(2024-11) Ayiti : Yon pwoteksyon limite devan vyolans seksyèl k ap ogmante
Rezime — Kominike detaye Human Rights Watch sa a dokimante jan vyolans seksyèl gwoup kriminèl yo fè sou tifi ak fanm ann Ayiti ap ogmante, epi jan moun ki sibi yo prèske pa gen aksè ak pwoteksyon, swen sante ak jistis. Li chita sou entèvyou ak 58 moun nan Pòtoprens an jiyè 2024 ak 36 entèvyou adistans; li rapòte prèske 4 000 tifi ak fanm ki siyale vyolans seksyèl ant janvye ak oktòb 2024 ak yon ogmantasyon 1 000 pousan nan ka ki konsène timoun, epi li mande finansman entènasyonal ijan pou sèvis pou sivivan yo, lapolis ak Misyon Miltinasyonal Sipò Sekirite a.
Dekouve Enpotan
- Prèske 4 000 tifi ak fanm siyale vyolans seksyèl, tankou kadejak an gwoup, ant janvye ak oktòb 2024, sitou pa manm gwoup kriminèl, epi Nasyonzini anrejistre yon ogmantasyon 1 000 pousan nan ka ki konsène timoun konpare ak menm peryòd 2023 a.
- Apre alyans Viv Ansanm nan fòme fen fevriye 2024 epi batay ant gang yo bese, gwoup kriminèl yo jeneralize vyolans seksyèl nan teritwa yo kontwole yo, ata sou tifi ak fanm deplase nan sit enfòmèl yo.
- Sèvis pou sivivan yo kraze: mwens pase 30 pousan etablisman sante nan kapital la ap fonksyone, se de sèlman nan senk lopital piblik yo ki ouvè, plis pase 40 000 travayè sante kite peyi a, epi se yon ka sèlman nan viktim kadejak ki siyale ki jwenn swen nan delè kritik 72 èdtan an.
- Médecins Sans Frontières sispann aktivite li yo nan Pòtoprens 20 novanm 2024 apre atak gwoup otodefans ak menas polisye, sa ki koupe swen pou plis pase 1 100 pasyan pa semèn, ladan yo plis pase 80 sivivan vyolans baze sou jan.
- Jistis prèske pa egziste: pi gwo tribinal premye enstans Pòtoprens ak Kwadèbouke yo pa fonksyone, avòtman rete totalman kriminalize, epi an septanm Nasyonzini te resevwa sèlman 17 pousan nan 16 milyon dola ki nesesè pou elaji sèvis esansyèl pou tifi ak fanm yo.
Deskripsyon Konple
Kominike detaye Human Rights Watch sa a, ki pibliye 25 novanm 2024, dokimante jan gwoup kriminèl yo, ki kontwole plis pase 80 pousan Pòtoprens ak zòn ki bò kote l yo, elaji epi jeneralize vyolans seksyèl sou tifi ak fanm, tankou kadejak an gwoup, kidnapin lakay moun ak atak nan espas piblik ak nan sit moun deplase yo. Li chita sou entèvyou ak 58 moun nan Pòtoprens an jiyè 2024, ladan yo sivivan, responsab gouvènman tranzisyon an, diplomat, travayè imanitè ak ajans Nasyonzini, plis 36 entèvyou adistans. Dapre sou-sektè Vyolans Baze sou Jan an, prèske 4 000 tifi ak fanm siyale vyolans seksyèl ant janvye ak oktòb 2024, sitou pa manm gwoup kriminèl, ak yon ogmantasyon 1 000 pousan nan ka ki konsène timoun konpare ak 2023; pifò ka pa janm siyale. Kominike a mare chanjman sa a ak fòmasyon alyans Viv Ansanm nan fen fevriye 2024: pandan batay ant gang yo t ap bese, gwoup yo jeneralize vyolans seksyèl nan teritwa yo kontwole yo. Sivivan yo ap fè fas ak sèvis ki kraze: mwens pase 30 pousan etablisman sante nan kapital la ap fonksyone, se de sèlman nan senk lopital piblik peyi a ki ouvè, plis pase 40 000 travayè sante kite peyi a, se yon ka sèlman nan viktim kadejak ki siyale ki jwenn swen nan delè kritik 72 èdtan an, epi Médecins Sans Frontières sispann aktivite li yo 20 novanm 2024 apre atak ak menas, sa ki touche plis pase 1 100 pasyan pa semèn. Avòtman rete totalman kriminalize, tribinal Pòtoprens ak Kwadèbouke yo pa fonksyone epi enpinite se règ la. Human Rights Watch mande bayè yo finanse lapolis ak Misyon Miltinasyonal Sipò Sekirite a, konble twou nan apèl 16 milyon dola pou sèvis pou tifi ak fanm yo (17 pousan sèlman finanse an septanm), epi li mande gouvènman tranzisyon an rebati sistèm sante a, dekriminalize avòtman ak tabli ofisyèlman inite jidisyè espesyalize yo.
Not
web article printed to PDF