlesol,notammentcentreI'erosion. Lasanctiondecetteobligationestprevueparlaloi. Ledroitdeproprietenes'etendpasauxsources,rivieresouautres coursd'eau,minesetcarrieresdusous-sol,quifontpartiedudo- niainepublicdeI'Etat. LaLoifixelesregiesquiconditionnent lalibertedeprospection etledroitd'exploiter lesmines,minieresetcarrieresdusous-solen assurantauproprietairedelasurface,auconcessionnaire etaI'Etat Haitienuneparticipationequitableauxprofitsqu'amenera lamise envaleurdecesressourcesnaturelles. Laloilimitelahauteurmaximadudroitdepropriete. Article23.—Lalibertedetravails'exercesouslecontroleetla surveillancedeI'EtatetestconditionneeparlaLoi. Neanmoins, ilestinterdit,sauflesexceptions etlesdistinctions etabliesparlaLoi,atouslesimportateurs,commissionnaires, agents demanufacturedeselivreraucoanmercededetail,memeparper- sonneinterposee. LaLoddefiniracequieI'onentendiparpersonmeinterposee. Article24.—Touttravailleuradroitaunjustesalaire,auperfec- tionnementdesonapprentissage, alaprotectiondesasante,ala securitesociale,aubien-etredesafafmilledanslamesurecotrres- pondantaudeveloppementeconomiqueduPays. C'estuneobligationmoralepourI'employeurdecontribuer, sui- vantsesmoyens,aI'educationdesestravailleurs illettres. Touttravailleur aledroitdeparticiper,parI'intermediaire de sesdelegues,aladetermination collectivedesconditionsdetravail. Touttravailleuradroitaureposetauxloisirs. TouttravailleuraledroitdedefendresesinteretsparTactionsyn- dicale.ChacunadhereauSyndicatdesesactivitesprofessionnelles. Lecongeannuelpayeestobligatoire. Article25.—Lapeinedemortnepeutetreetablieenmatierepoli- ti'^ue,exceptepourcausedetrahison. LecrimedetrahisonconsisteaprendrelesarmescontrelaRepu- bliqued'Haiti,asejoindreauxennemisdeclaresd'Haiti,aleurpreter appuietsecours. Article26.—Chacunaledroitd'exprimer sesopinionsentoute matiereetpartouslesmoyensensonpouvoir.L'expressiondela pensee,quellequesoillaformequ'elleaffecte,nepeutetresoumise aaujounecensureprealableexceptionfaiteducasd'EtatdeGuerre declaree. Lesabusdudroitd'expressionsontdefinisetreprimesparkLoi, sansqu'ilpuisseetreporteatteintealaliberted'expression. Article27.—TouslesCultesettouteslesReligionssontegalement libres,etreconnus.Chacunaledroitdeprofessersareligionet d'exercersoncultepourvuqu'ilnetroublepasI'ordrepublic. Nulnepeutcontraindrequelqu'unafairepartied'uneassociation religieuse,ouasuivreunenseignement religieuxcontraireases convictions. Article28.—Lemariagetendantalapuretedesmoeursencontri- buantaunemeilleureorganisationdelafamille,basefondamentale delaSociete,I'Etatdoit,pairtouslesmoyens,enfaciliterlarealisa- tionetencourager lapropagationdanslepeupleettoutparticuliere- mentdanslaclassepaysanne. Laloiprotegeraspecialement lafemmehai'tienne. Article29.—LalibertedeI'enseignement s'exerceconformement a laLoi,souslecontroledeI'Etatquidoitveilleralaformationmorale etciviquedelaJeunesse. L'InstructionpubliqueestunechargedeI'EtatetdesCommunes. L'Instructionprimaireestcbligatoire. L'Instructionpubliqueestgratuiteatouslesdegres. L'enseignement techniqueetprofessionnel doitetregeneralise. L'accesauxetudessuperieuresdoitetreouvertenpleineegalitea tous,uniquementenfonictiondumerite. Article30.—LeJury,danslescasdeterminesparlaLoi,estetabli enmatierecriminelleetpourlesdelitspolitiquescommisparlavoie delaPresseouautrement. Article31.—Leshaitiensontledroitdes'assemblerpaisiblement etsansarmes,memepours'occuperd'objetspolitiques,enseconfor- mantauxLoisquipeuventreglerI'exercicedecedroit,sansnean- moinslesoumettreaI'autorisation prealable. Cettedispositionnes'appliquepointauxrassemblements publics quirestententierementsoumisauxLoisdePolice. Article32.—Leshaitiensontledroitdes'associeretdesegrouper enpartispolitiques,ensyndicatsetencooperatives. —7— Cedroitnepeutetresoumisaaucuneinesurepreventive.Etnul nepeutetrecontraintdes'affilierauneAssociationouaunParti Politique. LaI/oi,enreglementant lesconditionsdefonctionnement deces groupejnents favorisera laformationdespartispolitiques,desSyn- diicatsetdescootperatives. Article33.—LedroitdePetitionestexercepersonnellement par unouplusieursindividus,jamaisaunomd'unCorps. ToutepetitionadresseeauCorpsLegislatifdoitdonnerlieuala procedurereglementairepermettantdestatuersutsonobjet. Article34.—Lesecretdeslettresestinviolable. Laloideterminelesagentsresponsablesdelaviolationdeslettres confieesalaPoste. Article35.—Lefrang^aisestlalangueofficielle.Sonemploiest obligatoiredanslesServicesPuibdics.LaLoivienidradeteinniner lescasetlesconditionsdanslesquelsI'usageducreoleserapermis etmemerecommandepour^auvegarder lesinteretsmateriels et morauxdescitoyensquineconnaissentpassuffisamment lalangue frangiaise. Article36.— ^Ledroitd'asileestreconnuauxrefugiespolitiques souslaconditiondeseconformerauxLoisduPays. Article37.—L'extradition n'estniadmisenisolliciteeenmatiere poliftique. Article38.—LaloinepeutajouterniderogeralaConstitution. LalettredelaConstitution idoittoujoursprevaloir. TITREIII DESDEVOIRS CHAPITREUNIQUE DuDevoirCiviqueetdelaResponsabilite DesFonctionnaires etEmployesPublics Article39.—Alaqualitedecitoyen,auxdroitscivilsetpolitiques serattacheledevoircivique. LedevoirciviqueestFensembledesobligationsducitoyendans I'ordremoral,politique,socialeteconomique vis-a-visdeI'Etatet delaPatrie. Article40.— ^Lefonctionnaire telqu'ilestdefinietindiqueparla Loiavanitdepireoidrepossessiondesacharge,jurerasursonhon- —8— neurderemplirconsciencieusement lesdevoirsdesesfonctions, d'etrefidelealaRepublique,d'executeretdefaireexecuterlaCons- titution,etlesLoisainsiquelesreglementsprisenvertudelaCons- titution. IIseradressedecesermentunproces-verbalsignedufonc- tionnaireetexpeditionseradelivreeaFinteressepourluiserviret valoircequededroit. Article41.—Lesfonctionnaixes quiontconnaissance d'infraction centreleFisccommiseparleurssubordonnesdoiventeninformer, dansleplusbrefdelai,lesautoritescompetentes etsontconsideres, s'ilsnelefontpasentemps0{ppoi|tu(n,icomimereceleursetpoursuivis commetels. Article42.—LesFonctionnaires ouEmployespublicsquis'enri- chissentaudepensdesFinancesPubliquessontobligesderesti- tueraI'Etatcequ'ilsaurontillegalement acquis,sansprejudice delaresponsabilite criminellequileurincombeenvertudesLois. L'enrichissement illicitepourraetreetablipardesindicesetsede- duiranotammentdetousfaitsetcirconstancesindiquantunedispro- portionmarqueeentrelesmoyens(capitalmobilieretimmobilierdu fonctionnaire) etlemontantaccumuledutraitementbudesemolu- mentsdelafonctionqu'ilaoccupee.Onenvisagecoimmefoorniantun bloc,pourladeterminationdecetteaugmentation, lecapitaldufonc- tionnaireouemploye,celuidesafemme,etceuxdesesenfants-mi- neurs.Lesfonctionnaires etemployesqu'indique laLoisonttenus dedeclarerI'etatdeleurpatrimoineauGreffeduTribunalCivildans lessoixantejoursquisuiventleurentreeenfonction.LeCommissaire duGouvernementcompetentpeutprendretoutesmesuresqu'iljuge necessairespourverifierI'exactitudedeladeclaration. Article43.—Lefonctionnairecoupabledesdelitssus-designesne peutbeneficierquedelaprescriptiondecennalequicommenceacou- rirapartirdeladatedelacessationdesesfonctions. Article44.—Laviolationdecesdispositions constitutionnelles est particulierement sanctionneeparlaLoi;etlesresponsabilitesencou- ruesdeceichefnesontpassusceptiibles d'aonnistie.Lefonctionnaire coupablenepeutnonplusberuafijcierdtegraceoudecoanimut'ationde peine. TITREIV DELASOUVERAINETENATIONALE CHAPITREPREMIER DespouvoirsauxquelsI'exercicedelaSouverainete estdelegue Article45.—LaSouveraineteNationaleresidedansI'universalite desCitoyens. —9— Article46.—L'exercicedecetteSouverainete estdelegueatrois Pouvoirs:lePouvoirLegislatif,lePouvoirExeoutifetlePouvoirJudi- ciaire. lisforxnentleGouvernementdelaRepublique,lequelestessentiel- lementcivil,democratique etrepresentatif. Article47.—ChaquePouvoirestindependantdesdeuxautresdans sesattributions, qu'ilexerceseparement. Aucund'euxnepeutdeleguersesattributions,nisortirdeslimites quiluisontfixees. Laresponsabilite estattacheeauxactesdechacundestroisPou- voirs. CHAPITRE 2 DuPouvoirLegislatif SECTION1 DuCorpsLegislatif Article48.—LePouvoirLegislatifestexerceparuneAssemblee Uniquedenommee :«CHAMBRELEGISLATIVE*. Article49.—LenombredesMembresdelaChambreLegislative estfixea67Deputesjusqu'acequelaLoiaitetablilenombredeci- toyensquedoitrepresenterchaqueDepute. Enattendant,lenombreetI'etenduedesciroonsoriptions piarArro^n- dissementserontfixes,entenantcomptedeleurimportanceecono- miqueetpolitiqueetdeladensitedelapopulation. LeDeputeestelualamajoriterelativedesvotesemisparlesAs- sembleesPrimairesd'apreslesconditionsetlemodepresentspar1« Loi. Article50.—PouretreMembreduCorpsLegislatif, ilfaut : lo.—EtreHai'tienetn'avoirjamaisrenonceasanationalite; 2o.—Etreagede25ansaccomplis; 3o.—Jouirdesesdroitscivilsetpolitiques; 4o.—AvoirresideaumoinsCinqansdanslaCirconscriiption are- presenter. Article51.—LesMembresduCorpsLegislatifsonteluspoursixans etsontindefiniment reeligibles. lisentrentenfonctionleDeuxiemeLundid'AvrildeI'Anneeouils sontelus,saufs'ilslesontpourremplirunevacance.Danscedernier casilsentrentenfonctiondesleurelectionetleurMandatnedure queletempsquiresteacourir. —10^ Article52.—Encasdemort,demission,decheance,interdictionju- diciaireouacceptationdenouvellefonotionincompatibleaveccelle deMembreduCorpsLegislatif, ilestpourvuauremplacementdece- lui-cidanssaCirconscription electoralepourletempsseulementqui resteacourir,paruneelectionspecialesurconvocationdeI'Assem- bleePrimaireElectorailefaiteparlePresidentdelaRepubliquedans lemoisdelavacance. Neanmoinsavantd'agreerunedemission laChambreLegislative peutentreprendre toutessortesd'enquetessurlescirconstancesqui entourentcetledemission. Cetteelectionalieudansuneperiodedetrentejoursapreslacon- vocationdeI'AssembleePrimaire. IIenestdememeadefautd'electionsouencasdenullitedeselecK tionsdansuneouplusieursCirconscriptions.Cependant silavacance seproduitaucoursdelademiereSessionOrdinairedelaLegislature ouaprescetteSession, iln'yaurapaslieuaelectionpartielle. Article53.—NepeuventetreMembresduCorpsLegislatif : CeuxquiontdesContratsouConcessionsavecI'Etatauxfinsd'ex- ploitationdesrichessesnationalesoudeServicesPublics,-ainsique leursrepresentantsoumandatairesouceuxdesCompagniesetrange- resquisetrouventdanscettesituation;amoinsqu'ilsneliquident publiquementounecedentleursContratsadesTiersquinesontni parents,niallies. SECTION2 DeI'AssembleeNationale Article54.—LesMembresduCorpsLegislatifsereunissentenAs- sembleeNationalepourI'ouverture etlacloturedechaqueSession; ainsiquedanslescasprevusaI'article55delapresenteConstitu-i tion. LesPouvoirsdeI'AssembleeNationalesontlimitesetnepeuvent s'etendread'autresobjetsqueceuxquiluisontspecialement attri-f buesparlaConstitution. Article55.—LesattributionsdeI'AssembleeNationalesont: lo.—Derecevoir leSermentConstitutionnel duPresidentdela Republique; 2o.—DedeclarerlaguerresurlerapportduPouvoirExecutif; 3o.—D'approuverouderejeterlesTraitesdePaixetautresTraites etConventionsInternationales; 4o.—DereviserlaConstitution; 5o.—Des'erigerenhauteCourdeJustice. —11— Article56.—LesseancesdeI'AssembleeNationalesontPubliques. Neanmoins, ellespeuventavoirlieuahuisclossurlademandede CinqMembresetilseraensuitedecide,alamajoriteabsolue,sila seancedoitetrerepriseenpublic. Article57.—^Encasd'urgence,lorsqueleCorpsLegislatifn'estpas enSession,lePouvoirExecutifpeutconvoquerI'AssembleeNatio- naleenSessionExtraordinaire. Article58.—LapresencedansI'AssembleeNationaled'unemajo- ritedes2/3desMembresduCorpsLegislatif estnecessairepour prendrelesdecisions. SECTION 3 DeI'exerciceduPouvoirLegislatif Article59.—LesiegeduCorpsLegislatifestfixedanslaCapitale delaRepublique.Neanmoinssuivantlescirconstances, cesiegepeut etretransfereailleursaumemelieuetenmemetempsqueceluidu PouvoirExecutif. Article60.—LeCorpsLegislatifsereunitdepleindroitchaque annee,leDeuxiemeLundid'Avril. LaSessionprenddatedeslapremierereunionduCorpsLegislatif enAssembleeNationale. LaSessionduretroismois.Encasdenecessite,ellepeutetrepro- longeedeUnaDeuxmoisparlePouvoirExecutifoulePouvoirLe- gislatif. LePresidentdelaRepubliquepeutajournerleCorpsLegislatif encasdeconflitentrelesDeuxPouvoirs,maisI'ajournementnepeut etredeplusd'unmoisnidemoinsdequinzejours;etpasplusdedeux ajoumementsnepeuventavoirlieudanslecoursd'unememeSes- sion.LetempsdeI'ajournementneserapasimputesurladureecons- titutionnelledelaSession. Alasuitededeuxcrisesministeriellesprovoqueesparunvotede blameduParlement, siapresI'epuisementdesdeuxajoumements prevus,'aucoursdelamemeSession, leconflitpersisteentreles deuxPouvoirsetparalysetoutesaotivitesexecutives, leDecretde dissolutionseraprisparI'ExecutifapresavisduConseildesSecre- tairesd'Etat. —12— Lem<nTieDECRETordonneradenouvelleselectionsquiauront lieudansundelaidetroismois.LapublicationdeceDecretentrai- neralerenvoiimmediatdetouslesMembresduCabinetMinisteriel quinepourront,enaucuncas,fairepartiedelaprochainecompo- sitiongouvernementale. ToutDecretdedissolutionduParlementprisendehorsdelafor- meprescritedanslepresentarticledemeurenuletinoperant. Article61.—DansI'intervalledesSessionsetencasd'urgence, le Presidentde l-aRepubliquepeutconvoquer leCorpsLegislatifa I'Extraordinaire. IIluirendalorscomptedecettemesureparunMessage. DanslecasdeconvocationaI'extraordinaire, leCorpsLegislatif nepeuts'oecuperd'aucunobjetetrangerauxmotifsdecettecon- vocation. CependanttoutMembreduCorpsLegislatifpeutentreten'.rI'As- sembleedequestionsd'InteretGeneral. Article62.—LeCorpsLegislatifverifieetvalidelespouvoirsde sesMembresetjugesouverainement lescontestationsquis'elevent acesujet. Article63.—LesMembresduCorpsLegislatifpretentleserinent suivant:«JEJUREDEMAINTENIRLESDROITSDUFEUFLE ETD'ETREFIDELEALACONSTITUTION». Article64.—LesseancesduCorpsLegislatifsontpubliques. L'AssembleepeutpasserahuisclossurlademandedeCINQ Membresetdeciderensuitealamajoritesilaseancedoitetrereprise enpublic. Article65.—AucunMonopolenepeutetreetabli,saufenfaveur deI'EtatoudesCommunesetseulementdanslescasetsouslescon- ditionsdetermineesparlaLoi. CependantI'EtatoulesCommunesdansI'Exercicedeceprivilege peuventsesubstituerdesSocietesoudesCompagnies. Danscecas,leContratdeConcessiondevraetresoumisalara- tificationduCorpsLegislatif. Article66.—LeFouvoirLegislatiffaitdesLoissurtouslesobjets d'aiteretgeneral. L'initiativeenappartienttantauCorpsLegislatifqu'auFouvoir Executif. Neanmoins leFouvoirExecutifaseulledroitdeprendreI'initia- tiyedesLoisconcernant lesDepensesFubliques; etleCorpsLegis- latifnepeutaugmentertoutoupartiedesdepensesproposeespar leFouvoirExecutif. —13— Article67.—LeCorpsLegislatif,parsesreglements,nommeson personnel,fixesadisciplineetdetermine lemodesuivantlequel il exercesesattributions. IIpeut,alamajoritedesdeuxtiers,appliquerdespeinesdiscipli- nairesasesMembrespourconduitereprehensible. Article68.—LesMembresduCorpsLegislatifsontinviolables et inamoviblesdujourdeleurprestationdesermentjusqu'aI'expira- tiondeleurMandat. lisnepeuventetreexclusdeI'Assemblee, nietreenaucuntemps poursuivisetattaquiespourlesopinionsetvotesemispareux,dans I'exercicedeleurfonctionouaI'occasiondecetExercice. Article69.—Aucunecontrainteparcorpsnepeutetreexerceecon- treunMembreduCorpsLegisiatifpendantladureedesonMandat. Article70.—NulMembreduCorpsLegislatifnepeut,durantson Mandat,etrepoursuiviniarreteenmatierecriminelle,correction- nelleoudesimplepolice,memepourdelitpolitique, sicen'estavec TautorisationdeI'Assemblee,sauflecasdeflagrantdelitenmatiere d'infractions poiniesdepeineafflictiveetinfamante. IIenestalors referesansdelaiaI'AssembleeLegislative sicelle-ciestenSession, danslecascontraire,lePresidentdelaRepubliqueconvoquera le CorpsLegislatifarExtr-aordinaire les48heuresquisuivront I'ar- restationdeceMembreafinqu'ilsoitstatuesursoncas. Article71.—AucunactedeI'Assemblee Legislativenepeutetre prisqu'alamajoriteabsoluedesMembrespresents,exceptelors- qu'ilestautrementprevuparlaConstitution. Article72.—LeCorpsLegislatifaledroitd'enquetesurlesQues- tionsdontilestsadsi. CedroitestlimiteparleprincipedelaseparationdesPouvoirs conformement aI'article47delapresenteCONSTITUTION. Article 73.—AucunprojetnepeutetreadopteparI'Assemblee qu'apresavoiretevotearticlepararticle. Article74.—L'Assemblee Legislative aledroitd'amender etde diviserlesarticlesproposes.ToutprojetdeLoinedeviendraLoi qu'apresavoiretevotedanssonensemble. ToutprojetdeLoinepeutetreretiredeladiscussiontantqu'il n'apasetedefinitivement vote. Article75.—TouteLoivoteeparleCorpsLegislatifestimmedia- tementadresseeauPresidentdelaRepublique qui,avantdelapro- mulgueraledroitd'yfaireobjectionentoutouenpartie. Danscecas,ilrenvoielaLoiaveclesobjectionsauCorpsLegis- latif. —14— SilaloiestaimendeeetvoteeparleCorpsLegislatif, ellesera adresseedenouveauauPresidentdelaRepubliquepouretrepro- mulguee. Silesobjectionssontrejetees,laloiestrenvoyeedanssateneur primitiveauPresidentdelaRepubliquequiestdansI'obligationde lapromulguer. Lerejetdesobjectionsestvotealamajoritedesdeuxtiersetles votessontdonnespar«OUI»etpar«NON» etconsignesenmarge duproces-verbal acotedunomdechaqueMembredeI'Assemblee. Silesdeuxtiersnes'abstiennentpaspouramenercerejet,les objectionssontacceptees. Article76.—Ledroitd'objectiondoitetreexercedansundelaide huitjoursapartirdeladatedelareceptiondelaloiparlePresident delaRepublique,aI'exclusiondesDimanches,desjoursdefetesle- galesetnationales,dechomageainsiqueceuxd'ajournementdu CorpsLegislatif,conformement aI'article60delapresenteCONS- TITUTION. .ticle 77.-Sidanslesdelaisprescrits,lePresidentdelaRepu- bliquenefaitaucuneobjection,laLoidoitetrepromulguee,amains quelaSessionduCorpsLegislatifn'aitprisfinavantI'expiradon desdelais;danscecas,laloidemeureajournee.Laloiainsiajour- neeest,aI'ouverturedelaSession,adresseeauPresidentdelaRe- publiquepourI'exercicedesondroitd'objection. Article78.—UnprojetrejeteparleCorpsLegislatifnepeutetre reproduitdanslamemeSession. Article79.—LesloisetautresactesduCorpsLegislatifsontrendus officielsparlavoiedoiMONITEUR etinseresdansleBulletinimpri- meetnumeroteayantpourtitre«BULLETINDESLOISET ACTES». Article80.—LaLoiprenddatedujourdesonadoptiondefinitive parleCorpsLegislatifmaisellenedevientobligatoirequ'apressa promulgationparlePresidentdelaRepublique etsapublication suivantlesmodesetablisparlaLoi. Article81.—Nulnepeutenpersonnepresenterdespetitionsau CorpsLegislatif. Article82.—^L'interpretation desLoisparvoied'autoriten'appar- tientqu'auPoaivoirLegislatif; elleestdonneedartslaformed'une Loi, —15— Article83.—ChaqueMembreduCorpsLegislatifregoitunein- demnitemensuelledeDEUXMILLEGOURDESapartirdesapres- tationdeSerment, Artiiole84.—LafonctiondeMemibreduCorpsLegislatifestincom- patibleavectouteautrefonctionretribueeparI'Etat,saufcellede Secretaired'Etat,Sous-Secretaire d'EtatouAgentDiplomatique. ToutmembreduCorpsLegislatifdevenuSecretaired'Etat,Sous- Secretaired'EtatouAgentDiplomatique cessed'avoirdroitaI'iri- demnitequiluiestalloueeaI'articleprecedent,saufs'ils'agitde Missiontemporaire. LeParlementairedevenuSecretaire d'Etat,Sous-Secretaire d'E- tatouAgentDiplomatique,nepourraprendrepartauxtravauxde deliberationduCorpsLegislatif. Article85.—Ledroitdequestionner etd'interpellerunMembre duCabinetouleCabinetentierestreconnuatoutMembredeI'As- sembleeLegislative surlesfaitsetactesdeI'Administratio/n de I'Executif. Lademanded'interpellation doitetreappuyeedutiersdesMem- bresdeI'Assemblee. CHAPITRE 3 DiiPouvoirExecutif SECTION 1 DuPresidentdelaRepublique Article86.—LePouvoirExecutifestexerceparuncitoyenquire- coitletitredePresidentdelaRepiublique, assistedeSecretairesd'E- tat,etdeSous-Secretaires d'Etat. Article87.—LadureeduMandatPresidentiel estdeSIXANS,et cetteperiodecommenceraetseterminerale15Maisansqu'ilsoitpos- sibleanChefduPouvoirExecutifdeicontinueraexercersesfonctions unjourdeplus. S'ilestelupourremplirunevacance, ilentreenfonc- tiondessonelectionetsonMandatestcensecommencerdepuisle15 Maipreicedantladatedesonelection,etletermeconstitutionnelprend finmemesilasixiemeanneedesonMandatn'estpasentierement revolue. Article88.—PouretreeluPresidentdelaRepublique, ilfaut : lo.—EtreHai'tiend'origine etn'avoirjamaisrenonceasanatio- nalite; —16— 2o.—Etreagede40ansaccomplis; 3o.—Jouirdesesdroitscivilsetpolitiques; 4o.—AvoirsondomiciledanslePays; 5o.—Avoirdejaregudechargedesagestion,quandonaetecomp- tablededenierspublics. Article89.—Avantd'entrerenfonctionlePresidentdelaRepubli- c,uepretedevantI'AssembleeNationale, leSermentsuivant : «JejuredevantDieuetdevantlaNationdegererhonnetement le patrimoinenational,detravailleralagrandexiretalaprosperitedu PeupleHai'tien,derespectersesdroitsetseslibertes,d'observeret defaireobserverfidelementlaConstitutionetlesLoisdelaRepubli- que,demaintenirI'lndependanceNationaleetI'integriteduterritoire». Article90.—LePresidentdelaRepubliquenommeetrevoqueles Secretairesd'EtatainsiquelesFonctionnaires etEmployesPublics IIestchargedeveilleraI'executiondestraitesdelaRepublique. IIprendtoutesmesuresaI'effetd'assurerlefonctionnement satis- faisantdetousorganismesadministratifs etfinanciersd'Etat. IIfaitscellerlesLoisduSceaudelaRepublique etlespromulgue dansledelaipresentparlesarticles75,76,77delapresenteCONS- TITUTION. IIestchargedefaireexecuterlaCONSTITUTION etlesLois,Ac- tesetDecretsduCorpsLegiislaitifetdeI'Asseimblee Natiiofnale. IIfaittousreglements etArietesnecessairesaceteffet,sanspou- voirjamaissuspendreetinterpreter lesLois,ActesetDecretseux- m9i'it-.s.nisedispenserdelesexecuter. IInenommeauxEmploisetFonctionsPublicsqu'envertudela CONSTITUTION oudeladispositionexpressed'uneLoietauxcon- ditionsqu'elleprescrit. IIpourvoitd'apreslesLois,alasureteinterieureetexterieurede I'Etat. IIfaittoustraitesoutoutesconventionsinternationales,sauflasanc- tiondeI'AssembleeNationalealaratificationdelaquelle ilsoumet egalementtousaccordsexecutifs. IIalafacultededissoudreleCorpsLegislatif,conformementaI'ar- ticle60delapresenteCONSTITUTION. IIaledroitdegraceetdecommutationdepeine,relativementa toutescondamnations passeesenforcedechosejugee,exceptelecas demiseenaccusationparlesTribunauxouparleCorpsLegislatif ainsiqu'ilestprevuauxarticles123,124et125delapresenteCONS- TITUTION. —17— IInepeutaccorderamnistiequ'enmatiere politiqueetselon les provisionsdelaloi. Article91.—SilePresidentdelaRepublique setrouvedansI'im- possibilitetemporaire d'exerciersesfomctions, leConseildesSecre- tairesd'EtatestchargedeI'autoiriteexecutivetantquedureTempe- ohement. Article92.—TouteslesmesuresqueprendlePresidentdelaRepu- bliquesontprealabiementdelibereesenConseildesSecretairesd'Etat. Article93.—TouslesactesduPresidentdelaRepublique,excepte lesArretespoortantnominationourevocationdesSecretaires d'Etat, sontcontre-signesparleSecretaired'Etatinteresse. Article94.—LePresidentdelaRepublique n'ad'autrespouvoixs queceuxquekiiattribuentlaCONSTITUTIONETLESLOISPAR- TICLTLIERESvoteesenvertudelaConstitution. Article95.—AI'ouverturedechaqueSession,lePresidentdelaRe- publique,parunMessage,faitauCorpsLegislatif ,I'exposegeneralde laSituationetluitransmetlesrapportsqueluiadressentlesdifferents Secretairesd'Etat. Article96.—LePresidentdelaRepubliqueregoitduTresorPublic uneindemnitemensuelledeDIXMILLEGOURDES (G.10.000.00). Article97.—LePresidentdelaRepubliqueasaresidenceofficielie amPalaisNationaldelaCapitale,sauflecasdedeplacementdusiege duGouvernement. SECTION2 DeI'electionduPresidentdelaRepublique Article98.—LePresidentdelaRepubitqueesteluparsuffragesdi- rectsetalamajoriterelativedesvoixexprimeesparleselecteurs. Laloireglementera lescasdecarenceoud'annulationd'electiondans uneouplusieurslocalites. Article99.—SixmoisavantletermeduMandatduPresidenten fonctiom,celui-ciconvoquelesAssembleesPrimairesquisereunissent surcetteconvocationoudepleindroit,ledeuxiemeDimanchedeFe- vrierauxfinsd'elirelePresidentdelaRepublique. L'Organisation, lefonictionnement desbureauxdevote,lerecense- mentdessuffragesseferontdanslesformesetdeiaisdeterminespar laLoi. —18— Article100.—Encasdevacancepardeces,demissionoutauteautre causedelafonctiondePresidentdelaRepublique, lePresidentdela CourdeCassationouasondiefaut,lePresidentdeTAssembleeNa- tionale,ouad'efautdecelui-ici,leVioe^PresidentduTribunaldeCassa- tionetadefautdecediernierleVice-PresidentdeI'AssembleeNatio- nale,estautoimatiquement investiduPouvoirExecutifatitrePro- visoire. LePresidentbeneficiantdecettesaisineprovisoirenepourraen aucuncas,etreicandidatalaPresidence etdevraorganiserleselec- tionsparsuffragedirectdansundelaidetroismois(3mois). LenouveauChefd'Etatainsieluexercerasespouvoirspourun manidatnegulierdesixanis(6ans). LademissionduPresidentdelaRepublique,pouretrevalabledoit etreadresseedirectementaI'AssenibleeNationaleetencasdedis- solutionduCorpsLegislatif,alaCourdeCassation. SECTION3 DesSecretairesd'Etat Article101.—LaloifixelenonibredesDeipartements Ministeriels.. LenornbredesSeicreLainesd'EtatnepeutetreinferieuraCinq(5). LePresidentdelaRepubliquepeut,quand illejugenecessaire,. leuradjoindredesSous-Secretaires d'Etatdontlesattributionssont determineesparlaLoi. PouretrenommeSecretaireetScius-Secretaire d'Etat ilfaut: io)EtreHaitienetn'avoirjamaisrenomceasanationalite; 2o)Etreagede30ansaccomplis; 3o)JouirdesesdroitscivilsetpoJitiques. Article102.—LesSecretairesd'EtatsereunissentenConseilsous lapresidenceduPresidentdelaRepubliqueoudeI'und'euxdelegue parLui.TouteslesdeliberationsduConseilsontconsigneessurun RegistreetlesProces-VerbauxdechaqueSeancesontsignesparles MembrespresentsduConseil. Article103.—LesSecretairesd'EtatontleurentreeaI'Assemblee Legislative ainsiqu'aI'AssembleeNationalepoursoutenirlesPro- jetsdeLoietlesobjectionsduPouvoirExeicutif. Article104.—LesSecretairesd'Etatsentrespectivement responsa- blestanitdesactesduPresidentdelaRepubliquequ'ilscontresignent quedeceuxdeleursDepartements ainsiquedeI'inexecutiondes Lois. —19— EnaiuicuncasI'ordreecritouverbalduPresidentdelaRepublique jiepeutsoustraireunSecretaired'Etatalaresponsabilite. Article105.—ChaqueSecretaired'EtatrecoitduTresorPublicune indemnitemensuelledeTROISMILLEGOURDES (G.3.000.—)et chaqueSous-Secretaie d'EtatuneinidemnitemensuelledeDEUXMIL- LEGOURDES(G.2.000.00). Article106.—NepeuventetreSecretairesd'EtatniSous-Secretaires d'EtatlespersonnesviseesaI'article53decetteCONSTITUTION. SECTION4 DuGrandConseilTechniqueetderOfficeduBudget Article107.—IIestinstitueunGrandConseilTechniquedesRes- sourcesNationalesetduDeveloppementEconomique. C'estunOrga- nismeindependantdontlesmembresseroritnommesparArxetedu PresidentdelaRepublique. SonfonctioninementseradetermineparlaLoi. Article108.—L'OfficeduBudget,relevantdirectementduChefdu PouvoirExeciutif,estcharged'elaborer,encontactetroitavecleSe- cretairePermanentduConseilTechniquedesRessourcesNationales etduDeveloppementEconomique, leBudgetdeDepensesetRecettes deI'Etat,etd'ensuivreI'exeiauti'on. IIdoitenoutres'appliquerapro- mcuvoirI'EconomieNationaleenintegrantlesDepensesetRecettes PubliquesdanslesplansgenerauxdeDeveloppementeconomiquedu Pays. CHAPITRE4 DuPouvoirJudiciaire Article109.—LePouvoirJudiciaireestexerceparuneCourdeCas- sation,desCoursd'AppeletdesTribunauxinferieurs,dontlenombre, Torganisation etlaJuridictionsontregiesparlaLoi. IjBPresidentdelaRepubliquenommelesJugesdesCoursetTri- bunaux. IInommeetrevoquelesOfficiersduMinisterePublicpres laCourdeCassation,lesCoursd'AppeletlesautresTribunauxainsi quelesJugesdePaixetleursSuppleants. LesJugesdelaCourdeCassation,desCoursd'Appelsontnonnnes pourdixansetceuxdesTribunauxCivilspourSeptans. Lesperiodescomimencentacourirapartirdeleurprestationde serment. Lesjuges,unefoisnomimes,nepeuventetresujetsarevocationpar lePouvoirExelcaitifpourquelquecausequecesoit.Cependant, ilsres- tentsoumisauxdispositionsdesairtiicles124,125et126delapresente —20— Constitution etauxdispositionsdesLoisspecialesdeterminant les causessusceptiblesdemettrefinaleursfonctions. Article110.—Lescontestationsquiontpourobjetdesdroitsciviis soiitexclusivsmentduressortdesTribunauxdeDroitCo.mmun. Article111.—Lescontestationsquiontpourobjetdesdroitspo- litiquessontauressortdesTribunaux,sauflesexceptionsetablies parlaLoi. Article112.—LescontestaticnscoimmerciailessontdefereesauxTri- bunauxCiviisetdePaixoonformementauCodedeCoimmerce. Article113.—NulleJuridictioncontentieusenepeutetreetablie quepai'laLoi. Article114.—IIestinstituedesTribunauxTerriens,desTribunaux deTravailetdesTribunauxpooirenfantsdontrorganisation, lenom- bre,lesiegeetlefonctionnement sontfixesparlaLoi. Article115.—LesTribunauxTerriensontunemissiontemporaire. Leursfonictionscessentdeslarealisationdesfinspourlesquelles ils onteteorganises. Article116.—ChaqueTribunalTerrienconnaitexceptionnellement desdifficultesrelativesauxoperationscadastrales,deI'immatricula- tiondesBiens,Fonds,dedroitsimmobiliersetdesactionspossessoires uniquementdelaregionpourlaquelle ilestetabli. LesTribunauxdeDroitCommunetlesTribunauxdePaixcon- serventlaconnaissancedeslitigesquileurestdevolueparlaLoi. Article117.—LaCourdeCassationneconnaitpasdufonddesaf- faires.Neanmoins,entoutesmatieres,autresquecellessoumisesau Jury,lorsquesurunsecondrecours,memesuruneexceptionune affairesepresenteraentrelesmemesparties,laCourdeCassation, admettantlepourvoi,neprononicerapointderenvoi,etstatuerasur lefond.SectionsReunies.Danscecas,laCourdevrasiegeravecune majoritedeJugesn'ayantp^connudeI'affairelorsdupremierre- cours. Lorsqu'ils'agiradepourvoioontrelesOrdonnancesdeRefere,les OrdonnancesduJuged'Instruction, lesArretsd'AppelrendusaI'oc- casiondeicesOrdonnanoes,oucontrelessentencesendernierressort desTribunauxdePaixetdesdecisionsdesTribunauxTerriens,la CourdeCassation,admettantlerecoursstatuerasansrenvoi. Article118.—LesfonctionsdeJugesontincoanpatiblesavectoutes autresfomctionssalariees. —21— L'incompatibilite enraisondelaparenteoudeI'al'lianceestreglee parlaLoi. LaLoiregieegailement leseomditionsexigiblespouretreJugea toil'slesdegres. Article119.—LesaudiencesdesTribunauxsontpubliquesamoins quecettepublicitenesoitdangereusepourI'ordrepublicetlesbonnes moeurs.Danscecas,leTribunallledeclareparJugement. Enmatierededelitpolitiqueetdepresselehuisclosnepeutetre prononce. Article120.—Toutarretoujugement estmotiveetprononceen audiencepublique. Article121.—Lesarretsoujugementssontrendusetexecutesaiu nomdelaRepublique. lisportentunMandementexecutoire.LesactesdesNotairessont misdanslamemeformelorsqu'ils'agitdeleurexecutionforcee. Article122.—LaCourdeCassationprononcesurlesconflitsd'at- tributionsd'apreslemoderegieparlaLoi. ElleconnaitdesfaitsetduDroitdanstouslescasdedecisionsren- duesparleTribunalMilitaire. Article123.—LaCourdeCassation,aI'cxccasiond'unlitigeetsur lerenvoiquiluienestfait,prononceenSectionsreuniessurI'incons- titutionnalitedesLois. Lerecoursenimconstitutionnalite n'estsoumisaaucunecondition decautionnement,d'amendeetdetaxes. L'interpretation donneeparlesChambresLegislativess'imposera pourlachosesansqu'ellepuisseretroagirenravissantdesdroitsac- quisparlachosedejajugee. LesTribunauxn'appliqueront lesArretesetreglementsd'adminis- trationPubliquequ'autantqu'ilsserontoonformesauxlois. CHAPITRE5 DesPoursuitescentrelesMembresdesPouvoirsdeI'Etat Article124.—L'Assemblee Leg'slativeaccuselePresidentdela RepubliqueetletraduitdevantI'AssembleeNationaleerigeeenHaute CourdeJusticepourcausedetrahisonoutoutautrecrimeoudelit commisdansI'exercicedesesfonctions. Elleaaouseegalement: 1.—LesSecretairesd'EtatetSous-Secretaires d'Etatencasdemal- versations,detrahison,d'abusoud'excesdepouvoiroudetoutautre crimeoudehtconunisdansI'exerciicedeleursfonctions; —22— 2.—Encasdeforfaiture,lesMembfres dielaCourdeCassationde TunedesesSeotionsoutoutOfficierduMinisterePublicpresladite CouT. Lamiseenac/ciusationnepeutetreprononceequ'alamajoritedes deuxtiersdesMembresdeI'Assemblee.EUetraduitenconsequence ceuxqu'elleaccusedevantI'AssembleeNationaleerigeeenHaute CoairdeJustice. L'AssembleeNationale,auscrutinsecret,etalamajoriteabsolue, designeletiersdesesmembrespoairsechargerdeI'lnstruction et duJugementdelapoursuite.Lacondamnationprononceedoitetre ratifieeparlesdeuxtiersdesMembresdecetteAssemblee. AI'ouverturederaudience,chaqueMembredelaHauteCourde JusticepreteleSermentdejugeravecI'impartialiteetlafermetequi conviennentaunhommeprobeetlibre,suivantsaconscienceetson intimeconviction.LaHauteCourdeJusticenepeutprononcerd'au- trepeinequeladeicheance, ladestitution etlaprivationdudroit d'exercertoutefonctionpubliquedurantUnanaumoinsetCinqans auplus,maislecondamnepeutetretraduitdevantlesTribunaux ordinairesconformement alaLois'ilyalieud'appliquerd'autres peinesoudestatuersurI'exercicedeTactioncivile. Nulnepeutetrejugeniiciondamnequ'alamajoritedesdeuxtiers desMembresdeI'AssembleeNationaleerigeeenHauteCourdeJus- tice. Article125.—Enloasdeforfaiture,toutJugeouOfficierduMinis- terePublicestmisenetatd'accusationparI'unedesSectionsdela CourdeCassation. S'ils'agitduTribunalentier,lamiseenaccusation estprononcee parlaCourdeCassation,SectionsReunies. Article126.—LaLoiregielemodedeprocedercontrelePresident delaRepublique,lesSecretairesetSous-Secretaires d'EtatetlesJuges danslescasdecrimeoudelitspareuxloommis,soitdansI'exercice deleursfonctions,soitendehorsdecetexercice. Lebeneficedelaprescriptionnepeutetreinvoquepardesfonc- tionnairesmilitairesoucivilsquisesonitrenduscoupablesd'actesar- bitrairesetillegaaixauprejudicedesparticuliers,quedixansapres lacessationdeleursfonictions. TITREV DESASSEMBLEESPRIMAIRES Article127.—LesAssembleesPriinairessereunissenttouslessix anssuTconvDcatiandeI'Executif,ou,adefautdeconvocation,deplein droitdanschaqueComniune,audeuxiemeDimanidiedeFevriersui- vantlemodeprevuparlaLioipourI'electiondesConseillersCommu- naux,desMembresduCorpsLegislatifetduPresidentdelaRepu- blique. EUessereunirontsurconvocatiomspecialepourleselectionspar- tiellesprevuesparlesarticles52et100,delapresenteConstitution. EUesnepeuvents'occuperd'auicunautreobjetquec©luiquileur estattribueparlapresenteConstitution. EUessonttenuesdesedissoudredesraccomplissement desfinssus- designees. Article128.—LaLoipreseritlesconditionsrequisespourexercer,, danslesAssembleesPrimaires,ledroitdevote. TITREVI DUREGIMEADMINISTRATIF CHAPITRE I DesInstitutionsCommunales etPrefectorales DesConseilsTechniques etAdministratifs d'Arrondissements etdesConseilsd'Administration delaSectionRurale Article129.—LaCommuneestautonome.Cetteautonomic estre- gleeparlaLoi. Article130.—TouteCommunedontlesrevenusnepermettentpas uneadministrationautonomiepourraetrerattacheealaCommunela plusprocheetdeviendraQuartier. Article131.—LeCONSEILCOMMUNAL estelupoursixans,et sesMeimbressontindefiniment reeligibles. LenombredesMembresdesConseilsCommunaux estfixeparla Loi. PouretreeluMembred'unConseilConmnunal, ilfaut: 1.—EtreHai'tien; 2.—Etreagede25ansaccomplis; 3.—Jouirdesesdroitscivilsetpolitiques; —24— 4.—Etreproprietaired'immeublesdanslaCommuneouyexercer uneIndustrieouuneprofession; 5.—AvoirresideaumoinscinqanneesdanslaCommune. Un«SOUS-CONSEILTECHNIQUE* detroisMembres,nommes parlePresidentdelaRepublique, assisterachaqueConseilCommu- nal. LaSectionRuraleseraregieparunCONSEILD'ADMINISTRA- TIONpresideparunLeaderdelaCommuneetorganisepourrelever lesconditionsdeviedanslescampagnes -ainsiqueleniveausocial, moraletintellectueldupaysan.Lessystemescooperatifs.commu- nautairesetd'educationdebase,dememequeI'organisationdupetit creditagricoleetartisanal.aiderontaatteindrecesobjectifs. LeConseilCommunalnepeutetredissousqu'encasd'incurie,de malversationoud'administration frauduleusedumentconstatee. Danscecas,lePresidentdelaRepubliqueformeraune«COMMIS- SIONCOMMUNALE» detroisMembres,appeleeagererlesinterets delaCommunejusqu'auxprochaines elections. Article132.—LeConseilCommunal adininistre sesressourcesau profitexclusifdelaCommunaute etrenduncomptedetailleetdocu-i mentedesagestionauPouvoirCentral. IInommesesfonctionnaires etemployessansinterventiond'aucune autreautorite. IIetablitsestarifsd'impotetsestaxespourenfairepropositionde loiauPouvoirCentralquipeutyapporterlesmodificationsjugees necessaires. Article133.—IIestcreedanslesDepartements,aubesoin,dansles Arrondissements lafonotiondePrefet. LesPrefetssontdesfonctionnaires civilsquirepresentent directe- mentlePouvoirExecutif. LaLoidetermineleursattributions etlelieudeleurresidence. DanschaqueCirconscription Prefectorale,des«CONSEILSTECH- NIQUESETADMINISTRATIFSD'ARRONDISSEMENTS» presides parlePrefetetcomposesdetechnicienstiresdescadresdesServices Publics,sontinstituespourcontrolerlesConseilsCommunauxdela Circonscription. CesConseilsTechniques etAdministratifsprennentsoindesinte- retspolitiques,administratifs, economiques, sociauxetculturelsdes communesdontilsontlecontrole,enpreparentoucoordonnent les —25— plansetprogrammesdedeveloppement ets'assurentdelaparfaiite realisationdecesderniersparles«SOUS-CONSEILSTECHNIQUES*. Article134.—^Laloidetermine lefonctionnement etlesattribu- tionsdeces«DIVERSCONSEILS». CHAPITRE2 DuServiceCivil Article135.—Lesfonctionnaires etemployespublicssontauser- vicedeI'Etatetnond'unefactionpolitiquedeteriiiinee. lisnepeuvent seprevaloirdeleurschargespourfairedelapolitiqueeleotorale. Article136.—LaLoireglementeleServiceCiviletparticulierement lesconditionsd'accesaI'administration, lespromotionsetnominations surlabasedumeriteetdeI'aptitude,lagarantiedumaintienauser- vice,lesmutations,lessuspensionsetcessationsdefonctions,lesde- voir'sdesServicespublicsetlesrecourscontrelesmesuresquiles affectent. Nesontpascomprisdanslacarriereadministrative lesfonation- nairesquiexercentdeseniploispolitiques, etenparticulier, lesSe-, cretairesd'EtatouSous-Secretaires d'Etat,lesPrefets,leMinistere Public,lesAmbassadeurs, leSecretairePriveduPresidentdelaRe- publique,lesSecretairesouDirecteursGenerauxdesServicesPublics. Article137.—Lagrevedesfonctionnaires etemployespublicsest interdite,ainsiqueI'abandoncollectifdeleursfonctions. LamilitarisationdesServicesPublicsoulamobilisationgenerale peutetredecreteedanslecasdeperilnationalojdetroublescivils graves,tellesquelesgrevesgeneralesillegalesouacaracterepolitique. L'ordredemobilisationgenerale,envertudelaLoisurleService Militaire,peutetredecreteenoasdetroublescivilsgravesparle PouvoirExecutif. TITREVII DESFINANCESPUBLIQUES CHAPITRE I DesRecettesdeI'EtatetduBudget Article138.—LesrevenuspublicsoulesfinancesdeI'Etatsont constituesparI'lmpot,lataxeetlesressourcesagricoles,industrielles etcommercials,provenantdesentreprisesdeI'EtatetdesesInsti- tutionsdeCredit. —26— Article139.—LesimpotsauprofitdeI'EtatetdesComimuinesne peuventetreetablisqueparuneLoi. Lesloisquietablissentlesimpotsn'ontdeforcequepourunan. Article140..—^L'imposition directereposesurleprincipedelapro- gressiviteetestcalculeeenfonctiondeI'iniportanicedelafortune. dessalairesetdiesrevenus. L'ImpotestunprelevemesntdeI'Etaitproportionnealafortunedu contribuabletandisquelataxerepresenteleprixdirectd'unservice rendu. Article141.—L'unitemonetaired'Hai'tiestlaGourde. LaLoienfixeletitreetlepoidsainsiqueceuxdetoutemonnaie- d'appointqueI'Etatalafaculted'emettreavecforceliberatoiresur toutleTerritoiredelaRepublique. LaBanqueNationaledelaRepubliqued'Haiti,dontlaloifixele statut,estinvestiieduprivilegeexclusifd'emettredesbilletsrepre- sentatifsdelaGourde. Aucumeemissiondemoniimaienepeutavoirlieuqu'envertud'une loiquiendetermiineI'emploietenfixelechiffre. Enaucunoas,cechiffrenepeutetredepasse. L'Etatdoitorienterlapolitiquemonetaireafindecreeretdemain- tenirlesconditionslesplusfavorablesaudeveloppement ordonoiede I'econoimienationale. Article142.—IInepeutetreetablideprivilegeenmatiered'iimpot. Aucuneexception,aucuneaugmentationoudiminutiond'impotsne peutetreetabliequ'envertudelaLoi. Article143.—AucunepensioA,aucunegratification, auicunesub- vention,aucuneallocationquelconquealachargeduTresorPubhc nepeutetreaclcordeequ'envertud'uoeLoiproiposeeparlePouvoir Executif. Article144.—LecumuldesfonctionssalarieesdeI'Etatestformel- lementinterditexceptedansI'Enseignement Secondaire,Superieuret Professionneloulorsqu'ils'agitd'unefonctiondeprofesseurd'En- seignementSuperieur etd'unefonlotionacaracteretechnique rele- vantdelamemespecialite. Article 145.—LeBudgetdechaqueDepartement Ministeriel est diviseenChapitresetenSectionsetdoitetrevotearticlepararticle. Levirementestformellement interdit. —27— AucujnesommealloueepourunChapitrenepeutetrereporteeau creditd'unautreChapitreetemployeead'autresdepensessansune Loi. LeSecretaired'iEtatdesFinanicesestteniu,soussaresponsabilite persomnelle,denesei'vir,chaquemois,achaqueDepartementMinis- terielqueledbuziemedesvaileursprevuesdanssonBudget,amoins d'lmedecisionduConseildesSecretairesd'Etat,pourcasextraordi- naire. LesCamptesGenerauxdesrecettesetdesDepensesdelaRepu- bliquesoruttenusparleSecretaired'BtatdesFinancesselonunmode decomptabiliteetabliparlaloi. L'Exerciceadministratifcoinmence lePremierOctobreetfinitle TrenteSeptembredeI'anneesuivante. CHAPITRE2 DesOrganismesdeGestiondesRecettesdeI'Etat etdeControledesDepensesPubliques Article 146.—IIestinstitueunOrganismeautonomedenomme «COURSUPERIEUREDESCOMPTES»,chargeduicontroleadmi- nistratifetjuridiictionineldetoutesliesdepensesetrecettesdeI'Etat. CetOrganismeestconsultesurtouteslesquestionsrelativesalale- gislationsurlesFinancesPubliquelsainsiquesurtouslesProjetsde Contrats,AooordsetConventionsacaraicterecornmerciaioufinancier auxquelsI'Etatestpartie. Sonorganisation etsonfonctionnement sontdeterminesparlaLoi. Article147.—Envued'exerceruncontroleserieuxetpermanent des>DepensesPubliques, ilseraeluausoruitiinseicret,audebutde chaqueLEGISLATURE, une«COMMISSIONPARLEMENTAIRE DESCOMPTESGENERAUX» dequinzeMembreschargeederap- portersurlagestdondesSecretadresd'EtatpourpermettreauCorps Legislatifdeleuraccorderoudeleurrefuserdacharge. CetteCommissionpourras'adjoindre troisspeciaiKstesicomptables auplus,ainsiquedesemployespourI'aiderdainssoncontrole. Article148.—ChaqueanneeleCorpsLegislatifarrete: 1)LeComptedesRecettesetDepensesdeI'anneeecouleeoudes anneesprecedentes; 2)LeBudgetGeneraldeI'EtatcontenantI'aperguetlaportion desfondsallouespourI'anneeachaqueDepartement Ministeriel. —28— Toutefois,aucuneproposition,aucunameindementnepeutetrein- i:roduitaTocoasionduBudgetsanslaprovisioncorresponidante des voiesetmoyens. Aucunchangementnepeutetrefaitsoitpouraugmenter,soitpour reduirelesappointementsdesfomctionnauirespublicsqueparunemo- dificationdesloisyrelatives. Article149.—LesCoimptesGenerauxetlesBudgetsprescritspar rarticleprecedent,accompagnesduRapportdelaCoiurSuperieure desCoinptesdoiventetresouimisauCorpsLegislatifpairleSecretaire d'EtatdesFinancesauphistarddajnslesquinzejou)rsdeI'ouverture delaSessionLegislative. IIenestdemeineduBilanAnnueletdesoperationsdelaBanque Nationalede1/aRepublique d'Hailtiainsiquedetousautrescoonptes deI'EtatHai'tdeln. Article150.—LeCorpsLegislatifpeuts'abstenirdetoustravaux legislatifstantqueoesdocumentsneluisontpaspresentes. IIrefuse ladechargedesSecretairesd'EtatetmemelevoteduBudgetlorsque lescoonptespiresenitesnefooDrnissentpaspareux-memesonparles piecesaI'appui,tousleselemeiiftsdeverification etd'apprecia/tion necessaire. Article151.—AucasouleCorpsLegislatif,pourquelqueraison quecesoit,saufcelledelanonpresentationdesdocumentsaI'article 149delaConstitutionoudeI'insuffisancedespiecesaI'appui,n'ar- retepasleBudgetpourunouplusieursDepartements Ministeriels avantsonajournement, leoulesBudgetsdesDepartementsinteresses envigueurpendantTanneebudgetaireencourssontmainteniuspour Tanneebudgetairesuivante. Danslecasou,parlafautedeI'Executif,lesBudgetsdelaRepu- bliquen'aurontpasetevotes,lePresidentdelaRepubliqueconvo- queraimmediatement leCorpsLegislatifenSessionExtraordinaire a seulefindevoterlesBudgetsdeI'Etatsauflessanctionsconstitution- nellesaprendrecontrelesSecretairesd'Etatresponsables. Article152.—LesInstitutions etEntreprisesdeI'Etatdecaractere autonomeetlesentitesauxquellessubviennent lesfondsduFisiC,en totaliteouenpartie,aI'exceptiondesinstitutionsdecredit,sontre- giespardesBudgetsspeciauxetdessystemesdesalaireapprouves parlePouvoirExecutif . —29— Article153.—IIestetabliuinsystemedecomotabiliteuniquepour ±ouslesServicesPublics. CeservicerelevedeI'OfficeduBudgetdelaRepublique. SilaLoilepermet,onpeutseparerdesbiensdelaMassedesFi- nancesPubliqujesouassignerdesressourcesduFendsGeneralala constitutionouaTaccroiissementdepaitrimoinesspeoiauxdeI'Etat, destinesadesinstitutionspubliquesquiontdesbutsloulturels,d'assis- tanceoudesecurite soiciale,oudedeveloppement economique,ou tendentadevelopperlapetiteproprieteurbaineetrurale. TITREVIII DUREGIMEECONOMIQUE Article154.—Leregimeeconomique doitrepondreessentiellement adesprincipesdeJusticeSocialequiteodentaassureratouslesMem- bresdelaConnnunauiteuneexistencediignedeI'etrehumain. Article155.—^Laliberteeconomique estgarantieentantqu'eUene s'opposepas.arinteretsocial. L'Etatdeveloppe etprotegeTenrtreprisepriveed'ainslesconditions necessairesaTaccroissementdelariohessenationaledemaniereaas- surerlaparticipationduplusgrandnombreauxbemefiicesdecette richesse. Article156.—Auiciunecorporationoufondation,quellequesoitsa denominationousonobjet,nepeutconserverenproprieteouadmi- nistrerd'autresbiensimmeublesqueceuxdestinesimmediatement et directememtasonusageouasonobjet. Article157.—LaLoipeutaccorderdesprivilegesportantsurune periodelimiteeauxinventeursouperfectionneurs. DesregiespeuventetreetabliesenfaveurdeI'EtatoudesCom- munes,siI'interetgeneralI'exige. Article158.—L'Etatpeutavoirradministration desentreprisesqui pretentdesservicesessentielsalaCommunaute afind'enassurerla continuite sileursproprietaiiresouentrepreneurs serefusentares- pecterlesdispositionslegalesrelativesa1'organisationecx)nomiqueet socialeduPays. IIpeutegaleanentprendresouissoncontroleetnaitionaliserlesbiens appartenantauxressortissants desPaysaveclesquelsHaitiesten Guerre. Article159.— ^Laloonstruiction dfelogisd'habitationestdeelareed'in- teretsocial. —30— L'Etats'efforced'obtenirqueleplusgrandnombrepossibledefa- milieshaitiennessoitproprietairedeleurhabitation. IIfaitensorte quetouteentrepriseindustrielleouagricoleassureasesouvrierset travailleursunedemeurehygieniqueetcommode. Article160.—Ondoitfairefigurerdanstouteconcessionaocordee parI'EtatpourI'installationdequais,icheminsdefer,canauxetd'au- tresouvragesrelatifsadesservicespublics,laconditionessentielle que,apresundelaiquinedoitpasexioedercinquanteans,cesou- vragesretournentdepleindroitaI'Etatetenparfaiteconditiond'u- sage,sansaucuneindemnisation. TITREIX DUREGIMESOCIAL CHAPITRE 1 DelaFamille Article161.—Lafamille,basefondamentaledelasociete,doitetre protegeeparI'EtatquietablitlesLoisetdispositionsnecessairesace qu'elleaitunesituationmeilleureauxfinsdefavoriserlemariage, depro'teger,d'aiderlamaterniteetI'enfaince.Lemariageestlefoaiide- mentlegaldelafamilleetreposesiurI'egalitepolitiqueeteconomique desconjoints. L'Etatprotegelasantephysique,mentaleetmoraledesmineurset gai'antitleuTdroitareducationetaI'assistance. Lacriminalitejuvenileestsoumiseaunregimejuridiqueparticulier. Article162.—^Lesenfants(legitimesetlesenfantsnaturelslegale- mentreconnusointdesdroitsegauxaI'eduoation,aI'assistanceeta laprotectiondeleursparents. LaLoiregielecasdesenfantsadulteriinsetincestueux. LaLoideteinnine lesconiditionsdanslesquelleslapatemitepeut etrerecherfohee. CHAPITRE2 DuTravail Article163.—Letravail,fonctionsociale,jouitdelaprotectionde I'Etatetn'estpasunarticled'exploitation. L'Etatdoitemployertoutessesressourcespourdonneruneooou- patioinautravailleurmanuelouintelleotuel etluiassurerainsiqu'a safamillelescomditionseoonomiquesd'uneexistencedignie. —31— Article164.—LetravailestregleimenteparunCodeduTravail dontI'objetprinicipalestd'harmoniiser liesrapportsdluCapitaletdu Travailetquiestfonidesurlesprinloipesgetnierauxtenid/aintaI'amelio- rationdescomditionsdeviedestravailleurs. Article165.—Lesdroitsconsacresenfaveurdestravailleursnesont passusceptibles dierenanciation; etlesloisquilesreconiniaissent, obli- genttouisleshabitantsduterritoire. L'Etatprendenchargelesiindigenitsqui,dufaitdeleurageoude leurinioapacitephysiqueoumentale,sontinaptesautravail. TITREX DELACULTURE Article166.—Ledeveloppement etladiffusiondelaiciulturecons- tituentpourI'Etatuneobhgationetunefinprimordiaile. L'education estuneattribution essentielledeI'Etatquiorganise lesystemeeducatifetcreelesorganismes etservicesnecessairesa cettefin. Article167.—L'education doittendreaupleinepanoiudssernent de lapersonnalitedesinteressesdefagonqu'ilsapportentunecooipera>- tionconstructivealasocieteetcontribuentainculquie<rlerespectdes droitsderhomme,acombattretoutespritd'intdleranice etdehaine etadevelopperrideald'unitemorale,niationaleetPan-Americaine. L'eduicationdebaseestobhgatoireetdoitetrefounniegratuitement parTEtatenvuedereduirelenombredesillettresabsolusetper- mettreatousderemplirconsciemiment leurroledetravailleurs,de peresdefamillfeetdecitoyens. Article168.—Aucunetablissement d'education officialouprivene peutrefuserdeselevesensefondantsurlanaturedeI'Uniondeleurs parentsoututeurs,nisurdesdifferencessdoiales,raciales,politiques oureligieuses. Article169.—IIestnecessairepourenseigner,dejustifierdeses capacitesdelafaconquepreciselaloi. L'EnseignementdeI'HistoireetdelaGeographicnationale,dela MoraileCiviqueetdelaConstitutionquiregitlePeupledevraetre donne,damstouslesetablissements d'education, qu'ilssoientpublics ouprives,pardesprofesseurshaitiens. —32— Article170.—Larichesseartistique,historique,folklorique etar- cheologiquedupaysfaitpasrtieduTresoroulturelhaitien,placesous lasauvegardedei'Etatetsoiuimis,quamtalaconservation, adeslois speciales. TITREXI SANTEETASSISTANCEPUBLIQUE Article171.—Lasantedeshabitantsduterritoireconstitueunbien ptu/blic. L'Etatassureuneassistanioemedicalegratuiteauxirialiadeseta surtouitrimperieuxdevoirdepreveniretdelimiterlapropagation d'uneoialaidiileoontagieuBeouenidemique. Article172.—Un«CONSEILSUPERIEURDELASANTEPU- BLIQUE»veillealasaotedelapapuilatiom. Laloipreciserasonorganisation etsonfomotionnement. L'exercicedesProfessionsquisontenrapportdirectaveclaSante delapopulationeststriictementregieparlaLoi. TITREXII DESFORCESARMBES Article173..— ^LesForcesArmeessontinstitueespourdefendre I'in- tegriteduTerritoireetlaSouverainetedelaRepublique,maintenir Tordrepublicentantqu'aiuxiliairedeI'autoriteciviledequiellesre- levent. LePresidentdelaRepublique estieChefSupremedesForces ArmeesetdesForcesdePolice;tousceuxquiloommandent lesdates ForcessontcensesrecevoirdelegationdeLui;ilprendtoutesdleci- sionsdanslecadredelaConstitution,delaloietdesreglementsen vigueur. Article174.—LeServiceMiiitaireestobligatoirepourtousleshai- tiens. LaLoifixelemodederecrutementdusolldatetladureedtuseirvice. LesMilitairesenactivitedesiervicenesontpaseligiblesauxfonc- tionsrepresentativesouexecutives.ToutMiiitairecanidildataI'uneou I'autredeicesfonctions do.iitdemissionnerunanaumoinsavantI'epo- quefixeepouj:leselections. Articde175.—LesForcesArmeessontapolitiquesetessentiellement obeissantes.Leurorganisationetl'exercicedeleursactivitessiontsou- misadeslois,dispositions etreglementssjpeciaux. —33— Article176.—LacarriereniilitaireestprofessionneUe etonn'yre- conniaitquelesgradesobtenussusiivaantI'echellerigoureuseetcooifofrme alaLoi. Celuiquiauralegalemen'tungrademilitairelecouiserverasavie durant,etn'enpourraetreprivequepardecisionexecutoire. Article177.—L'importation etlafabricationd'armesetdemateriel deguerrenepeuvetntsefairequ'avecrauitorisatiion etsouslecontrole duPou'voiirExecutif . Article178.— ^LesfonctionsdePolicesontsepareesdecellesdeI'Ar- meeeticionfieesadesAgentsSpeciauxsoaimisalaresponsabiilite civile etpenaledanslesforaiesetconditionslegales. Article179.—^L'Organisation deTArmeed'HaitietdesTribunaux dontellereleveestfixeeparlaLoi. LaCourmilitairedoitprononcersasentenceenpresencedeI'accuse etdesonComseiletmentiondecettefonmaliteseracoinstateedansla ditesentence,letoutapeinedemu'liite. L'accuseousonConseilpourrafairesadeclarationdepourvoien CassationsoitaTOfficierremplissant lafonctiondeGreffier,quidoit lerecevoiraI'audiencememe,soitauGreffednTribunalCivildela Juridictiond^Jugement,damsledelaidetrodsjoursfrancsapartirdu proaonoe.Ledelaietlepouirvoisontsuspensifs. L'OfficierouleGreffierquiaurareguladeclarationseratenude I'acheminer,avectouteslespiecesduproces,auParquetdelaCour deCassationappeleamettreI'affaireenetatdans:ledelaidequinze joursauplus. Article180.—LesMilitairesienactivitesdeservicenepeuventetre appelesaaucunefonctionpublique. TITREXIII DISPOSITIONSGENERALES Article181.—Lescouleursnationalessontlebleuetlerougeplaces horizontalementenbandesd'egalesdimensions. LesArmesdelaRepubliquesont:lePALMISTSsurmonteduBON- NETDELALIBERTEomed'untropheeaveclalegende:«L'UNION FAITLAFORCE». Ladeviseest:«LIBERTE,EGALITE,FRATERNITE». L'HymneNationalestla«DESSALINIENNE». —34- Article182.—Aucunsermentnepeutetreimposequ'envertudela Constitutionoud'uneloi. Article183.—LresFetesNationales sont:celledeI'lndependance Nationale,lePremierJanvier;celledesHeros,le2Janvier;cellede I'Agriculture etduTravail,lePremierMai;celleduDrapeau, le18 Mai;cellecommemorativedeI'anniversairedelaBatailledeVertieres, le18Novembre,quiestegalementlejourdeI'Armee;celledu5De- cembre,jourdelaDecouverted'HaitiparChristopheColomb. LesfeteslegalessontdetermineesparlaLoi. Article184.—AucuneLoi,aucunarreteouReglementd'Administi^- tionPubliquen'estobligatoirequ'apresavoiretepubliedanslaforme determineeparlaLoi. Article185.—Aucuneplace,aucunepartieduTerritoirenepeutetre declareeenetatdesiegequedanslescasdetroublescivils,d'invasion imminentedelapartd'uneForceEtrangere. L'AeteduPresidentdelaRepubliqued'HaitideclaratifdeI'Etat desiegedoitetresigneduConseildesSecretairesd'Etatetporter convocationimmediateduCorpsLegislatifappeleaseprononcersur I'opportunitedelamesure. LeCorpsLegislatifarreteraaveclePouvoirExecutiflesgaranties constitutionnelles quipeuventetresuspenduesdanslespartiesduTer- ritoiremisesenEtatdeSiege. Article186.—^LeseffetsdeI'EtatdeSiegesontregiesparuneLoi Speciale. Article187.—TouslesCodesdeLoisettouteslesLoisactuellement envigueursontm'aintenusentoutcequin'estpascontrairealapre- senteConstitution. TITREXIV DELAREVISIONCONSTITUTIONNELLE Article188.—LePouvoirLegislatif,surlapropositiondeI'undeses MembresouduPouvoirExecutifaledroitdedeclarerqu'ilyalieu derevisertellesdispositionsconstitutionnelles qu'ildesigne. Cettedeclarationquinepeutetrefaitequ'aucoursdeladerniere Sessionordinaired'uneLegislature estpublieeimmediatement dans touteI'etendueduTerritoire.CettedeclarationdoitreunirI'adhesion desdeuxtiersdeI'AssembleeLegislative.LaLegislatures'entendde ladureedumandatdesDeputes. —35— Article189.—AlapremiereSessiondelaLegislatureencouxs,le CorpsLegislatifsereuniraenAssembleeNationaleetstatuerasurla revisionproposee. Article190.—L'AssembleeNationalenepeutdeliberersurcettere- vision,silesdeuxtiersaumoinsdesesMembresnesontpresents. Aucunedecisionnepeutetreprise,aucunchangementnepeutetre adoptequ'alamajoritedesdeuxtiersdessuffrages. Article191.—Touteconsultationpopulairetendantamodifier la ConstitutionparvoiedeReferendum estforinellement interdite. ARTICLESPECIAL.—TouslesactesaccomplisparleConseilMili- tairedeGouvernementdurantlavacancepresidentielleouvertele14 Juin1957sontratifiesetvalables,souslareserveduDroitduPouvoir Competentd'apporterlegislativementauxDecretsetArretesprispar leditConseil,toutesModificationsquepourrareclamerI'lnteretpu- blic. TITREXV DISPOSITIONSTRANSITOIRES ArticleA.—LemandatdeI'actuelPresidentdelaRepubliqueelu le22Septembre1957prendrafinle15Mai1963. ArticleB.—-LaChambredesDeputesetleSenatreconstituesaux; electionsdu22Septembre1957exerceront laPuissanceLegislative jusqu'audeuxiemeLundid'Avril1963datedelafinduMandatdes 21SenateurselussousI'empireduDecretElectoralduConseilMili- tairedeGouverneinentendatedu28Aout1957. ArticleC.—Les37Deputesactuelsexercerontleurmandatjusqu'au deuxiemeLundid'Avril1963. DurantlaperiodeoulePouvoirLegislatif,telqu'ilaetedefiniaux articles50,51,52,53,59,60,61,62.63,64,65,66,67,68,69,70,71, 72,73,74,75,83,84,85,149,190,191,192,seraexerceparlesDeux Chambres,lesdispositionssuivantesserontenvigueur,ensusdecelles prescritesparlesarticlessus-mentionnes; lo.)LesDeuxChambressereunirontenAssembleeNationaledans lescasprevusparlaConstitution.LePresidenttitulaireduSenat presideraI'Asseinblee, lePresidenttitulairedelaChambredesDeputes enseraleVice-President etlesSecretairesdesdeuxChainbresen serontlesSecretaires.LapresencedansI'AssembleeNationaledela majoritedechacunedesdeuxChambresestnecessairepourprendre lesResolutions. —36— 2o.)Encasd'objeationderExecutifauineloivoteeparleCorpsLe- glslatif ,lePresidenitdeliaRepublique reTiivoielaIbialaChambreou elleaeteprimitiveimenitvoteeaveicsesobjections.SilaLoiainsiamen- deeestvoteeparlaseconideChiaanbre,elleseraadresseedeniouveau aiuPresidentpouretrepromiulguee. SilesobjectionssontrejeteesparlaChambrequiaprimitiveonetnt votelaloi,elleestrenvoyeeaI'autreChiambreaveclesobjections. SilasecondeChambrevoteegaleaneinitlerejet,laLoiestrenvoyee auPresidentdelaRepubliquequiestdanisiTobligationdelaproanul- guer. 3o.)L'Initiative diesLoisappartienitaidhaounedesdeuixChambres aiosiqu'auPouvoirExeicutif . Neanmioins, l^aloiBudgetaire,cellecoanprenant I'assiette,laquotite etlemodedeperceptiondesimpotsetcontributions, celleayantpour objetdeoreerdesRecettesoud'auigmenter lesDepensesdeTEtatdoi- ventd'abordetrevoteesparlaChambredesDeputes. EnleasdedesaccondentirelesdeuxChambresrelativementauxLois mentionneiesdansleprecedentparagraphe,chaqueChambrenoimme, partirageausort,e:inombreegaluneCommissionInterparlementaire quiresiouidraendernierressortledesaccodid. SiledesaccordseproduitaI'o'ooasiondetouteautreloi,oalle-icisera ajoumeejusqu'alaSessionsuivante. Si,acetteSession,etmemeen casderenouvellementdesChamibres,laLoietantpresenteeanouveau, uneententeneserealisepas,chaqueChambrenommeraauscmitin delisteetennioimbreegaluneCommissionichargeed'arreterletexte definitifquiserasoumisauxdeuxAssemblees,acommsmcerparcelle quiavaitprJinitivementvotelaLoi.Etsicesnouvellesdelberationsne doninentauicunresultat,leProjetoulapropositiondeLoiseraretire. 4o.)ChaqueChaanbrealedroitd'amenderetdediviserlesarticles etaimenidementisproposes.LesaimendementsvotesparuneChambre nepeoiventfairepasrtied'unprojetdeLoiqu'apresavoiretevotespair I'autreChambre;etaucunprojetnedeviendiraLoiqu'apresavoirete votedanslamemeformeparlesdeuxChambres. Toutprojetpeutetreretiredeladiscussiontantqu'iln'apasete definitivement vote. 5o.)Unprojetdeloirejetepari'lmedesDeuxChambresnepeut etrereproduitdanslamemeSe'ssion. 60.)LaChambredesDeputesaccuselePresidentdelaRepublique etletraduitdevantleSenaterigeenHauteCourdeJustice,pourcrime detriahisonoutoutautrecrimeoudelitcommisdansI'exercicedeses Fonctions. —37— ElleaccuseegalementettraduitdevantlaHauteCour: lo)LesSecretairesd'Etatencasdemalversation,detrahison, d'abusoud'excesdepouvoiroudetoutautrecrimeoudelitcomniis dansI'exercicedeleursfonctions; 2o)Encasdeforfaiture,toutMembredelaCourdeCassationet toutOfficierduMinisterePublicpresladiteCour. Lamiseenaccusationnepourraetreprononceequ'alamajoritedes deuxtiersdesMembresdelaChambre. AlouverturedeI'audience,chaqueMembredelaHauteCouvde JusticepretelesermentdejugeravecTimpartialite etlafermete quiconviennentaunhommeprobeetlibre,suivant saconscience etsonintimecoovicion. LaHauteCourdeJusticenepourraprononcerd'autre peine queladecheance, ladestitution etlaprivationdudroitd'exercer toutefonction publiquedurantunanaumoins etcinqansau plus,maislecondamnepeutetretraduitdevant lestribunaux ordinairesconformement alaLoi,s'ilyalieud'appliquer d'au- trespeinesoudestatuersurI'exercicedeTactioncivile. Nulnepeutetrejuge,nicondamne,qu'alamajoritedesdeuxtiers desMembresduSenat. Leslimitesprescrites parI'article60delaConstitution ala dureedesSessionsduCorpsLegislatif,nepeuventserviramettrefin auxpoursuiteslorsqueleSenatsiegeenHauteCourdeJustice. 7o)L'examen etlaliquidationdesComptes deI'Administration GeneraleetdetoutcomptableenversleTresorseferont,suivant le modeetabliparlaLoi,parlaCourSuinerieuredesCcimptes. 80)Envued'exerceruncontroleserieuxetpermanentdesDepen- sesPubliques,aeteelueauscrutinsecret,audebutdeI'actuelleLe- gislature,uneCorn'missionInterparlementaire dequinzemembres dontneafDeputesetsixSenateurschargeederapportersurlages- tiondesSecretairesd'EtatpourpernrettreauxdeuxAssembloesde leuraccorderoudeleurrefuserdecha-ge CetteCommission oourras'adjoindre troisspecialistescomptables auplus,ainsiquedesemployespourI'aiderdanssoncontrole. ArticleD.—LesprochaineselectionsdesConseilsCommunauxau- rontlieuenmemetempsquecellesdesDeputes. ArticleE.—DanslesdeuxmoisapartirdelaPublicationdela presenteConstitution, lePouvoirExecutifestautoriseaproceder, danslesCoursetTribunauxainsiquedanslesOrganisimesAdminis- tratifsetFinanciers d'Etat,ato-cischangementsoureformesquise- rontjugesnecessaires. —38— ArticleF.—LapresenteConstitutionentreraenvigueur desla Publicationquienserafaiteau«MONITEUR» JournalOfficielde laRepublique. DonneauPalaisLegislatif,aPort-au-Prince, siejjedeI'Assemblee NationaleConstituante, le19Decembre1957,An154emedeI'lnde- pendance. LePresident:HuguesF.BOURJOLLY LeVice-President:RameauESTIME LesSecretaires:VictorNeversCONSTANT, UlrichSTLOUIS, JeanJULME,AndreGARNIER. LesMembres:PaulPEREIRA, DieudonneLEGROS, Arthur BONHOMME, JeanDAVID,JeanBELIZAIRE, ChariteLOUIS, CandelonLUCAS,JehuGARNIER,IvanEmmanuelMOREAU, ThomasDESULME,LouisRAYMOND,LucSTEPHEN, Pressoir BAYARD,AntoineH.MARTHOL, JulesLARRIEUX. Gasner KERSAINT, Calisthenes JOSEPH,AlphonseLAHENS, Pierre ARMAND,Laurent3T-LOUIS,AmerhnCONDE, Thermosirus ST-FLEUR, BelotteBLEMUR, PauleusDUVERSEAU, Marius LAFOND,ClementST-CLOUD,JeanBaptiste PIERRE-LOUIS, SaintangeBONTEMPS, JosueJN-BAPTISTE, DalvanorETIEN- NE,DeciusJEAN,HebertFRANCILLON,MaxMENARD,Hugo H.PAUL,DijonJEANGILLES,LavoisierLAMOTHE,Franklin ELIE,EnailloNONEZ,RaynoldMETELLUS,AndreMOISE.Ga- brielAUGUSTIN,WebertKERSAINT,LucFRANCOIS,Lucien BELIZAIRE,HenryGATTEREAU, FranckSERAPHIN, Albert GARCON,JosephAMARY,DuperaPERALTE,GersonZAMOR, MarmontelGUILLAUME. —39 LIBRARYOFCONGRESS 020765483