(2026-06) Dekre ki etabli bidjè rektifikatif Repiblik Ayiti pou egzèsis fiskal 2025-2026
Rezime — Dekrè Konsèy Minis yo (Pouvwa Lejislatif la pa fonksyonèl) k ap revize Bidjè Jeneral egzèsis fiskal 2025-2026 la, pibliye nan Moniteur Espesyal No 29 5 jen 2026. Anvlòp global la pote a 360 311 000 000 goud (tout resous, +4,3% parapò ak bidjè inisyal la), akoz kriz sekiritè a, resèt fiskal yo revize an bès ak depans ijan sekirite ak pwoteksyon sosyal. Dekrè a enstore tou nouvo mezi fiskal ak douànyè.
Dekouve Enpotan
- Anvelòp bidjetè global la revize monte a HTG 360,311 milya, +4,3% konpare ak bidjè inisyal 2025-2026 la.
- Resèt domestik yo revize lejèman desann a HTG 243,14 milya (-0,1%), akoz kolèt fiskal ki pi fèb pase sa yo te prevwa nan mitan kriz sekirite a.
- Depans kapital yo monte 13,1% rive nan HTG 129,997 milya pandan depans kourant yo ogmante sèlman 0,1%.
- Solde global ak don an vin pi mal 48,0%, li rive nan yon defisi HTG 30,459 milya, ki finanse an pati pa yon nouvo prè BRH HTG 16,453 milya.
- Nouvo dwa siplemantè mete sou paspò/pèmi sejou ijan, epi dwa sispann sou ekipman enèji solè ak enpòtasyon pwason sale/seche.
Deskripsyon Konple
Dekre sa a, ki soti nan Konsèy Ministè yo (Pouvwa Egzekitif la, paske Pouvwa Lejislatif la pa nan fonksyon), etabli Bidjè Jeneral rektifikatif Repiblik Ayiti pou egzèsis fiskal 2025-2026, ki pibliye nan Jounal Ofisyèl Le Moniteur, Nimewo Espesyal No 29, vandredi 5 jen 2026. Resous domestik yo (taks ak lòt resèt) estime a HTG 243,140,000,000 (-0,1% konpare ak bidjè inisyal la), don an apiyaj bidjetè ak èd pwojè a HTG 70,115,700,000 (+8,8%), epi finansman entèn ak ekstèn nan a HTG 47,055,300,000, sa ki mennen anvelòp global la a HTG 360,311,000,000 (+4,3%). Depans total yo revize a HTG 343,714,548,160 (+4,6%), separe ant depans kourant (HTG 213,717,184,077) ak depans kapital (HTG 129,997,364,083, +13,1%). Solde global san don an vin pi mal, li rive nan yon defisi HTG 100,574,548,159 (-18,3%), epi solde global ak don an vin nan yon defisi HTG 30,458,848,159 (-48,0%), ki finanse an pati pa yon nouvo prè BRH bay Leta a HTG 16,453,300,000. Prezantasyon dekre a esplike ajisteman sa a se rezilta kriz sekirite a ki evolye yon fason enpredaktib, pèturbasyon sosyal yo ki afekte resèt fiskal yo, ak nesesite pou ogmante depans ijan pou sekirite ak pwoteksyon sosyal, pandan y ap revize previzyon kwasans ekonomik la a lakwa.
Anplis tablo bidjetè yo, dekre a mete kanpe plizyè mezi fiskal ak dwannyè: yon nouvo dwa siplemantè sou paspò ki delivre nan pwosedi ijans oswa ekstrèm ijans, ak sou pèmi sejou (HTG 2 000, 2 500 ak 1 500 respektivman), separe 75% pou Trezò Piblik la ak 25% pou Direksyon Imigrasyon ak Emigrasyon; yon revizyon taks aksiz sou bwason ki gen alkòl ak bwason enèjetik, ke yo enpòte oswa fabrike lokalman; yon dwa aksiz 15% sou pat tomat, ketchup ak sòs tomat; nouvo to dwa dwann sou yon lis pozisyon tarifè (chasisri, kosmetik, chanpou, dezodoran, savon twalèt, papye ijyenik, mouchwa, nap, atik ijyèn); sispansyon konplè dwa ak taks sou enpòtasyon ekipman enèji solè (batri lityòm, panno fotovoltayik); sispansyon dwa sou mori ak areng sale/seche; nouvo obligasyon ak amann pou enpòtatè, distribitè ak mikwo-sant Gaz Pwopàn Likid sou kesyon ki gen rapò ak kitis fiskal ak otorizasyon fonksyònman; epi yon revizyon retni nan sous sou redevans brevè/mak ak sèvis transfontalye (20%), ak sou avantaj ak èdtan siplemantè (15%, ki enpite sou taks sou revni a).
Not
Cover page (Le Moniteur Special No. 29) is dated Friday 5 June 2026; used 2026-06 as the publication month prefix. Decree is issued by the Council of Ministers under Executive decree power, the legislature being explicitly noted as inoperative in the preamble; organization is tagged MEF for consistency with other Haitian budget documents in this batch, though the legal issuer is the Executive/Council of Ministers. Figures transcribed from the summary financial-operations table (page 7) and the equilibrium table (page 8); detailed line-item tables by ministry (pages 9-10 onward) were not fully transcribed into key_numbers.