(2022-11) Leson yo ki soti nan dènye devlopman yo nan to chanj Ayiti a
Rezime — Dokiman travay FMI a analize apresyasyon to chanj Ayiti a ki te rèyisi depi out-oktòb 2020, lè goud la te vin pi chè 50% kont dola ameriken an. Etid la egzamine mezi politik yo te pran ak konsèkans ekonomik yo sou divès sektè yo.
Dekouve Enpotan
- Egzijans yo pou bay dola yo te gen efè estatistikman enpòtan sou to chanj nominal la, pandan enèvansyon bank santral la pa t gen menm bagay la.
- Egzijans yo pou bay dola yo te ogmante pri komès yo ak volatilite nan mache dola a epi yo te kontribye nan primèm to chanj paralèl ki pi laj yo.
- Apresyasyon 50% goud la depi out-oktòb 2020 te ede diminye enflasyon jeneral la epi bay ekonomi sibiansyon gaz yo bay gouvènman an.
- Moun k ap viv sou lajan yo resevwa ak ekspotatè yo te gen pouvwa achat ki te diminye pandan peryòd apresyasyon an.
- Rezèv ekstèn net Ayiti yo te gen yon efè mal akòz politik to chanj yo te aplike yo.
Deskripsyon Konple
Analiz konplè sa a egzamine epizòd remakab to chanj Ayiti a depi out rive nan oktòb 2020, pandan goud ayisyen an te vin pi chè yon jan dramatik 50 pousan kont dola ameriken an, depi apeprè 124 rive nan 62 goud pou yon dola. Etid la konsantre sou mezi politik yo ke bank santral Ayiti a (BRH) te aplike, tankou egzijans yo pou bay dola yo, lavant dola, ak kominikasyon yo ki pi fò.
Rechèch la revele ke egzijans yo pou bay dola yo te gen yon efè estatistikman enpòtan sou to chanj nominal la, pandan enèvansyon bank santral la pa t montre menm enpak la. Sepandan, egzijans sa yo tou te ogmante pri komès yo ak volatilite nan mache dola a, sa ki kontribye nan devlopman yon primèm to chanj paralèl ki pi laj ki te anpeche fonksyonman efikas mache a.
Apresyasyon an te gen enpak ekonomik melanje sou divès sektè ak popilasyon yo. Pandan li te kontribye nan bese enflasyon jeneral la ak bay ekonomi ki gen rapò ak sibiansyon gaz yo bay gouvènman an, li te afekte mal moun k ap viv sou lajan yo resevwa ak ekspotatè yo ki te wè pouvwa achat yo diminye. Rezèv ekstèn net peyi a yo tou te gen yon enpak negatif pandan peryòd sa a.
Etid la sèvi ak modèl ekonometrik sofistike yo pou konprann dinamik sa yo epi li bay rekòmandasyon politik yo pou amelyore jesyon dola yo ak ogmante dirabilite ekstèn pandan y ap sipòte objektif politik jeneral bank santral la nan ekonomi frajil ak ki vinirab ak chòk sa a.