(2023-12) Rapò chak trimès sou sitiyasyon dwa moun ann Ayiti, oktòb - desanm 2023
Rezime — Rapò sa a, ki soti nan Biwo Entegre Nasyonzini an Ayiti (BINUH), detaye sitiyasyon dwa moun yo soti oktòb rive desanm 2023. Li souliye yon ogmantasyon enpòtan nan kantite viktim vyolans kriminèl, pwopagasyon aktivite gang yo, ak itilizasyon kontinyèl vyolans seksyèl. Rapò a pale tou de enpak sou timoun yo, defi sistèm jidisyè a, ak efò pou konbat koripsyon ak detansyon prevantif pwolonje.
Dekouve Enpotan
- Kantite viktim vyolans gwoup kriminèl yo ogmante de 8% nan 4yèm trimès 2023, sa ki pote total la a plis pase 8 400 pou ane a.
- Vyolans gang yo gaye nan Latibonit ak komin sid Pòtoprens, ak itilizasyon kontinyèl vyolans seksyèl.
- Lynchaj pa mouvman « Bwa Kalé » yo te lakòz omwen 76 moun mouri nan tout peyi a.
- Rekritman timoun pa gang yo rete yon gwo enkyetid.
- Efò Ministè Jistis ak CSPJ te mennen nan trete anviwon 400 dosye ak liberasyon plis pase 258 moun ki te an detansyon prevantif pwolonje.
Deskripsyon Konple
Biwo Entegre Nasyonzini an Ayiti (BINUH) prezante rapò chak trimès li sou sitiyasyon dwa moun ann Ayiti pou peryòd oktòb rive desanm 2023. Rapò a montre yon ogmantasyon 8% nan kantite viktim vyolans gwoup kriminèl yo konpare ak trimès anvan an, sa ki pote total viktim yo a plis pase 8 400 pou ane a. Vyolans gang yo kontinye gaye, sitou nan depatman Latibonit ak komin ki nan antre sid Pòtoprens, ak vyolans seksyèl ki rete yon taktik yo itilize kont moun k ap viv nan katye 'rival' yo. Lynchaj pa mouvman 'Bwa Kalé' yo te lakòz omwen 76 moun mouri, epi rekritman timoun pa gang yo rete yon gwo enkyetid.
Dokiman an detaye tou efò Ministè Jistis ak Sekirite Piblik ak Konsèy Siperyè Pouvwa Jidisyè a pou diminye detansyon prevantif pwolonje, sa ki mennen nan liberasyon plis pase 258 moun. Li kouvri disfonksyonman sistèm jidisyè a, inisyativ pou ranfòse etik ak konbat koripsyon, ansanm ak kondisyon deplorab nan prizon ayisyen yo, kote 83% nan prizonye yo an detansyon prevantif e 34 lanmò te anrejistre nan dènye trimès la. Rapò a fini ak rekòmandasyon pou kominote entènasyonal la ak gouvènman ayisyen an pou retabli sèvis sosyal yo, sipòte refòm jidisyè, epi akselere deplwaman yon misyon sipò sekirite miltinasyonal.