(2024-09) Rapò tematik ACAPS - Ayiti: Enpak konfli a sou timoun ak jèn yo (30 septanm 2024)
Rezime — Pwofil tematik ACAPS sa a evalye kijan konfli k ap ogmante ann Ayiti a afekte timoun ak jèn yo, avèk yon konsantrasyon sou Pòtoprens ak Latibonit. Li baze sou yon revizyon done segondè ak twa entèvyou ak ONG ki travay sou timoun, li dokimante yon mwayèn senk timoun ki mouri chak semèn nan premye mwatye 2024, rekritman fòse toupatou (timoun estime a 30-50 pousan manm gang yo), vyolans seksyèl k ap monte, lekòl ki fèmen, ak yon ogmantasyon prèske 20 pousan nan malnitrisyon grav ant janvye ak jiyè 2024, avèk prèske twa milyon timoun ki bezwen èd imanitè ijan.
Dekouve Enpotan
- An mwayèn, senk timoun te mouri chak semèn nan premye mwatye 2024, avèk anviwon 500 000 timoun k ap viv nan katye gang kontwole e ki ekspoze ak vyolans ni gang yo ni brigad otodefans yo.
- Yo estime timoun reprezante 30-50 pousan manm gang ame yo, e rekritman fòse ap ogmante pandan grangou ak fèmti lekòl ap kraze anviwònman pwoteksyon yo.
- Prèske twa milyon nan 4,3 milyon timoun Ayiti yo te bezwen èd imanitè ijan nan mwa jen 2024, nan yon kontèks deplasman prèske 600 000 moun ant mas ak out, twa fwa nivo 2023 a.
- Malnitrisyon grav pami timoun moute prèske 20 pousan ant janvye ak jiyè 2024 pou rive prèske 125 000 ka, pandan 40 pousan etablisman ospitalye Pòtoprens yo te fèmen depi me 2024.
- Aksè ak edikasyon tonbe nèt avèk anviwon 900 lekòl ki fèmen tanporèman nan Pòtoprens ak Latibonit, sa ki touche prèske 200 000 timoun, anpil lekòl tounen abri pou moun deplase, e absans pwolonje lekòl ap ogmante risk rekritman ak eksplwatasyon.
Deskripsyon Konple
ACAPS trase pwofil sitiyasyon timoun ak jèn yo nan mitan konfli ayisyen an k ap entansifye depi asasinay Prezidan Jovenel Moïse an jiyè 2021, yon sitiyasyon ki vin pi grav anpil an mas 2024 lè gang yo atake de pi gwo prizon peyi a, libere plis pase 4 000 prizonye, ansèkle ayewopò a epi fòse Premye minis Ariel Henry kite pouvwa a. Avèk 150-200 gang k ap goumen pou kontwòl ak plis pase 5,1 milyon moun (anviwon 56 pousan popilasyon an) ki ekspoze ak vyolans an 2024, rapò a konsantre sou zòn metwopolitèn Pòtoprens lan ak Latibonit, kote 73 pousan kidnapin yo rapòte te fèt ant avril ak jen 2024. Metodoloji a konbine yon revizyon done segondè ak twa entèvyou ki te fèt an out 2024 ak ONG pwoteksyon timoun, e rapò a siyale gwo twou nan done sou viktim timoun, timoun andikape ak timoun separe oswa ki poukont yo.
Konsta pwoteksyon yo grav: an mwayèn senk timoun te mouri chak semèn nan premye mwatye 2024, anviwon 500 000 timoun ap viv nan katye gang kontwole, e yo estime timoun reprezante 30-50 pousan manm gang yo, kote grangou ak pèt lekòl ap pouse rekritman an. Tifi yo sibi vyolans seksyèl ni kòm viktim vyolans baze sou jan, sitou nan sit moun deplase, ni anndan gwoup ame yo. Deplasman ap agrave risk yo: prèske 600 000 moun te deplase ant mas ak out 2024, twa fwa plis pase menm peryòd la an 2023, e anviwon 30 000 timoun òfelen te anrejistre nan mwa out 2024. Prèske twa milyon nan 4,3 milyon timoun Ayiti yo te bezwen èd imanitè ijan nan mwa jen 2024. Aksè ak edikasyon tonbe nèt, avèk anviwon 900 lekòl fèmen ak anpil lòt k ap sèvi kòm abri pou moun deplase, pandan malnitrisyon grav moute prèske 20 pousan ant janvye ak jiyè pou rive prèske 125 000 timoun, e 40 pousan etablisman ospitalye Pòtoprens yo te fèmen depi me 2024, sa ki vin ogmante vilnerabilite sante timoun yo.
Not
ACAPS thematic/anticipatory analysis