(2024-09) Sitiyasyon dwa moun an Ayiti - Rapò pwovizwa Wo Komisè Nasyonzini pou Dwa Moun (A/HRC/57/41) (Vèsyon preliminè revize)
Rezime — Rapò pwovizwa HCDH bay Konsèy Dwa Moun ki dokimante vyolans gang an Ayiti soti fen fevriye rive jiyè 2024, ki gen ladan asasinay, kidnapin, vyolans seksyèl, atak gwoup otodefans, deplasman ak efondreman sèvis debaz yo.
Dekouve Enpotan
- HCDH te dokimante omwen 2 652 moun ki mouri ak 1 280 ki blese akoz vyolans gang ak omwen 893 kidnapin ant 1e janvye ak 30 jen 2024, avèk plis pase 91 pousan viktim yo nan depatman Lwès. Gang yo, ini anba kowalisyon Viv Ansanm nan, te atake omwen 22 enstitisyon piblik, 16 komisarya ak de prizon, e plis pase 4 600 prizonye te sove. Kantite sivivan vyolans ki baze sou sèks te pase soti 250 rive 1 543 ant fevriye ak mas 2024, e vyolans seksyèl reprezante 75 pousan krim ki rapòte yo. Deplasman te rive 580 000 moun nan jen 2024, 52 pousan ladan yo se timoun, pandan 1,6 milyon moun te nan ensekirite alimantè egi nivo ijans.
Deskripsyon Konple
Rapò pwovizwa sa a, ki soumèt dapre rezolisyon 55/24 Konsèy Dwa Moun nan, kouvri peryòd 29 fevriye rive 1e jiyè 2024. Li dekri kijan pifò gang rival kapital la te antre nan kowalisyon Viv Ansanm nan fen fevriye 2024 epi fè atak kowòdone sou enstitisyon Leta yo, tankou ayewopò entènasyonal la, Otorite Pòtyè Nasyonal la, omwen 22 enstitisyon piblik ak 16 komisarya, ansanm ak de prizon kote plis pase 4 600 prizonye te sove. HCDH te dokimante omwen 2 652 moun ki mouri ak 1 280 ki blese akoz vyolans gang ak omwen 893 kidnapin ant 1e janvye ak 30 jen 2024, yon miltiplikasyon pa senk nan kantite sivivan vyolans ki baze sou sèks, rekritman timoun k ap ogmante, ak 287 moun ki mouri nan fenomèn otodefans Bwa Kale a. Rapò a egzamine konsekans imanitè yo, tankou 580 000 moun deplase, 1,6 milyon moun nan ensekirite alimantè ijans ak yon sistèm sante ki prèt pou tonbe, epi li evalye aplikasyon rekòmandasyon anvan yo, deplwaman Misyon Miltinasyonal Sipò Sekirite a ak mezi kont trafik zam ak enpinite.
Not
UN document A/HRC/57/41; ayitistats wave B; HR mandate-holder report; dedupe vs OHCHR holdings