(2025-02) « Mwen se yon timoun sèlman, poukisa sa rive m ? » Ayiti : ofansiv gang yo kont timoun yo
Rezime — Amnesty International dokimante enpak vyolans gang yo sou timoun nan zòn metwopolitèn Pòtoprens, sou baz entèvyou ak 112 moun, ladan yo 51 timoun ki gen ant 10 ak 17 lane. Rapò a anrejistre rekritman ak itilizasyon timoun pa gang yo, kadejak ak lòt vyolans seksyèl sou tifi, asasinay ak blesi timoun, ansanm ak efè ki pi grav sou timoun ki gen andikap, epi li jwenn ke mekanis leta pou pwoteksyon, reyentegrasyon ak jistis prèske pa fonksyone.
Dekouve Enpotan
- Amnesty dokimante 14 timoun (11 tigason, 3 tifi) gang rekrite epi itilize pou espyonaj, livrezon ak travay kay; grangou ak laperèz se prensipal rezon yo.
- 18 tifi dokimante kòm viktim kadejak oswa lòt vyolans seksyèl pa manm gang, ladan yo 10 kadejak an gwoup ak 9 kidnapin; plizyè vin ansent epi, kòm avòtman ilegal, kèk itilize metòd ki pa an sekirite.
- 10 timoun blese ak 2 mouri nan ka dokimante tire san distenksyon ak tire espre, ak gang tankou Brooklyn, Simon Pelé, Belekou, Boston ak Grand Ravine.
- Sant detansyon pou minè CERMICOL gen kat fwa plis moun pase kapasite li, prèske 300 granmoun melanje ak anviwon 100 tigason; okenn nan 93 tigason yo pa te kondane epi tribinal pou timoun Pòtoprens lan pa fonksyone depi 2019.
- Timoun ki gen andikap yo an plis danje: sou sis ki te bezwen aparèy asistans, se de sèlman ki te genyen, epi sit deplase yo pa gen twalèt aksesib.
Deskripsyon Konple
Rapò Amnesty International sa a chita sou rechèch ki fèt ant me ak oktòb 2024, ak yon travay sou teren nan Pòtoprens soti 16 rive 27 septanm 2024. Li dokimante vyolasyon dwa timoun nan uit komin depatman Lwès la (Pòtoprens, Site Solèy, Tabarre, Kwadèbouke, Dèlma, Kafou, Kenskòf ak Gresye). Chèchèz yo te fè entèvyou ak 112 moun, ladan yo 51 timoun (31 tifi ak 20 tigason) ki gen ant 10 ak 17 lane, paran, otorite leta, travayè imanitè ak anplwaye Nasyonzini, epi yo te verifye plizyè dizèn videyo, foto ak imaj satelit. Rapò a kouvri twa nan vyolasyon grav Nasyonzini ap swiv sou timoun nan konfli ame: rekritman ak itilizasyon timoun (14 ka dokimante, sitou akoz grangou ak laperèz, ak gang tankou Grand Ravine, Ti Bwa, 5 Segon ak Kraze Baryè), kadejak ak lòt vyolans seksyèl (18 tifi dokimante, 10 ladan yo sibi kadejak an gwoup, 9 te kidnape, ak plis risk nan sit moun deplase yo), epi asasinay ak blesi (10 timoun blese ak 2 mouri nan ka yo dokimante). Li egzamine tou enpak ki pi grav sou timoun ki gen andikap (11 ka). Rapò a montre sistèm pwoteksyon an kraze: sant detansyon CERMICOL ap fonksyone kat fwa plis pase kapasite li, prèske 300 granmoun ap pataje espas ak anviwon 100 tigason, okenn nan 93 tigason yo pa te kondane, epi tribinal pou timoun Pòtoprens lan pa fonksyone depi 2019. Amnesty mande yon plan konplè pou pwoteksyon timoun, yon pwogram demobilizasyon ak reyentegrasyon, tribinal espesyalize ak kontwòl sou zam k ap antre nan peyi a.