(2017-03) Rapò Ekspè endepandan an sou sitiyasyon dwa moun an Ayiti (A/HRC/34/73) (Vèsyon preliminè)
Rezime — Rapò Ekspè endepandan Gustavo Gallón ki kouvri mas 2016 rive janvye 2017, ki òganize sou senk aks priyoritè tankou analfabetis, detansyon pwovizwa pwolonje, eleksyon, enpinite ak trajedi imanitè tankou kolera ak ouragan Matthew.
Dekouve Enpotan
- Lè ekspè a te vizite an oktòb 2016, 11 012 moun te nan prizon, sèlman 3 182 ladan yo te kondane e 7 830 t ap tann jijman, sa vle di 71 pousan prizonye pa t janm parèt devan yon otorite jidisyè. Eleksyon yo te fèt finalman 20 novanm 2016 apre prezidans enterimè Jocelerme Privert, sa ki reponn an pati youn nan rekòmandasyon ijan ekspè a. Ayiti te aksepte 175 rekòmandasyon Egzamen Peryodik Inivèsèl la an novanm 2016, ki monte apre sa a 188 ak 25 note. Kondisyon lavi yo te rete prekè, 60 pousan abitan yo t ap touche mwens pase yon dola pa jou, avèk yon endis devlopman imen 2014 de 0,483 (163yèm sou 188) ak yon kowefisyan Gini 59,2.
Deskripsyon Konple
Rapò Ekspè endepandan Gustavo Gallón sa a, ki soumèt dapre deklarasyon prezidansyèl A/HRC/PRST/31/1 Konsèy Dwa Moun nan, kouvri peryòd 24 mas 2016 rive 25 janvye 2017 e li chita sou misyon oktòb 2016 li a, ak vizit nan prizon Croix-des-Bouquets ak Cabaret, yon kan pou moun ki retounen soti Repiblik Dominikèn ak Grandans ki te frape pa ouragan an. Li òganize sou senk aks priyoritè ki defini depi 2014: analfabetis, detansyon pwovizwa pwolonje, absans eleksyon, enpinite pou vyolasyon nan tan pase, ak sitiyasyon viktim lòt faktè tankou deplasman, depòtasyon ak kolera. Ekspè a note pwogrè sou eleksyon ki te fèt 20 novanm 2016 ak sou rekonesans ONI pou responsablite li anvè viktim kolera yo, men li souliye 71 pousan prizonye yo pa t janm parèt devan yon jij, avèk 11 012 moun nan prizon e sèlman 3 182 kondane. Li dokimante Ayiti ki aksepte 175, apre sa 188, rekòmandasyon Egzamen Peryodik Inivèsèl la, li mande yon kanpay alfabetizasyon nasyonal ak yon ministè dwa moun oswa yon mekanis ekivalan, epi li mande kenbe kapasite dwa moun apre yon eventyèl retrè MINUSTAH.
Not
UN document A/HRC/34/73 (original French); ayitistats wave B; HR mandate-holder report; dedupe vs OHCHR holdings