(2025-04) Obsèvatwa vyolans ak rezilyans an Ayiti, Nimewo 3 (avril 2025)
Rezime — Twazyèm bilten risk Obsèvatwa vyolans ak rezilyans an Ayiti (GI-TOC) a, ki kouvri peryòd desanm 2024 rive mas 2025. Li analize blokaj operasyonèl Misyon miltinasyonal apui sekirite a (MMAS) Kenya ap dirije a ansanm ak Polis Nasyonal Ayiti a, pwoblèm lejitimite Konsèy prezidansyèl tranzisyon an anvan eleksyon yo prevwa pou novanm 2025, premye anivèsè kowalisyon gang Viv Ansanm nan, ak jefò kowalisyon sa a pou li jwenn rekonesans politik pandan li kontwole apeprè 85 pousan Pòtoprens.
Dekouve Enpotan
- Ant desanm 2024 ak fevriye 2025, 1 732 moun mouri, 411 blese epi 431 kidnape, epi plis pase yon milyon moun, ladan yo 700 000 timoun, te rete deplase anndan peyi a.
- MMAS la gen sèlman apeprè 1 000 manm sou 2 500 yo te prevwa, epi ansanm ak Polis Nasyonal Ayiti a li soufri move kowòdinasyon, deplwaman ki lan ak ransèyman ki pa ase, jan atak mòtèl janvye 2025 yo sou Kenscoff montre sa.
- Se sèlman uit nan dis depatman Ayiti yo ki ta ka òganize eleksyon yo prevwa pou novanm 2025, sa ki ta ka ekskli jiska 60 pousan elektè yo akoz kontwòl gang yo sou Lwès ak Latibonit.
- Yon ane apre kreyasyon li, kowalisyon Viv Ansanm nan kontwole apeprè 85 pousan Pòtoprens epi lidè li te anonse transfòmasyon li an pati politik, sa ki divize Konsèy prezidansyèl tranzisyon an sou kesyon rekonèt li oswa non.
- Gang yo evolye nan direksyon yon gouvènans kriminèl ki chita sou ekstòsyon sistematik, ki soti Pòtoprens pou li rive nan zòn riral Latibonit ak Plato Santral.
Deskripsyon Konple
Twazyèm nimewo bilten risk GI-TOC sou Ayiti a montre yon sitiyasyon sekirite ki vin pi mal ant desanm 2024 ak fevriye 2025: nan peryòd sa a, 1 732 moun mouri, 411 blese epi 431 kidnape, sa ki pote total kidnapin pou 2024 la nan 1 494, pandan plis pase yon milyon moun, ladan yo 700 000 timoun, rete deplase anndan peyi a. Bilten an egzamine kat tèm. Premyèman, Misyon miltinasyonal apui sekirite a (MMAS), ak apeprè 1 000 manm sou 2 500 yo te prevwa, ansanm ak Polis Nasyonal Ayiti a, rete kwense ant resous limite, move kowòdinasyon ak echèk ransèyman, jan atak janvye yo sou Kenscoff montre sa: omwen 40 moun mouri malgre otorite yo te resevwa avètisman. Gradyasyon 739 nouvo polisye pa konpanse feblès sistemik yo. Dezyèmman, Konsèy prezidansyèl tranzisyon an gen difikilte pou li tabli lejitimite politik li: se sèlman uit nan dis depatman ki ta ka òganize eleksyon yo prevwa pou novanm 2025, sa ki ta ka ekskli jiska 60 pousan elektè yo akoz kontwòl gang yo sou depatman Lwès ak Latibonit. Twazyèmman, yon ane apre kreyasyon li, kowalisyon Viv Ansanm nan konsolide yon gouvènans kriminèl: li redui vyolans san distenksyon nan kèk zòn pou li ranfòse ekonomi ekstòsyon, pandan li ap pwolonje kontwòl li sou Kenscoff ak Petyonvil, sa ki prèske ansèkle kapital la.