(2019-05) Ayiti nan yon kafou : analiz faktè ki lakoz kriz politik ayisyen an

Institute for Justice and Democracy in Haiti (IJDH) • 2019 • 21 paj

Rezime — Rapo IJDH ki analize faktè akoutèm, amwayen tèm ak alontèm kriz politik Ayiti 2018-2019 la, soti nan eskandal PetroCaribe ak ogmantasyon pri gaz FMI te egzije, rive nan manda fèb prezidan Moise ak deseni enjistis estriktirèl.

Gade Dokiman Gade Sous Orijinal

Dekouve Enpotan

Manifestasyon mas yo te deklanche pa ogmantasyon pri gaz 38 a 51 pousan FMI te egzije an jiyè 2018 ak eskandal PetroCaribe a, kote anviwon 3,8 milya dola disparèt e yon rapo Sena 650 paj idantifye 15 ansyen minis ak gwo ofisyel; yo di Martelly te depanse anviwon 1,256 milya sou 1,7 milya dola nan pwojè ki pa t fini oswa ki pa t janm komanse. Omwen 34 moun mouri e plis pase 100 blese pandan fèmti fevriye 2019 la. Prezidan Moise, ki te eli ak anviwon 600 000 vòt nan yon patisipasyon anviwon 20 pousan, enplike li menm tou, akize de surfaktirasyon sou yon kontra 100 000 dola lanp solè. Goud la pèdi 37 pousan valè li nan yon lane, enflasyon rive 17 pousan, e okenn ofisyel poko kondane penalman pou PetroCaribe.

Deskripsyon Konple

Rapo IJDH me 2019 sa a analize faktè kriz politik k ap monte ki te paralize Ayiti plizyè fwa. Deklanchè imedya yo se te anons jiyè 2018 la sou ogmantasyon pri gaz 38 a 51 pousan FMI te egzije, kanpay viral responsablite PetroCaribe a sou anviwon 3,8 milya dola ki disparèt, ak arestasyon epi liberasyon ilegal sèt mèsenè etranje byen ame yo te kenbe devan Bank santral la an fevriye 2019. Pandan dis jou manifestasyon fevriye 2019 yo, omwen 34 moun mouri e plis pase 100 blese. Faktè amwayen tèm yo se mank manda popilè prezidan Jovenel Moise, ki te eli ak sèlman anviwon 600 000 vòt nan yon patisipasyon anviwon 20 pousan, yon gouvenans klyantelis, yon defisi bidjetè rekò 89,6 milyon dola, enflasyon 17 pousan, yon goud ki pèdi 37 pousan valè li nan yon lane, ak blokaj ankèt PetroCaribe yo nan nivo lejislatif, egzekitif ak jidisyè. Faktè alontèm yo se eleksyon defòme, yon sistèm jistis ki pa fonksyone ak politik ekonomik k ap apovri majorite a. Rapo a mande kominote entenasyonal la sipòte yon refom sistemik Ayisyen ap dirije.

Sije

Jewografi

Peryod Kouvri

2011 — 2019-05

Mo Kle

political crisis, PetroCaribe, corruption, protests, Jovenel Moise, fuel prices, IMF, elections, impunity, economic mismanagement, mercenaries

Antite

Institute for Justice and Democracy in Haiti (IJDH), Jovenel Moise, Michel Martelly, Jean Henry Ceant, Jack Guy Lafontant, Laurent Lamothe, CSCCA, UCREF, Fondasyon Je Klere, PHTK, International Monetary Fund, World Bank, Inter-American Development Bank, Bureau des Avocats Internationaux, Brian Concannon, Chris Osman

Not

IJDH thematic analysis, English original May 2019 (catalog title in French marked [ANG]); French version cataloged separately; ayitistats wave B FR edition: https://www.ijdh.org/wp-content/uploads/2019/06/IJDH-Political-Crisis-Report-May-2019-FR-1-2-1-1.pdf