(2023-08) Dwa moun ak Eta de dwa ann Ayiti : prensipal devlopman resan yo, desanm 2022 rive me 2023

Institute for Justice and Democracy in Haiti (IJDH) • 2023 • 60 paj

Rezime — Rapo peryodik IJDH ki kouvri desanm 2022 rive me 2023 dokimante vyolans gang k ap ogmante, Ako desanm nan ki konteste anba Premye minis defakto Ariel Henry, koripsyon toupatou, feblès lapolis, mouvman Bwa Kale ak kriz imaniter k ap vin pi grav.

Gade Dokiman Gade Sous Orijinal

Dekouve Enpotan

Vyolans gang yo rive nan nivo yo konpare ak konfli ame: plis pase 200 gang aktif kontwole anviwon 80 pousan oswa plis nan Potoprens, e omwen 1 466 moun mouri ant janvye ak avril 2023. BINUH anrejistre omwen 395 kidnaping nan premye trimès la, yon ogmantasyon 12 pousan, e omwen 160 000 moun te deplase rive mitan mas. Okenn pati opozisyon ni okenn gwo oganizasyon sosyete sivil pa t siyen Ako desanm Premye minis defakto Ariel Henry te prezante a. Mouvman Bwa Kale a touye omwen 160 moun yo sispèk kom manm gang, e selman 9 000 sou 13 200 manm PNH t ap fè vre travay polis.

Deskripsyon Konple

Rapo sa a nan seri peryodik IJDH sou dwa moun ak Eta de dwa kouvri desanm 2022 rive me 2023, yon peryod kote gouvenans, sekirite ak kondisyon imaniter yo t ap degrade pi vit. Li dokimante vyolans gang ki rive nan nivo yo konpare ak konfli ame: plis pase 200 gang aktif, kontwol anviwon 80 pousan oswa plis nan Potoprens, omwen 1 466 moun mouri ant janvye ak avril 2023, omwen 395 kidnaping nan premye trimès la, ak omwen 160 000 moun deplase rive mitan mas. Rapo a kritike Ako desanm nan Premye minis defakto Ariel Henry te prezante a, li di li ranfòse pouvwa moun ki afilye ak PHTK san siyati opozisyon ni sosyete sivil la. Li bay detay sou konplisite gouvenman an ak gang yo, trafik zam ki enplike ofisyel yo, koripsyon toupatou (plis pase 90 pousan fonksyone pa respekte lwa deklarasyon byen), feblès lapolis, mouvman Bwa Kale a, atak sou jounalis yo ak efondreman dwa ekonomik ak sosyal yo nan yon kontèks sechrès ak pri manje ki wo anpil.

Sije

Jewografi

Peryod Kouvri

2022-12 — 2023-05

Mo Kle

human rights, rule of law, gang violence, kidnapping, Ariel Henry, December Accord, PHTK, Bwa Kale, corruption, displacement, police, impunity

Antite

Institute for Justice and Democracy in Haiti (IJDH), Bureau des Avocats Internationaux (BAI), Ariel Henry, Pati Ayisyen Tet Kale (PHTK), BINUH, Police nationale d'Haiti (PNH), G9 an Fanmi, G-Pep, Bwa Kale, ULCC, Youri Latortue, Joseph Lambert, Berto Dorce, Jean Ernest Muscadin, Negès Mawon, OIM

Not

IJDH periodic human rights and rule of law review series, French translation of an English original; ayitistats wave B