(2014-03) Lwa sou prevansyon ak represyon kòripsyon (Lwa No CL-2014-008)
Rezime — Kò Lejislatif Ayiti a vote lwa sa a, li pibliye nan Moniteur (No 87, 9 me 2014), li defini enfraksyon kòripsyon nan dwa ayisyen e li fikse pinisyon ki aplikab, pou amonize lejislasyon nasyonal la ak konvansyon entènasyonal anti-kòripsyon Ayiti ratifye yo. Li aplike ni pou ajan piblik, ajan piblik etranje, fonksyonè òganizasyon entènasyonal, ni pou aktè sektè prive a.
Dekouve Enpotan
- Etabli yon tipoloji konplè enfraksyon kòripsyon nan dwa ayisyen: konkisyon, anrichisman ilegal, blanchisay, detounman, pòt-de-ven, trafik enfliyans, nepotis, deli inisye.
- Anrichisman ilegal (atik 5.2) pini ak reklizyon plis amann doub ogmantasyon patrimwàn ki pa jistifye a.
- Konkisyon (atik 5.1) mennen reklizyon, restitisyon trip ak domaj-enterè, e li abwoje atik 135 Kòd Penal la.
- Li aplike tou pou ajan piblik etranje ak fonksyonè òganizasyon entènasyonal, pa sèlman pou ofisyèl ayisyen.
- Li amonize dwa entèn nan ak konvansyon entènasyonal anti-kòripsyon Ayiti te ratifye yo.
Deskripsyon Konple
Lwa No CL-2014-008, ki vote sou rapò Komisyon Dwa Moun ak Anti-kòripsyon Sena a, li poze dispozisyon jeneral (Tit I) ki defini domèn kòripsyon an, epi yon tipoloji enfraksyon (Chapit II) ki gen ladan konkisyon, anrichisman ilegal, blanchisay pwodwi krim, detounman byen piblik, abi fonksyon, pòt-de-ven, komisyon ilegal, sifaktirasyon, trafik enfliyans, nepotis, deli inisye, pasasyon ilegal mache piblik ak enterè ilegal. Chapit III detaye enfraksyon presi: konkisyon (atik 5.1) pini ak reklizyon, restitisyon trip ak domaj-enterè pou ajan piblik ki resevwa lajan yo konnen yo pa dwe resevwa; anrichisman ilegal (atik 5.2) pini ak reklizyon ak amann doub pou nenpòt pèsonalite politik, ajan piblik, majistra oswa manm fòs piblik ki pa ka jistifye yon ogmantasyon disproporsyone nan patrimwàn pèsonèl li; blanchisay pwodwi krim (atik 5.3) reprime jistifikasyon manti sou orijin byen ki soti nan kòripsyon. Lwa a konekte ak Konvansyon Nasyonzini kont Kòripsyon (ratifye 2007), Konvansyon Entè-ameriken kont Kòripsyon (ratifye 2000), e li site tèks ayisyen anvan sou kontabilite piblik, CSCCA, deklarasyon patrimwàn (lwa 2008) ak lwa 2009 sou mache piblik.