Evalyasyon Rapid Enpak Kriz yo pou Ayiti - Plan Envestisman Revize / Ete 2025
Rezime — Plan envestisman revize sa a pou Ayiti ajiste RCIA orijinal la selon kondisyon sekirite ki vin pi mal yo kounye a, li idantifye 644 milyon dola nan entèvansyon ki ka fèt yo pou 2026-2027. Plan an bay priyorite a entèvansyon kritik yo pou pwoteje enstitisyon gouvènman yo ak konsève kapital imen yo malgre vyolans gang yo.
Dekouve Enpotan
- Kondisyon sekirite yo vin pi mal anpil depi jen 2024, ak lanmò yo ki monte dis fwa soti nan 269 nan 2018 rive nan 2,566 nan 2024.
- Vyolans gang yo gaye pi lwen pase Port-au-Prince nan Latibonit ak lòt rejyon yo, ak lanmò yo andeyò Port-au-Prince ki monte ven fwa soti nan 26 rive nan 630 ant 2021-2024.
- Plis pase 1,2 milyon moun (plis pase 1 nan 10 Ayisyen) ki deplase nan peyi a nan mwa jen 2025.
- Mission Miltinasyonal Sipò Sekirite a pa fè pwogrè gwo kont gang yo akòz pwoblèm finansman ak pwoblèm lojistik.
- Ayèpò Entènasyonal Toussaint Louverture a rete fèmen, sa ki limite anpil aplikasyon ak kontwòl pwojè yo.
Deskripsyon Konple
Evalyasyon Rapid Enpak Kriz yo pou Ayiti prezante yon plan envestisman revize ki reponn a kondisyon sekirite ki vin pi mal depi yo te devlope plan orijinal la nan 2024. Malgre espwa yo te gen apre yo te deploye Mission Miltinasyonal Sipò Sekirite a ak Akò Politik avril 2024 la, sekirite a vin pi mal ak vyolans gang yo ki vin pi entans nan zòn metropolitèn Port-au-Prince la ak ekspansyon nan lòt rejyon yo tankou Latibonit.
Revizyon an idantifye 644 milyon dola nan entèvansyon ki ka fèt yo nan 107 pwogram nan kat aks priyoritè yo pou 2026-2027, ak yon mank finansman 364 milyon dola. Plan an kwè Ayèpò Entènasyonal Toussaint Louverture a ap rete fèmen jiska fen 2026 ak kenbe teritwa gang yo kontwole kounye a yo, sa ki limite anpil kapasite pou aplike pwogram yo.
Vyolans la eskale anpil ak lanmò yo ki monte soti nan 269 nan 2018 rive nan 2,566 nan 2024 selon done ACLED yo, pandan Nasyonzini yo estime plis pase 5,600 moun mouri nan 2024 sèlman. Ekspansyon gang yo konsolide kontwòl yo sou pò yo, kòt la ak zòn agrikòl yo, sa ki limite anpil aktivite ekonomik yo ak ki fè moun gen plis pwoblèm ak manje. Plis pase 1,2 milyon moun deplase nan peyi a nan mwa jen 2025.
Plan revize a bay priyorite a entèvansyon kritik yo pou pwoteje enstitisyon esansyèl gouvènman yo ak konsève kapital imen yo bezwen pou retablisman an, pandan l ap rekonèt yo bezwen apwòch aplikasyon yo ki fleksib ak ki ka adapte nan anviwonman sekirite difisil la.